روشهای پیشگیری از بارداری

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

روش هاي طبيعي پيشگيري از بارداري يا پرهيز دوره اي ( Periodic Abstinence ) :

اساس اين روش، بر مشاهده علائم و نشانه هاي طبيعي آن بخش از سيكل قاعدگي استوار است كه در آن امكان باروري وجود دارد. در اين روش بايد طول زنده ماندن اسپرم در داخل دستگاه تناسلي زن(2تا7روز) و نيز طول عمر تخمك (1 تا 3 روز) در نظر گرفته شود.
در طول روزهاي بارپذيري (Fertile days) ، بايد از نزديكي جنسي پرهيز كرد و يا از روش‌هاي سدي جلوگيري از بارداري مثل كاندوم استفاده كرد.

دوره حداكثر قدرت باروري از 5 روز قبل از زمان تخمك گذاري شروع مي‌شود و در روز تخمك‌گذاري به پايان مي‌رسد . احتمال باروي روز بعد از تخمك‌گذاري به سرعت كاهش مي‌يابد اما گاهي باروري در زمان بيش از 6 روز قبل از تخمك گذاري يا بلافاصله بعد از آن نيز روي مي‌دهد. احتمال حاملگي در طول دوره بارپذيري (Period of fertility) به طور ثابت افزايش مي‌يابد و در روز تخمك گذاري و دو روز قبل از آن به حداكثر خود مي رسد.

مزايای این روش :
1. در دسترس بودن
2. بدون هزينه بودن
3. عدم استفاده از دارو يا وسيله خارجي

معايب روش :
تفاوت این روش نسبت به روش های دیگر مثل استفاده از قرص ها خوراکی پیشگیری از بارداری در این است که اين روش جلوگيري از حاملگي در واقع سبك خاصي از زندگي است. بنابراين اتكاي به آن مستلزم ايجاد تعهد از سوي هر دو شريك جنسي است.

در موارد زير استفاده از اين روش به احتمال زياد منجر به شكست مي‌شود:

1. زناني كه سيكل هاي قاعدگي آن‌ها نامنظم است
2. افرادي كه قادر به ثبت منظم وقايع نيستند
3. زناني كه سابقه عفونت‌هاي مزمن واژن يا سرويكس دارند
4. زوجهايي كه نمي توانند مدتي پرهيز جنسي داشته باشند

روش‌ها: روش‌هاي مختلفي براي جلوگيري از حامگي به روش پرهيز دوره‌اي وجود دارند و اغلب آموزش دهندگان اين روش تلفيقي از چند روش گوناگون را ارايه مي كنند. ثبت مرتب وقايع ، براي برآورد دقيق روزهاي بارپذيري در هرماه لازم است .

1. روش ريتمي يا تقويمي : (The Rhythm or Calendar Method)
در اين روش، فرض بر اين است كه طول مدت سيكل هاي قاعدگي به طور نسبي ثابت است و بر اساس اين فرض مي‌توان دوره بارپذيري در ماه را از روي زمانبندي ماه قبل از آن پيش بيني كرد.
روش كلي آن است كه طول مدت 6 سيكل قاعدگي ثبت مي‌شود، سپس زمان شروع دوره بارپذيري با كم كردن عدد 18 از طول كوتاهترين سيكل و زمان پايان بارپذيري با كم كردن عدد 11 از طول بلندترين سيكل تخمين زده مي‌شود.
مثلاً زني كه سيكلهاي 28 تا 32 روزه دارد: طبق فرمول زیر ، روزهاي 10 تا 21 روزهاي بارپذيري مي باشد.اين روش در صورتي كه به تنهايي استفاده شود تا 40 درصد شكست دارد بنابراين حتماً بايد همراه ديگر روش‌ها باشد.

10=18-28
21=11-32

2. روش موكوس سرويكس: (روش تخمك گذاري يا روش Billings ) :
اين روش مستلزم احساس يا مشاهده تغييرات موكوسي دستگاه تناسلی زنان خصوصاٌ در ناحیه سرويكس یا دهانه رحم در طول مدت زمان مي‌باشد.
زني كه از اين روش استفاده مي‌كند بايد از تغيراتي كه تحت تأثير استروژن در ميانه سيكل قاعدگي ايجاد مي‌شوند، آگاه باشد.
اين تغييرات شامل افزايش مقدار موكوس شفاف،رقيق و كش دار در سرويكس است به كارگيرندگان اين روش تغييرات موكوسي را به صورت مرطوب ،چسبناك و در عين حال ليز شده، توصيف مي‌كنند.
تقريباً روز تخمك گذاري با روز به حداكثر رسيدن ميزان موكوسي تطابق دارد. در اين روش هر زماني كه موكوس چسبناك و نمناك شد بايد از رفتار جنسی پرهيز كرد. چهار روز پس از آخرين روز چسبناك و نمناك بودن موكوس ، نزديكي مجاز است.

