تغذیه و پیشگیری از سرطان

[pejuhesh234]

بسم الله الرحمان الرحیم

[pejuhesh234]

رژیم غذایی در سرطان ها:
زمانی تصور می‌شد كه رژیم‌های غذایی در مرگ‌های ناشی از سرطان نقشی ندارند.
امروزه محققان ثابت كرده‌اند كه رژیم غذایی روزانه افراد نقش مهمی‌ در پیشگیری، بروز و درمان انواع سرطان‌ها ایفا می‌كند.
با پذیرش این حقیقت كه انسان هر روزه ملزم به مصرف غذا می‌باشد و به دلیل تعداد و تنوع سرطان‌هایی كه بطور بالقوه با رژیم غذایی در ارتباط هستند، می‌توان گفت: كه در حدود یك سوم سرطان هایی كه در نهایت منجر به مرگ می‌شوند، با آنچه كه می‌خوریم در ارتباط هستند. تاثیر تحولاتی كه امروزه در نوع زندگی و عادات غذایی مردم صورت گرفته است را نمی‌توان در ایجاد چنین بیماری‌هایی نادیده گرفت.
بدون شك استعداد ابتلا به سرطان در افراد مختلف به دلیل تفاوت‌های زمینه‌ای و ذاتی با یكدیگر متفاوت است و علاوه بر ویژگی‌های وراثتی، ‌عوامل بیرونی نیز در ایجاد سرطان‌ها تاثیر بسزایی دارند. با وجود شیوع روزافزون سرطان در سراسر دنیا هر روزه خبرهای امیدوار كننده‌ای درباره این بیماری‌ها می‌شنویم.
اگر نمی‌توانیم در عوامل محیطی خود تغییری ایجاد كرده و یا اگر نمی‌توانیم بر محیط زیست و عوامل تهدیدكننده موجود در آن غلبه كنیم، اما می‌توانیم با اصلاح و متعادل ساختن الگوهای غذایی خود در طول زندگی احتمال ابتلا به سرطان را در خود به میزان قابل ملاحظه‌ای كاهش دهیم.
مطالعه جمعیت‌هایی كه از یك منطقه به منطقه دیگر مهاجرت می‌كنند و در نتیجه ی مهاجرت، فرهنگ غذایی خود را نیز تغییر می‌دهند، ‌نشان داده است كه این مردم در اثر تغییر الگوی غذایی و پذیرش الگوی جدید، در معرض ابتلا به سرطان‌های شایع در منطقه قرار می‌گیرند.
بین تغذیه و سرطان ارتباط پیچیده ای وجود دارد. غذایی كه می‌خوریم به طور بالقوه می‌تواند حاوی مواد سرطان‌زا و پیش‌ساز سرطان یا بالعكس دارای مواد ضدسرطانی باشد.
ماهیت سرطان و ارتباط آن با رژیم غذایی در مناطق مختلف متفاوت است. از این رو نمی‌توان دستورالعمل‌ یكسانی را برای تمام مردم پیشنهاد كرد. به طور مثال در كشورهای صنعتی شمال آمریكا و اروپا مشكل بیش بود تغذیه‌ای (OVER NUTRITION) در بروز سرطان‌ها مطرح می‌باشد و به نظر می‌رسد كه رژیم‌های پرچربی و پركالری رایج در این كشورها با شیوع روزافزون انواع مختلف سرطان ها در ارتباط باشد.
در مقابل، ماهیت مشكل در كشورهای در حال توسعه اساساً متفاوت است.
آنچه كه در این كشورها مساله‌ساز می‌باشد، كمبودهای تغذیه‌ای (UNDER NUTRITION) و محدودیت تنوع در الگوی غذایی است. در چنین الگویی میزان ویتامین‌ها و مواد مغذی كه برای سلامت افراد ضروری هستند ناكافی است.
علاوه بر آن مشكلات مربوط به انبار و نگهداری غذا نیز كیفیت غذای مصرفی این مردم را به میزان قابل توجهی كاهش می‌دهد.
تفاوت در ماهیت رابطه سرطان و رژیم غذایی بین ملل مختلف ایجاب می‌كند كه دستورالعمل‌های اجرایی برای هر ملتی با توجه به خصوصیات آن جمعیت پیشنهاد شود.
در ادامه خلاصه‌ای از دستورالعمل‌های توصیه شده توسط سازمان‌های حمایتی، ‌محققان، آژانس‌های دولتی و ارگان‌های بهداشتی كه قابل استفاده برای عموم مردم می‌باشد، آورده شده است.

1 ـ رژیمی ‌متنوع داشته باشید. به خاطر داشته باشید كه مواد مغذی مورد نیاز شما تنها از یك یا دو منبع تامین نشود. در رژیم روزانه خود از تمام گروه‌های غذایی: میوه‌ها، سبزی ها، غلات، گوشت، محصولات لبنی و… استفاده كنید
.
2 ـ وزن خون را همواره در حد متعادل نگه‌دارید.
چاقی عامل اصلی بوجود آورنده بسیاری از بیماری‌ها از قبیل بیماری‌های قلبی، ‌عروقی، فشارخون، دیابت و زمینه‌ساز بعضی از سرطان‌ها است.

3 ـ مصرف چربی زیاد، ‌غذاهای حاوی چربی اشباع شده و كلسترول را محدود كنید. رژیمی‌كه چربی آن بالاست می‌تواند خطر ابتلا به سرطان‌های پستان، ‌پروستات، كولون و ركتوم را افزایش دهد.