3. روش علامت – دما(The Symptothermal Method) :
هر روز قبل از خروج از بستر دماي بدن اندازه گيري مي شود . پيش از تخمك گذاري، دما معمولاً پايينتر از دماي طبيعي بدن است در پاسخ به افزايش ميزان پروژسترون پس از تخمك گذاري اين دما به ميزان 4/. درجه سانتي گراد افزايش مي‌يابد.

4. پايش هورمون:
اندازه گيري ميزان هورمون لوتئيزان(LH) ادراري با استفاده از نوار هاي آزمايش حساس توسط خود شخص مي باشد اين هورمون در دوران باروري سبب تخمك گذاري مي شود.

نگراني ها : مهمترين نگراني در استفاده كنندگان روش هاي طبيعي، شكست روش و حاملگي ناخواسته مي‌باشد. و نيز نگراني اثبات نشده‌اي وجود دارد كه مبتني بر لقاح با گامتهاي پير است كه احتمالاً خطر سقط خود به خود و نيز نقايص كروموزومي را افزايش مي‌دهد.

[pejuhesh234]

روشهای موقتی پیشگیری از بارداری

قرص هاي «ال . دي » و «اچ . دي »
قرص هاي تري فازيك (سه مرحله اي )
قرص هاي تک هورمونی ( دوران شير دهي )
كاندوم
آي . يو . دي
نورپلانت ( کپسولهاي کاشتني )‌
آمپولهاي تزريقي


قرص هاي «ال . دي » و «اچ . دي »
يكي از روشهاي مطمئن در پيشگيري از بارداري ، مصرف قرص هاي خوراكي تركيبي است ، كه به دو شكل ال .دي ، و اچ دي در بسته هاي ۲۱ عددي در دسترس عموم مي باشد .
مقدار هورمونهاي استروژن و پر وژسترون قرص هاي اچ .دي بيشتر از قرص هاي ال .دي است .

مزايا
كاهش ميزان بيماريهاي التهابي لگن
كاهش ميزان كيست خوش خيم و سرطان تخمدان
كاهش ميزان غدد خوش خيم پستان
كاهش ميزان خونريزي قاعدگي و در نتيجه جلوگيري از كم خوني و رفع قاعدگي درد ناك
پيشگيري از حاملگي خارج از رحم

طريقه مصرف
هر بسته حاوي ۲۱ قرص مي باشد. اولين قرص را از روز پنجم قاعدگي آغاز نماييد. در صورت اتمام خونريزي و يا ادامه خونريزي ، در هر دو حال روزانه يك قرص مصرف كنيد، تا بسته قرص تمام شود. بهتر است قرص را پس از شام و پيش از خواب ميل نماييد تا عوارض گوارشي ايجاد نكند. پس از اتمام بسته قرص، هفت روز كامل قرص نخوريد و در روز هشتم بسته بعدي را بدون توجه به روز شروع قاعدگي آغاز نماييد. چنانچه تا هفت روز قاعدگي رخ نداد ، به مركز بهداشتي – درماني يا پزشك مراجعه كنيد.

در صورت فراموش كردن مصرف قرص
چنانچه يك شب مصرف قرص را فراموش كرديد ، تا نوبت مصرف قرص بعدي به محض ياد آوردن، يك قرص ميل كنيد
چنانچه دو شب پشت سر هم مصرف قرص را فراموش كرديد ، در دو شب بعدي، هر شب به جاي يك قرص دو قرص ميل كنيد و تا آخر بسته مجدداً هر شب يك قرص مصرف نماييد و علاوه بر آن، همزمان از روش پيشگيري ديگري مثل كاندوم استفاده كنيد .
چنانچه سه شب يا بيشتر مصرف قرص را فراموش كرديد ، از مصرف بقيه قرص ها خودداري نموده ، تا شروع قاعدگي از روش ديگري استفاده كنيد. سپس از روز پنجم قاعدگي بسته جديد را آغاز كنيد.