4 ـ میزان غذاهای نشاسته‌ای و فیبری را در رژیم خود افزایش دهید. به آسانی می‌توان مقدار نشاسته و فیبر رژیم را با خوردن میوه‌ها، ‌سبزی‌ها، سیب ‌زمینی، دانه‌ها، نان‌ها و غلات كامل افزایش داد. یك رژیم پرفیبر احتمال ابتلا به سرطان كولون و ركتوم را كاهش می‌دهد.

5 ـ مصرف شیرینی را محدود كنید. الگوهای غذایی حاوی غذاهای شیرین، اغلب پرچرب، با كالری زیاد و تهی از مواد مغذی و معدنی می‌باشند كه چنین رژیمی ‌زمینه ‌ساز بروز بعضی از سرطان‌ها است.

6 ـ نمك رژیم غذایی خود را تا حد ممكن كاهش دهید.

7 ـ مصرف نوشابه‌های الكلی را قطع كنید. مصرف الكل می‌تواند منجر به سرطان دهان، حلق، مری و كبد شود. میزان ابتلا به سرطان در الكلی‌هایی كه سیگار می‌كشند چندین برابر است.

چه غذاهایی را انتخاب كنیم؟
با انتخاب و گنجاندن غذاهای زیر در الگوی غذایی روزانه خود می‌توانید احتمال ابتلا به سرطان را كاهش دهید.

* فیبر غذایی
فیبر قسمتی از ساختمان سلول گیاهی است كه دستگاه گوارش انسان قادر به هضم آن نمی‌باشد.
فیبر به حركت غذا در لوله گوارش و دفع ضایعات آن از بدن و در نتیجه حفظ سلامت دستگاه گوارش كمك می‌كند.
داشتن رژیمی‌كه میزان فیبر آن بالا و چربی آن پایین باشد، احتمال ابتلا به سرطان كولون و ركتوم را می‌كاهد.
میزان مصرف فیبر در جوامع آمریكایی 11 گرم در روز می‌باشد كه به توصیه انستیتو بین‌المللی سرطان (NCI) این میزان باید به 30-20 گرم در روز افزایش یابد. NCI مصرف بیش از 35 گرم فیبر در روز را توصیه نمی‌كند، زیرا مصرف بیش از این میزان می‌تواند اثرات نامطلوبی به وجود آورد.
برای دریافت فیبر مورد نیاز، به جای مكمل‌های فیبری مصنوعی، از منابع غذایی غنی از فیبر استفاده كنید. به این منظور انواع نان، ماكارونی‌ و غلات تصفیه نشده را در رژیم غذایی خود بگنجانید.
سعی كنید مصرف محصولاتی كه از آردهای تصفیه شده ساخته می‌شوند را كم كنید.
سیب درختی، هلو، گلابی و حتی سیب‌زمینی را با پوست بخورید و محصولاتی كه از آردهای تصفیه شده ساخته می‌شوند را كم مصرف كنید.
لوبیا و نخود پخته منابع بسیار خوبی از فیبر هستند. غذاهای پرفیبر معمولا چربی پایینی دارند.

* در رژیم غذایی روزانه خود تا حد امكان از گوشت‌های كم چرب استفاده كنید.
قبل از این كه گوشت را بپزید، تمام چربی‌های قابل رویت آن را جدا كنید و دور بریزید و اگر چربی باقی ماند، قبل از خوردن آن را جدا كنید.
مصرف ماهی را افزایش دهید. گوشت سفید را به جای گوشت قرمز استفاده كرده و قبل از پخت، پوست و چربی آن را جدا كنید.

* میوه‌ها و سبزی‌ها را جایگزین تنقلات سرخ‌شده و پرچرب كنید.

* به جای مواد لبنی پرچرب (شیر كامل، ‌خامه، سرشیر و…) از محصولات لبنی كم‌چربی استفاده كنید.
این گروه از مواد غذایی منابع خوبی از پروتئین، ویتامین‌ها و املاح به ویژه كلسیم هستند كه برای حفظ سلامت فرد مفید می‌باشند.

* مصرف غذاهای حاوی ویتامین A ، بتاكاروتن و ویتامین C احتمال ابتلا به سرطان‌ها را كاهش می‌دهند.
میوه‌ها و سبزی‌های زیادی وجود دارند كه دارای مواد فوق می‌باشند. سعی كنید در رژیم غذایی روزانه خود از سبزی‌های برگی شكل سبز تیره، ‌زرد و نارنجی و میوه‌ها بویژه مركبات استفاده كنید.

* سبزی‌های خانواده كلم، اغلب كاهش دهنده احتمال ابتلا به انواع سرطان‌ها هستند.
این سبزی‌ها منابع خوبی از فیبر، ویتامین‌ها واملاح می‌باشند. از این خانواده می‌توان به كلم چینی، كلم بروكلی، كلم بروكسل، كلم پیچ، گل‌كلم و كلم‌قمری اشاره كرد.

تغییر عادات غذایی:
ـ لزومی‌ ندارد كه شما برای حفاظت خود در مقابل حمله سرطان، غذاهایی را كه دوست دارید، كنار بگذارید. به جای آن سعی كنید، در اغلب موارد غذاهایی را انتخاب كنید، كه احتمال ابتلا به سرطان را كاهش می‌دهند و مصرف غذاهایی را كه احتمال بروز سرطان را افزایش می‌دهند محدود كنید.

ـ سعی نكنید كه عادات غذایی خود را یك شبه تغییر دهید. میوه‌ها و سبزی‌ها را به تدریج و در طول یك دوره چند هفته‌ای به رژیم خود اضافه كنید.

ـ سعی كنید هر بار كه به خرید می‌روید، یكی از مواد غذایی پرچرب را با مشابه كم‌چرب آن جایگزین كنید.

ـ به جای مواد غذایی كه از آردهای تصفیه شده و غلات فرآینده شده درست شده‌اند، مانند نان های سفید، از محصولاتی با آرد كامل و غلات كامل مانند نان سبوس دار استفاده كنید.

ـ از روش‌هایی برای پخت غذا استفاده كنید كه نیازی به افزودن روغن نداشته باشد. مانند تنوری كردن، بخارپز كردن و آب‌پزكردن.

ـ در روش‌هایی مانند كباب‌كردن و بریان‌كردن از تماس غذا با دود جلوگیری كنید. تماس غذا با دود می‌تواند منجر به تولید مواد سرطان‌زا در غذا شود.

ـ سعی كنید غذا را قبل از كباب یا بریان كردن در فویل بپیچید و آن را از منبع حرارتی دور نگهدارید تا مدت زمان پخت طولانی‌تر شود.

ـ سعی كنید با توجه به برچسب غذاها و میزان چربی، كالری و فیبر در آنها، برای هر روز خود یك برنامه غذایی تنظیم كنید.

نقش چربی ها در پیشگیری از سرطان:
چربی ها و روغن ها از بخش های مهم و بحث برانگیز تغذیه و رژیم غذایی افراد است . اینكه چه نوع روغنی برای مصرف كردن مناسب است یا اینكه كدامیك از انواع روغن بیشتر موجب بروز بیماری، سكته و یا چربی خون می شود همه جای سئوال دارد.
حتماً می دانید چربی ها انواع متعددی دارند ، مثل چربی های اشباع كه از آن جمله ، چربی متصل به گوشت و روغن حیوانی است كه در دمای محیط به صورت جامد هستند.
نوع دیگر، چربی های غیراشباع است مثل روغ زیتون كه در دمای محیط به صورت مایع می باشد.
تأثیر مصرف چربی در بروز سرطان بدین ترتیب است كه هم نوع و هم مقدار چربی مصرفی مهم است .
اگربیش از حد چربی مصرف كنیم، به دلیل ترشح زیاد صفرا در روده برای هضم چربی ها ، بخشی از آن تبدیل به اسید آپكولیك( Apcholic Acid ) می شود كه در ایجاد سرطان روده بزرگ نقش مهمی دارد، و اگر با مصرف بیش از حد كلسترول ، سطح كلسترول مضر خون یاLDL افزایش یابد، خطر رشد سلول های سرطانی و خطر ابتلا به گرفتگی عروق بسیار زیاد می شود. از این رو :

1- كل چربی مصرفی را كاهش دهید.
اكثرغذاهایی كه ما ایرانی ها مصرف می كنیم، پر روغن تهیه می شوند. آن وقت به دنبال دلایل چاقی های بیش از حد و سكته های زودرس هستیم. براساس محاسبات مبتنی بر تحقیقات تغذیه ای، در حدی مصرف چربی مناسب است كه سی درصد انرژی روزانه را تأمین كند. چون با سوختن چربی در بدن دو برابر قندها و پروتئین ها انرژی ایجاد می شود، بنابراین میزان مصرف چربی برای افراد عادی نباید از هشتاد گرم در روز تجاوز كند. این میزان چربی شامل چربی های پنهان در غذا و چربی های اضافه شده توسط خودمان به آن می باشد. با توجه به اینكه گوشت ها، لبنیات و دانه ها و... دارای روغن هستند، مجاز هستیم 30 تا 40 گرم روغن به غذاهای مصرفی مان در طور روز اضافه كنیم كه برابر است با پنج تا هفت قاشق غذا خوری روغن مایع .

2- از روغن های خوب استفاده كنید.
در فرهنگ ما روغن خوب را روغن حیوانی تلقی می كنند، در صورتی كه از دیدگاه تغذیه ای روغنی خوب است كه دارای باندهای غیراشباع و مایع باشد.
این روغن در بدن بر تولید كلسترول بی تأثیر است یا تولید آن را كاهش می دهد. در صورتی كه با مصرف روغن های جامد حیوانی، چربی های متصل به گوشت و دنبه ، تولید كلسترول در بدن افزایش می یابد كه از عواقب بد آن آگاه هستید.
تحقیقات نشان داده كه به دلیل مصرف زیاد روغن زیتون در یونان ، شیوع سرطان پستان و سرطان پروستات بسیار كمتر است. از این رو:
- در جیره غذایی روزانه خود برای تأمین پروتئین، فقط به مواد گوشتی پرچربی اكتفا نكنید. سعی كنید ( خصوصاً در سنین بالا ) از گوشت های سفید و قرمز( 3 بار در هفته) به علاوه حبوبات بهره بگیرید.
- سعی كنید روغن زیتون و روغن كانولا( گلزا) را جایگزین روغن های نباتی جامد كنید. البته این روغن ها نباید تحت حرارت بیش از 130 درجه قرار بگیرند.
- غذاهای دریایی را فراموش نكنید كه حاوی چربی های نوع امگا3 هستند و از بروز سرطان و بیماری های قلبی جلوگیری می كنند. زنان اسكیمو به دلیل مصرف زیاد ماهی، به ندرت مبتلا به سرطان سینه می شوند.