نكات مهم :
اثر قرص پيشگيري از بارداري يك هفته پس از شروع اولين بسته قرص ظاهر مي شود . در صورت انجام نزديكي در اين فاصله ، بايد علاوه بر مصرف قرص از روش ديگري ، مثل كاندوم ، استفاده كرد .
قرص ها را بصورت نا پيوسته ، مثلاً يكماه در ميان يا دو ماه در ميان مصرف نكنيد .

در موارد زير همزمان با مصرف قرص احتمال حاملگي وجود دارد :
ابتلا به اسهال و استفراغ شديد
مصرف داروهاي ضد سل و يا ضد تشنج
مصرف آنتي بيوتيكهايي ،‌مثل آمپي سيلين و تتراساسكلين
در هر يك از موارد فوق همزمان با مصرف قرص بايد از يك روش پيشگيري ديگر ، مثل كاندوم ، استفاده كرد .

قرص هاي پيشگيري از بارداري براي چه افرادي مناسب تر است ؟
خانم هايي كه خواهان يك روش مطمئن قابل برگشت پيشگيري از بارداري هستند .
خانم هايي كه قاعدگي منظم و دردناك دارند .
خانم هايي كه در سال هاي اول ازدواج به سر مي برند .

موارد منع مصرف
- حاملگي يا احتمال آن
- سرطان پستان
- خونريزي هاي نا شناخته رحمي
- بيماريهاي قلبي – عروقي
- اختلالات خوني
- افزايش چربيهاي خون
- بيماري هاي كبدي و كيسه صفرا
- فشار خون
- سردرد هاي ميگرني
- بيماريهاي قند
- صرع
- افسردگي شديد
- خانم هاي سيگاري چاق بالاي۳۵ سال سن كه بيش از پنج نخ سيگار در روز مصرف مي كنند، بهتر است از روش ديگري استفاده كنند .

نکات مهم در مصرف قرص :
وجود لکه بيني همزمان با مصرف مرتب قرص ، به مدت ۲ تا ۳ ماه اهميتي ندارد . در صورت تداوم بيشتر بايد به پزشک مراجعه کرد .
علائمي مانند تهوع ، استفراغ و سردرد همراه با مصرف قرص به تدريج پس از ۲ تا ۳ ماه برطرف مي شود .
براي پيشگيري از اين عارضه بهتر است قرصها را پس از شام و قبل ازخواب مصرف کرد . ( در صورت تداوم علائم تهوع و استفراغ مي توان همراه با قرصهاي پيشگيري ، از قرصهاي ويتامين ( ب - B6 ) به مدت محدود استفاده کرد ) .
در مدتي که قرص مصرف مي شود ، حجم خون قاعدگي به نسبت قبل از مصرف ، کاهش مي يابد که در صورت کم شدن بيش از حد و لکه بيني يک در ميان و يا قطع کامل ، بايد به پزشک مراجعه کرد .
براي مصرف قرص LD محدوديت سني وجود ندارد و مي توان آن را تا سن ۴۵ سالگي و حتي بيشتر تحت نظارت و کنترل ادامه داد . ليکن در مواردي نظير فشار خون کنترل نشده و مصرف سيگار و غيره توصيه مي شود که مصرف قرص به سن کمتر از ۳۵ سال محدود گردد و در سنين بالاتر افراد بايد پس از مشاوره از روشهاي ديگري استفاده کنند .

قرص هاي تري فازيك (سه مرحله اي )
يكي از روشهاي موثر و قابل برگشت پيشگيري از بارداري ، مصرف قرص هاي خوراكي تري فازيك مي باشد . اين قرص ها به دليل داشتن مقادير متفاوتي هورمون داراي سه رنگ متفاوت مي باشند و بايستي از نقطه شروع به طور مرتب مصرف گردند .