3- از مصرف چربی های بد اجتناب كنید.
روغن های مضر، چربی های اشباع هستند مثل روغن نخل، روغن نارگیل، روغن نباتی جامد، دنبه و چربی های متصل به گوشت.
توجه به این نكته مهم است كه در اغلب غذاهای آماده مثل انواع ساندویچ و تنقلاتی چون چیپس و پیراشكی از روغن های جامد و مانده استفاده می شود. از اینرو به شما توصیه می كنم از مصرف مكرر این مواد غذایی اجتناب كنید و به ندرت و به صورت تفریحی آنها را استفاده كنید زیرا مصرف زیاد چربی موجب تجمع بافت چربی در بدن می شود كه خود عاملی مهم در بروز سرطان است.

نقش میوه و سبزی در پیشگیری از سرطان:
سبزی ها و میوه ها ، محتوی نوعی مواد سلولزی هستند كه فیبر نامیده می شوند.
امروزه كلیه محققان علوم تغذیه و پزشكی به این نتیجه رسیده اند كه مصرف میوه ها و سبزی ها موجب كاهش بروز سرطان روده بزرگ می شود. بدین ترتیب كه مواد فیبری با تسریع حركت غذا در دستگاه گوارش، سرعت تخلیه روده را افزایش می دهند كه این امر موجب كاهش تماس مواد سرطان زا با دیواره روده می شود. همچنین مواد سرطان زا با فیبرها تركیب و بدون جذب شدن از بدن خارج می شوند.
اثر دیگر فیبرها جذب اسیدهای صفراوی و كاهش عمل باكتری ها بر روی آنها است . فیبرها به رشد باكتری های مفید روده ای نیز كمك می كنند.
توصیه امسال سازمان بهداشت جهانی برای سلامت تغذیه، قرار دادن یك ظرف پر از سبزیجات برای هر نفر در وعده غذایی است .
یك مطالعه نشان داد در افرادی كه مستعد ابتلا به سرطان روده بوده اند مصرف روزانه سیزده گرم سبوس گندم به مدت 8 هفته، رشد بدخیم سلول های روده كاهش یافته است . مصرف فیبر ، میزان ابتلا به سرطان سینه را در زنان كاسته است چون مانع از جذب استروژن اضافی در سلول های سینه می شود.
متخصصان تغذیه ، مصرف روزانه 25 گرم مواد فیبری را توصیه می كنند كه از بهترین منابع فیبری، سبوس گندم، لوبیا قرمز، لوبیا سفید، لوبیا سبز و حبوبات دیگرمثل نخود و عدس، آرد كامل گندم و نان ها و شیرینی های تهیه شده از آن، همچنین آلو، سیب ، مركبات و هویج می باشند.

سبزیجات محتوی كالری كمی هستند و تهیه آنها هزینه زیادی ندارد ، شامل نمی شود از اینرو سعی كنید:

1- همیشه از نان تهیه شده با سبوس به جای نان تهیه شده با آرد سفید استفاده كنید. مثلاً نان سنگك خیلی بهتر از نان باگت یا نان لواش است.

2- در رژیم غذایی روزانه و هنگام تهیه غذاها از سبزی های تازه بهره بگیرید.

3- دركنار هر غذا یك ظرف سالاد تهیه شده از سبزیجات فصل مصرف كنید. همچنین از سیر، پیاز و گوجه تازه استفاده كنید.

4- گندم بو داده كه حاوی سبوس است ، هم خوراكی لذیذی است و هم بسیار مفید است.

5- مصرف موادی چون توت خشك، انجیر خشك و كشمش در بین وعده های غذایی بسیار مفید است، هم از نظر تأمین املاح كافی برای بدن و هم از نظر تأمین فیبر.

یك توصیه خوب:
متخصصان تغذیه معتقدند خوردن روزی یك عدد سیب با پوست، شما را از ابتلا به سرطان روده مصون می دارد.

فواید مصرف میوه ها و سبزی ها
تحقیقات بسیار نشان داده است، كسانی كه سبزیجات زیادی مصرف می كنند با دریافت بیشتر موادی به نام فیتوكمیكال ها، مقاومت بیشتری در برابر ابتلا به سرطان دارند. فیتوكمیكال ها موادی هستند كه موجب رنگها وعطرهای متنوع سبزی ها می شوند و در بدن تمایل زیادی به جذب مواد سرطانزا دارند و مانع تأثیر مخرب آنها بر روی سلول ها می شوند.
در بین سبزی ها، خانواده چلیپائیان( تره تیزك یا شاهی) دارای بیشترین اثر ضد سرطانی است. از دیگر سبزیهای مفید این خانواده ، كلم، كاهو و اسفناج است.
برخی محققان اعلام كرده اند با مصرف سبزی های خانواده چلیپائیان ، خطربروز سرطان سینه و روده بزرگ تا 40 درصد كاهش می یابد.

سالادهای ضد سرطان
تحقیقات نشان داده است كه مصرف تركیبات آنتی اكسیدانی همراه با هم، اثر بیشتری دارند ؛ بدین ترتیب اگر ویتامینهایC وE با هم مصرف شوند، خیلی مؤثرترند.
پس با هر وعده ی غذا یك ظرف سالاد میل كنید. سالاد شما باید محتوی سبزی های تیره رنگ خصوصاً اسفناج باشد و برای تأمین ویتامینC كافی از كلم بروكلی، گوجه فرنگی، فلفل سبز، فلفل قرمز و لوبیا سبز استفاده كنید.
برای تأمین ویتامینE، یك قاشق غذاخوری روغن مایع كانولا ، آفتابگردان یا روغن زیتون به سالادتان بیفزائید و از سس مایونز استفاده نكنید.
برای تكمیل این معجون سلامتی ، كمی جوانه گندم نیز به سالادتان بیفزایید.

نقش آنتی اکسیدان ها در پیش گیری از سرطان:
مطالعات نشان داده است، شیوع سرطان روده بزرگ جمعیت هایی كه میزان زیادی كلسیم در رژیم روزانه مصرف می كنند( مثل سوئدی ها) كمتر است.
كلسیم در روده ها از سرطانی شدن سلول ها جلوگیری می كند و جذب دوباره اسیدهای صفراوی را كاهش می دهد.
مصرف غذاهای حاوی آنتی اكسیدان ، از بروز سرطان ممانعت می كند. بتا كاروتن(كه رنگ زرد هویج ناشی از آن است)، ویتامینC(در سبزی ها و میوه های تازه فراوان است) و ویتامینE (در روغن های گیاهی و برگ های سبز و دانه ها موجود است) . مانع بروز سرطان ، خصوصاً سرطان روده می شوند. كسانی كه رژیم آنها مملو ازسبزیجات، سالادهای تازه و روغن زیتون است ، مطمئن باشند كه خیلی كمتر احتمال دارد به سرطان مبتلا شوند.

آنتی اكسیدان ها چگونه عمل می كنند؟
1- از سلول های روده محافظت می كنند.
2- مواد سرطانزای تولید شده در بدن را از بین می برند.
3- تكثیر سلول های سرطانی را كاهش می دهند.

بتاكاروتن
یك ضد سرطان قوی است كه توصیه می شود 15 تا 25 میلی گرم از آن در روز مصرف شود.
مواد غذایی حاوی بتاكاروتن؛ سیب زمینی شیرین، هویج، طالبی، گرمك، كدو تنبل، انواع كدو، اسفناج، كلم، انبه، فندق و گریپ فروت قرمز می باشد. سعی كنید روزی یك یا دو عدد هویج و یك عدد كدو در سالادتان ریز كنید و گاهی به جای كاهو، سالاد اسفناج تهیه كنید.

ویتامینC
برای مقابله با بروز سرطان عالی است. ویتامینC ، تولید نیتروزآمین را كه یك ماده سرطانزا است، كاهش می دهد. این ماده در اثر مصرف زیاد محصولات گوشتی مثل سوسیس و كالباس به مقدار زیاد وارد بدن می شود. كیوی، پرتقال تازه، نارنگی ، خربزه، گریپ فروت، لیمو ، توت فرنگی و طالبی از میوه های دارای ویتامینC زیاد هستند و از سبزیجات؛ كلم بروكلی، فلفل سبز، كلم پیچ و گوجه فرنگی ، ویتامینC زیادی دارند.

ویتامینE
نیز مانندC، ضد سرطان است و مصرف كم آن به همراه كمبود سلنیم ، بروز سرطان را در زنان 10 برابر می كند. و این آمار تكان دهنده است و الزام مصرف آنرا مطرح می كند.
روزانه 200 تا 400 واحد از این ماده باید مصرف شود. بهترین منبع غذایی آن روغن جوانه گندم، روغن ذرت، روغن سویا، روغن زیتون، لوبیا سبز، نخود تازه و آرد گندم كامل و كره طبیعی و جگر است.
برای دریافت ویتامینE ، كره برای كودكان، و سبزیجات و جگر برای بزرگسالان توصیه می شود.
اگر از قرص ویتامینEاستفاده می كنید ،حتماً دقت كنید كه نام آنd آلفاتوكوفرول باشد كه منشاء گیاهی دارد.