مزايا :
جلوگيري از حاملگي خارج از رحم
كاهش كيست خوش خيم تخمدان
كاهش ميزان سرطان تخم دان
كاهش ميزان غدد خوش خيم پستان
كاهش خونريزي قاعدگي
جلوگيري از كم خوني
رفع قاعدگي درد ناك
كاهش ميزان بيماريهاي التهابي لگن

طريقه مصرف
بسته هاي قرص تري فازيك داراي ۲۱ عدد قرص مي باشد. بايد مصرف اين قرص ها را تحت نظر ماما يا پزشك شروع نمود و از مصرف خود سرانهء آنها پرهيز نمود. اولين قرص را از اولين روز قاعدگي آغاز كنيد و روزانه يك قرص تا ۲۱ روز ميل نماييد . پس از پايان بسته قرص ، هفت روز كامل قرص نخوريد . در روز هشتم ، بسته بعدي قرص را بدون توجه به روز شروع قاعدگي آغاز نماييد و چنانچه تا هفت روز خونريزي قاعدگي رخ نداد ، به مركز بهداشتي يا پزشك مراجعه نماييد .

در صورت فراموش كردن مصرف قرص
چنانچه پيش از۱۲ ساعت از زمان هميشگي ، خوردن قرص را به ياد آوريد ، بلافاصله يك قرص مصرف كنيد .
چنانچه بعد از ‍۱۲ساعت به ياد آورديد كه يك قرص يا بيشتر را فراموش كرده ايد ، مصرف بقيه قرص ها را ادامه داده و قرص هاي فراموش شده رامصرف نكنيد . در عوض به منظور پيشگري از بارداري نا خواسته حتماً به طور همزمان با مصرف بقيه قرص ها از روش ديگري ، مثل كاندوم ، استفاده كنيد .

نكات مهم :
اثر اين قرص ها در پيشگيري از حاملگي يك هفته پس از شروع اولين بسته قرص ظاهر مي شود و چنانچه در اين فاصله نزديكي صورت گيرد ، علاوه بر مصرف قرص از يك روش پيش گيري ديگر ، مثل كاندوم ، استفاده كنيد
قرص ها را به صورت نا پيوسته – مثلاً ، يك ماه در ميان يا دو ماه در ميان مصرف نکنيد .
توجه كنيد كه در موارد زير احتمال حاملگي همزمان با مصرف قرص ها افزايش مي يابد و بايستي از روش ديگري همزمان با مصرف قرص ها استفاده كرد :

مصرف نا مرتب قرص ها
ابتلا به اسهال و استفراغ شديد
مصرف آنتي بيو تيك ها – مثل آمپي سلين ، تتراسايكلين
مصرف داروهاي ضد سل و ضد تشنج
قرص هاي تک هورمونی ( دوران شير دهي )

يكي از روشهاي مناسب جهت پيشگيري از بارداري در مادران شيرده قرص هاي لاينسترنول مي باشد ، كه ترجيحاً بهتر است در شش ماه اول پس از زايمان مصرف شوند ، به اين شرط كه شير خوار به جز شير مادر از هيچ نوع نوشيدني يا غذاي ديگري (حتي آب ) استفاده نكند . بايد دانست كه مصرف قرص شيردهي (لاينسترنول ) ترشح شير را كاهش نمي دهد .

طريقه مصرف
هر بسته قرص شير دهي حاوي ۲۸ عدد قرص مي باشد كه شروع آن از 45 روز پس از زايمان يا نخستين روز قاعدگي است . چنانچه بيش از ۴۲ روز از زايمان گذشته، ولي قاعدگي شروع نشده باشد ، بايد از حامله نبودن مادر اطمينان حاصل كرد .
روزانه در ساعت معين (مثلاً ، ساعت ۱۰ صبح ) يك قرص ميل نماييد . پس از پايان يك بسته ، بلافاصله در روز بعد مصرف اولين قرص از بسته جديد را آغاز كنيد . در طول مدت مصرف قرص ها ممكن است قاعدگي قطع شده يا لكه بيني وجود داشته باشد ، كه بايستي بدون توجه به اين حالت ، قرص ها را همچنان در ساعتي معين ميل نمود . در صورت شروع خونريزي قاعدگي نيز بايد مصرف قرص ها را ادامه داد .

در صورت فراموش كردن مصرف قرص
چنانچه كمتر از سه ساعت از زمان هميشگي مصرف قرص گذشته باشد ، در همان لحظه به خاطر آوردن ، قرص فراموش شده را مصرف كرده و سپس قرص هاي بعدي را در همان زمان هميشگي ميل نماييد .
چنانچه بيش از سه ساعت از زمان هميشگي مصرف قرص گذشته باشد ، در همان لحظه به خاطر آوردن ، قرص فراموش شده را مصرف كرده و سپس قرص هاي بعدي را در همان زمان هميشگي ميل نماييد . به علاوه ، دو روز نزديكي نداشته باشيد و يا جهت اطمينان در اين دو روز از كاندوم استفاده كنيد .