اثر شیر و فراورده های آن در پیشگیری از سرطان:
متاسفانه امروزه سرطان یکی از بیماریهای شایع می باشد.سرطان روده ی بزرگ سومین سرطان پرشیوع در جهان است که همه ساله قربانیان زیادی بر جای می گذارد. میزان شیوع ابتلا به این بیماری در زنان و مردان یکسان است. در ابتلا به انواع سرطان، عوامل گوناگونی از جمله عوامل ژنتیکی و عوامل محیطی نقش عمده ای ایفا می کنند.
تحقیقات، ثابت کرده است که، دریافت500 کیلو کالری انرژی بیش از نیاز در طول روز، میزان ابتلا به سرطان روده بزرگ را در مردان 15درصد و در زنان 11درصد افزایش می دهد.
در بین عوامل محیطی، رژیم غذایی ارتباط تنگاتنگی در ابتلا به سرطان دارد. به طوریکه علت 60- 30درصد از انواع سرطان ها، رژیم غذایی نادرست است. در بین انواع مواد غذایی اگر چه مواد غذایی سرطان زا وجود دارد، اما مواد غذایی ضد سرطان نیز شناخته شده اند.
شیر و فراورده های آن از جمله مواد غذایی ضد سرطان هستند.
وجود موادی مانند کلسیم، ویتامین D، نوعی اسید چرب به نام اسید لینولئیک، اسید بوتیریک ، کازئین، اسفنگولیپیدها و وجود برخی باکتری ها مانند لاکتوباسیلوس اسیدوفیلوس در شیر و فراورده های آن، این مواد غذایی را به مواد غذایی ضد سرطان معروف کرده است.
رژیم های غذایی که غنی از چربی، و فقیر از فیبر هستند، در بروز سرطان روده های بزرگ نقش بسیاری دارند.
افزایش دریافت انرژی در طول روز نیز در ابتلا به بیماری سرطان روده بزرگ تاثیر بسزائی دارد.
تحقیقات، ثابت کرده است که، دریافت500 کیلو کالری انرژی بیش از نیاز در طول روز، میزان ابتلا به سرطان روده بزرگ را در مردان 15درصد و در زنان 11درصد افزایش می دهد.
مواد موجود در مواد دفعی مانند اسیدهای صفراوی و سموم باکتری ها اگر به طور مستقیم و دائم با مخاط روده بزرگ تماس داشته باشند، می توانند به سلول ها آسیب رسانده و رشد تکثیر سلولی را از حالت طبیعی خارج کنند.
کلسیم موجود در شیر و فراورده های آن، رشد و تقسیم سلول های پوششی و همچنین پرزهای موجود درلوله ی گوارش را تنظیم کرده و از تکثیر بیش از حد سلول ها پیشگیری می کند.
مواد موجود در مواد دفعی مانند اسیدهای صفراوی و سموم باکتری ها اگر به طور مستقیم و دائم با مخاط روده بزرگ تماس داشته باشند، می توانند به سلول ها آسیب رسانده و رشد تکثیر سلولی را از حالت طبیعی خارج کنند.
کلسیم موجود در شیر و فراورده های آن اسیدیته مدفوع را افزایش می دهد. بعلاوه دفع فسفات، چربی، اسیدهای چرب آزاد و همچنین اسیدهای صفراوی را افزایش می دهند. همچنین، کلسیم از غلظت اسیدهای چرب بلند زنجیره، اسیدهای صفراوی ثانویه، و فسفولیپیدهای مدفوع می کاهد.

ماست به ماده غذایی ضد سرطان معروف شده است.
علاوه بروجود مقادیرمناسبی از کلسیم در ماست، عوامل دیگری نیز در این فراورده ی شیری وجود دارند که به آن خواص ضد سرطانی بخشیده است. باکترهای اسید لاکتیکی موجود در ماست از جمله عواملی هستند که از لوله ی گوارش در برابر سرطان محافظت می کنند. مصرف فراورده های حاوی باکتری لاکتوباسیلوس،هم بطورمستقیم وهم بطورغیرمستقیم از لوله ی گوارش محافظت می کند.
باکتری های اسید لاکتیکی، مانع از افزایش تکثیر سلول های سرطانی در افراد مبتلا به سرطان روده ی بزرگ می شوند.
در طول تخمیر شیر برای تولید ماست موادی تولید می شوند که،خاصیت ضدسرطانی دارند.

اسید لینولئیک کنژوگه
ایزومزی از اسید لینولئیک بوده، که مقدار آن در شیر و فرآورده های شیری بسیار بالاست. این اسید چرب مانع از ایجاد سلول های سرطانی می شود. شیر، کره، ماست و پنیر منبع خوبی از اسید لینولئیک کنژوگه هستند.
برخی از تحقیقات ثابت کرده اند که، این اسید چرب سیستم ایمنی بدن را تقویت می کند.
اسفنگوزین موجود در شیر، فعالیت آنزیم پروتئین کنیاز را مهار می کند. فعالیت این آنزیم شکل گیری و رشد سلول های سرطانی را تحریک می نماید. به علاوه اسفنگوزین رشد سلول های سرطانی را متوقف کرده و ازهجوم سلول های سرطانی به دیگر بافت های بدن پیشگیری می کند.

اسفنگولیپیدها
از دیگر ترکیبات ضدسرطان در شیر و فرآورده های آن بوده که از ابتلا به سرطان روده ی بزرگ پیشگیری می کنند. اسفنگولیپیدها نقش عمده ای در رشد و تمایز سلولی دارند.
اسفنگومیلین یکی از فراوان ترین اسفنگولیپیدها در شیر و فراورده های آن است، که حدود یک سوم از اسفنگولیپیدهای شیر را به خود اختصاص می دهد، که نقش عمده ای در رشد و تمایز سلولی دارد.
میزان اسفنگومیلین موجود در شیر با تغییرات فصلی تغییر خواهد کرد. از آنجا که اسفنگولیپیدها درغشای سلول ها قرار گرفته اند و در ذرات چربی متمرکز نشده اند، تمام انواع شیر از جمله شیر بدون چربی، شیر کم چربی و شیر پرچرب همگی منابع خوبی از این ماده ی شیمیایی هستند.
اسفنگوزین موجود در شیر، فعالیت آنزیم پروتئین کنیاز را مهار می کند. فعالیت این آنزیم شکل گیری و رشد سلول های سرطانی را تحریک می نماید. به علاوه اسفنگوزین رشد سلول های سرطانی را متوقف کرده و ازهجوم سلول های سرطانی به دیگر بافت های بدن پیش گیری می کند.
محققان معتقدند اسفنگولیپیدهای موجود در شیر، سلول هایی را که در مرزسرطانی شدن هستند را ، به سلول های طبیعی تبدیل می کنند.
اسید بوتیریک تکثیر بیش از حد سلول های روده ی بزرگ را مهارمی کند. اسیدبوتیریک علاوه بر اینکه در شیر وجود دارد، به دنبال تخمیر فیبر، توسط باکتری های لوله گوارش نیز تولید می شود.
ترکیب ضدسرطانی دیگری که در شیر و فراورده های آن وجود دارد،اسید بوتیریک است.
این اسید، نوعی اسید چرب کوتاه زنجیره است، که به مقدار مناسبی در شیر وجود دارد. اسید بوتیریک تکثیر بیش از حد سلول های روده ی بزرگ را مهار،و در نتیجه چرخه ی سلولی را تنظیم می کند.
تحقیقات ثابت کرده اند که این اسید چرب از تهاجم سلول های سرطانی جلوگیری می نمایند. اسیدبوتیریک علاوه بر اینکه در شیر وجود دارد، به دنبال تخمیر فیبر، توسط باکتری های لوله گوارش نیز تولید می شود.

پروتئین های موجود در شیر به خصوص کازئین، که حدود 80 درصد از پروتئین های شیر گاو را به خود اختصاص داده است، خاصیت ضدسرطانی به شیر بخشیده است. بعلاوه این نوع پروتئین، سیستم ایمنی بدن را تقویت می کند.

پروتئین
WHEY نوعی دیگر از پروتئین های موجود در شیر است که این نوع پروتئین نیز خاصیت ضدسرطانی دارد. چرا که این پروتئین غنی از اسیدهای آمینه ی گوگرددار مانند سیستئین و متیونین است. این اسیدهای آمینه پیش ساز گلوتاتیونین در بدن می باشند. گلوتا تیونین خاصیت آنتی اکسیدانی داشته که سلول های بدن را از تهاجم رادیکال های آزاد مصون می دارد.
تمام افراد به ویژه آن هایی که سابقه ی خانوادگی ابتلا به این نوع سرطان را دارند، باید حتماً در طی روز به مقدار کافی از شیر و فراورده های آن مصرف کنند.
به طور کلی دریافت1200 میلی گرم کلسیم از منابع غذایی به خصوص شیر، 15-10 میکروگرم
ویتامین D در طول روز، از ابتلا به سرطان روده ی بزرگ جلوگیری می کند. تمام افراد به ویژه آن هایی که سابقه ی خانوادگی ابتلا به این نوع سرطان را دارند، باید حتماً در طی روز به مقدار کافی از شیر و فراورده های آن مصرف کنند.

رژیم غذایی كشورهای حاشیه مدیترانه خطر سكته و سرطان را كاهش می دهد
دانشمندان در یك مطالعه جدید نشان دادند رژیم غذایی رایج در میان ساكنان كشورهای حاشیه دریای مدیترانه كه شامل مصرف زیاد پنیر، مغزهای خوراكی( گردو، بادام، فندق و ...)، ماهی و روغن زیتون است، خطر بروز سكته و سرطان را به میزان زیادی كاهش می دهد.
محققان دانشگاه آتن در یونان، پس از مطالعه رژیم غذایی 22 هزار تن از ساكنان این كشور متوجه شدند رژیم غذایی كشورهای مدیترانه ای موجب شده كه احتمال بروز سكته در ساكنان این منطقه 33 درصد كمتر و خطر ابتلا به سرطان 24 درصد كمتر از مصرف كنندگان سایر رژیم های غذایی باشد.
رژیم غذایی ساكنان مناطق مدیترانه ای در كشورهای مختلف متفاوت است، اما معمولا در این كشورها مصرف گوشت قرمز تنها یك یا چند بار در ماه و مصرف گوشت مرغ، تخم مرغ و شیرینی جات نیز یك بار در هفته صورت می گیرد.
سبزیجات، میوه، آجیل، حبوبات، گندم سبوس دار، روغن زیتون، پنیر، ماست و گوشت ماهی بخش عمده رژیم غذایی ساكنان این منطقه را تشكیل می دهند.
دانشمندان عقیده دارند كه هیچ كدام از مواد مصرفی در این رژیم به تنهایی موجب افزایش سطح سلامتی افراد نشده و احتمالاً اثر متقابل مواد غذایی مختلف موجود در این رژیم غذایی، موجب كاهش خطر سكته و سرطان شده است.

اثرات مفید فیبرهای‌غذایی بر بیماری‌ها

اثر فیبرهای‌غذایی بر کلسترول خون
برخی فیبرهای غذایی اثر کاهنده‌ای بر میزان کلسترول خود دارند به خصوص آن‌هایی که با LDL کلسترول باند شده و در انتقال آن‌ها نقش بازی می‌کنند. از منابع خوب این فیبرها می‌توان سیب، جو، لوبیا، چغندر ، دانه‌های سبوس‌دار و صمغ‌ها را نام برد.
مکانیسم اثر کاهش کلسترول خون توسط فیبرها به قابلیت حل شدن آن‌ها در آب، چسبندگی، تخمیر شدن و مقادیر پروتئین ها بستگی دارد.
در نتیجه‌ی هضم و جذب غذاهای خورده شده در روده‌ی کوچک، فیبرها بیشترین مقدار بازمانده را در مجرای روده خواهند داشت و همین امر سبب چسبندگی ‌آن‌ها می‌شود. این چسبندگی سبب می‌شود جذب اسیدهای صفراوی از روده‌ کاهش یابد. کلسترول بد از خون گرفته شده و توسط کبد به اسید صفراوی تبدیل خواهد شد.
نوعی از فیبر که بیشترین اثر را بر کاهش کلسترول خون دارد ، پکتین نام دارد. منابع غنی از پکتین عبارتند از : سیب ، مرکبات مثل پرتقال ، لیمو و گریپ فروت ، توت فرنگی ، هویج و غلات سبوس دار .