نكات مهم
در موارد زير همزمان با مصرف قرص شيردهي احتمال حاملگي وجود دارد :

ابتلا به اسهال و استفراغ
مصرف آنتي بيوتيكها
مصرف داروهاي ضد تشنج
مصرف مسكن ها
در هر يك از موارد فوق ، هممزمان با مصرف قرص هاي شيردهي بايد از يك روش پيشگيري ديگر ، مثل كاندوم ، استفاده كرد .

موارد منع مصرف قرص هاي دوران شيردهي :
حاملگي
بيماري شديد کبدي يا سابقه بيماري کبدي ( در صورتي که نتايج آزمايشات کبدي به وضعيت طبيعي برنگشته باشد . )
سرطان پستان و کليه سرطانهاي وابسته به هورمون
خونريزي رحمي با علت ناشناخته
سابقه حاملگي خارج از رحم
عوارض قرصهاي ضدبارداري
تهوع و استفراغ
افزايش وزن
سردرد و سرگيجه : به ندرت گرگرفتگي ، تحريک پذيري و افسردگي با مصرف قرص ديده مي شود که بايد در اين صورت نوع قرص تعويض گردد و يا از روش ديگري براي پيشگيري از حاملگي استفاده کرد .
حساسيت پستانها
لکه بيني
لکه پوستي
ازدياد فشار خون : افزايش فشار خون در افراد مسن بيشتر است ، لذا تجويز قرصها از ۳۵ سالگي به بالا با احتياط صورت مي گيرد .
ازدياد جزئي فشار خون بدون علامت بوده و قابل تحمل است ، ولي در ادامه مصرف قرص ، با علائمي چون سردرد ، خستگي ، عصبانيت ، بي خوابي ، طپش قلب و خونريزي از بيني نمايان مي شود .
مصرف قرصهاي ضدبارداري ممکن است احتمال ايجاد لخته هاي خوني را در بعضي از افراد افزايش دهد .
در بررسي نمونه ها هيچگونه افزايش در بروز سرطان پستان ، تخمدان ، رحم ، گردن رحم و مهبل مشاهده نشده است . لذا قرصها سرطان زا نيستند .
مصرف قرص در زن سالم به هيچ وجه موجب پيدايش بيماري قند درهنگام مصرف يا پس از قطع قرص نمي شود . ولي ممکن است در زنان مبتلا به بيماري قند موجب تشديد بيماري شود . اثرات سوء حاملگي در زن مبتلا به بيماري قند به مراتب شديدتر و خطرناکتر از قرصها است .
اگر در زني که قرصهاي خوراکي پيشگيري از حاملگي استفاده مي کند ، ترشح شير پيدا شود بايد از روشهاي ديگر پيشگيري از حاملگي استفاده کند واگر ترشح شير ادامه يابد و به خصوص اگر اختلالات بعدي در عادت ماهانه پيدا شود ، زن براي انجام يک معاينه کلي بايد به پزشک مراجعه نمايد .

طول مدت مصرف :
مصرف قرصهاي خوراکي پيشگيري از حاملگي در زناني که سالم هستند ، ممکن است چند سال ادامه پيدا کند و ترک دوره اي آنها توصيه نمي شود . قرص خوراکي پيشگيري از حاملگي در زنان بالاي ۴۰ سال بايد با احتياط تجويز شود .

علائم هشدار دهنده :‌
در صورتي که هنگام مصرف قرص ضدبارداري علايمي مانند سرفه همراه با خلط خوني ، تنگي نفس ، احساس فلجي يک طرفه بدن يا دست و پا ، تورم يا درد غيرعادي در پاها ، سردرد شديد يک طرفه ، کوري گذرا ، درد سينه اي و شکمي و زردي پوست يا چشمها مشاهده شد ، بايد به پزشک مراجعه کنيد .

كاندوم
يكي از روشهاي پيشگيري از بارداري كاندوم (پوشش يا غلاف ) است كه توسط مردان مورد استفاده قرار مي گيرد و از وارد شدن مايع مني به داخل مجراي تناسلي زن جلوگيري مي كند.
اين وسيله از پلاستيك نازك تهيه شده و از قابليت ارتجاعي زيادي برخوردار مي باشد .