فیبر و بیماری‌های قلبی
مکانیسم اثر فیبرها در ناراحتی‌های قلبی همانند اثر کاهنده‌ی فیبرها بر روی میزان کلسترول خون می‌باشد. اثر مهم دیگری که فیبرهای غذایی می‌توانند در بیماران قلبی داشته باشند کم انرژی بودن، کم چرب بودن و کم بودن قندهای ساده و وجود برخی آنتی اکسیدان‌ها در برخی منابع فیبری (برخی غلات) می‌باشد.
در تحقیقاتی که اخیراً صورت گرفته افرادی که غذاهای غنی از فیبر می‌خورند (روزانه حدود 35 گرم) نسبت به افرادی که مقدار کمتری (روزانه 15 گرم) فیبر دریافت می‌کنند، 3 برابر کمتر گرفتار بیماری‌های قلبی می‌شوند.
در تحقیق فوق افزایش 10 گرم فیبر در غذای روزانه، خطر مرگ بر اثر بیماری‌های قلبی بخصوص سکته‌ی قلبی را 17درصد کاهش داده است. اثرات مفید مصرف فیبر بالا در افراد سیگاری که بیمار قلبی نیز می‌باشند مشاهده شده است (که البته توصیه‌ی ما به افراد سیگاری ترک هر چه سریع‌تر سیگار است).

فیبرو دیابت
تحقیقاتی که بر روی افراد دیابتی صورت گرفته نشان می‌دهد که فیبرهای غذایی هضم و جذب گلوکز را کاهش می‌دهند و مصرف 50 گرم فیبر غذایی به مدت 24 هفته کنترل گلی سمیک را در بدن افراد دیابتیک نوع یک افزایش داده و در این افراد افزایش قند خون کمتر دیده می‌شود. در بین زنان حامله ی مبتلا به دیابت نوع یک، مصرف فیبر بالا در رژیم غذایی سبب می‌شود که نیاز روزانه‌ی بیماران مذکور به انسولین کمتر شود. در بیماران مبتلا به دیابت نوع 2، افزایش مصرف فیبرها سبب می‌شود که نیاز به انسولین کمتر شود.
اثر مفید مصرف فیبرها در دیابت:
1- کاهش میزان قند خون ناشتا
2- کاهش قند خون در ادرار
3- کاهش نیاز به انسولین
4- افزایش اثر انسولین در بدن (موثر بودن انسولین)
5- مانع افزایش قند خون پس از صرف غذا

فیبر و سرطان
سرطان روده‌ی بزرگ : نتیجه‌ی تحقیقات انجام گرفته در این زمینه نشان می‌دهد که مصرف فیبرها می‌تواند مانع از ابتلا به سرطان روده‌ی بزرگ شود. با مصرف 13گرم فیبر غذایی به صورت روزانه می‌توان خطر ابتلا به سرطان راست روده را تقریباً 31 درصد کاهش داد. مکانیسم دقیق این عمل مشخص نیست. اما این تئوری مطرح است که فیبرها می‌توانند در رقیق شدن مواد سرطانی که در روده وجود دارد و یا باند شدن با آن‌ها و سریع‌تر کردن زمان خروج‌شان از بدن در کم کردن اثرات آن‌ها مفید باشند.

سرطان پستان
بین مصرف زیاد فیبرهای غذایی و سرطان پستان یک رابطه‌ی معکوس مشاهده می‌شود. به طوری که دانشمنندان معتقدند فیبرها با باند شدن به استروژن (هورمون زنانه) در روده مانع رشد برخی تومورها در بدن می‌شوند.

فیبر و یبوست
مصرف مقادیر توصیه شده فیبرها به صورت روزانه می‌تواند از ابتلا به یبوست در فرد جلوگیری نماید. البته گاهی مصرف فیبرهای مکمل برای افرادی که کم غذا می‌خورند یا سالمندان که فعالیت بدنی کمتری دارند توصیه می‌شود. در این بیماران می‌توان مصرف غلات، سبوس‌ها و میوه‌جات پوست‌دار را توصیه کرد.

فیبر و فشارخون
تحقیقات نشان می‌دهد که بیماری فشارخون در افرادی که گیاه‌خوار هستند یا مقادیر بیشتری از فیبرهای غذایی را مصرف می‌نمایند، نسبت به افرادی که گیاه‌خوار نیستند کمتر مشاهده می‌شود.
دلایل اثرات مفید فیبرها در کاهش فشار خون عبارتند از:
1- کاهش مصرف روغن و چربی با غذاهای فیبردار
2- کاهش مقدار انرژی دریافتی از غذاهای غنی از فیبر
3- کاهش مصرف پروتئین حیوانی
4- افزایش مصرف کلسیم و پتاسیم.

توصیه‌هایی برای مصرف فیبرهای غذایی
توصیه‌ی مصرف روزانه‌ی فیبر غذاییبرای سنین 50ساله و کمتر حدود 38 گرم در روز برای مردان و 25 گرم برای زنان می‌باشد وبرای سنین بالاتر از 50سال این مقدار برای مردان 30گرم و برای زنان 21گرم می‌باشد.
البته بر پایه‌ی انرژی مصرفی روزانه هم می‌توان مقادیر توصیه مصرف فیبر را مطرح کرد. به این صورت که به ازای مصرف هر 1000 کیلو کالری انرژی روزانه به 10 تا 13 گرم فیبر غذایی نیازمندیم.