مزاياي كاندوم
- يكبار مصرف است .
- نقش بسزايي در درمان انزال زود رس مردان دارد .
- در جلوگيري از بيماريهاي مقاربتي ، از جمله ايدز ، مؤثر است .
- قدرت نعوظ را در افراد مسن يا كساني كه اعمال جراحي قسمت تحتاني شكم داشته اند ، حفظ مي كند
- در زماني كه نسبت به اسپرم همسرشان حساسيت و آلژي دارند ، نقش حفاظتي دارد .
- به دليل كاهش انتقال بيماريهاي مقاربتي ، خطر ابتلاي زنان را به سرطان دهانه رحم كاهش مي دهد .

طريقه مصرف
- پيش از شروع نزديكي ، بايد كاندوم را بر روي آلت در حال نعوظ كشيد زيرا ترشحاتي كه مردان پيش از انزال كامل دارند ، حاوي سلول نطفه بوده و از اين رو ممكن است باعث ايجاد حاملگي شود.
- بايد كاندوم را طوري استفاده كرد كه فضاي خالي كوچكي در انتهاي آن باقي بماند تا مايع مني در آن جمع شود .
- كاندوم بايد تمامي طول آلت تا قاعده را بپوشاند .
- بلافاصله پس از انزال ، در حالي كه هنوز در حالت نعوظ قرار دارد ، بايد براي خارج نمودن كاندوم اقدام نمود . عمل خروج بايستي با گرفتن لبه كاندوم صورت گيرد تا از سر خوردن كاندوم و نشت مني جلوگيري شود .

نكات مهم
- هر كاندوم را بايد يكبار مورد استفاده قرار داد و پس از مصرف از بين برد .
- دقت كنيد كه كاندوم سوراخ نباشد و يا در اثر تماس با ناخن يا اجسام ديگر نيز پاره نشود .
- قبل از استفاده از كاندوم به تاريخ پايان مصرف آن توجه كنيد و از كاندومهاي شكننده و چسبناك كه احتمال پاره شدن دارند ، استفاده نكنيد .
- كاندوم را از حرارت ،‌نور و رطوبت دور نگه داريد ، زيرا اين عوامل احتمال پارگي يا سوراخ شدن آن را افزايش مي دهد .
- در صورت پاره شدن كاندوم در حين مقاربت ، مقاربت را بلافاصله متوقف كرده و از كاندوم جديدي استفاده نماييد .
- چنانچه پس از مقاربت متوجه شديد كه كاندوم سوراخ يا پاره بوده و احتمال بروز حاملگي نا خواسته وجود دارد ، هر چه سريعتر – ترجيحاً صبح روز بعد – به مراكز بهداشتي –درماني يا پزشك مراجعه كنيد .

در صورت عدم دسترسي به پزشك يا مراكز فوق ، به طريقه زير عمل كنيد :
ابتدا ۲ قرص اچ دي ، را يكجا خورده و ۱۲ ساعت بعد ۲ قرص اچ دي ، ديگر مصرف كنيد و يا ۴ قرص ال دي ، را يكجا خورده و پس از ۱۲ ساعت ۴ قرص ال دي ، ديگر ميل نماييد .
لازم به ذكر است براي استفاده از اين روش حداكثر تا ۷۲ ساعت (سه روز ) پس از نزديكي مشكوك مهلت داريد . هر چه زودتر خوردن قرص را شروع كنيد تا شانس حاملگي نا خواسته كمتر شود .
دقت كنيد كه اين روش را نبايد به طور دائم به عنوان يك روش پيشگيري از بارداري استفاده كنيد . بروز حالت تهوع و استفراغ در اين روش امري طبيعي است . در اين صورت مي توانيد از داروهاي ضد تهوع استفاده نماييد .

آي . يو . دي
آي . يو .دي وسيله كوچكي از جنس پلاستيك است كه گاه در بدنه آن مس يا هورمون نيز تعبيه شده است. كاربرد اين وسيله روشي مطمئن ، مؤثر و طولاني مدت براي پيشگيري از بارداري مي باشد .

آي .يو . دي براي چه افرادي مناسب تر است ؟
- خانم هاي شيرده
- خانم هايي كه تمايلي به استفاده از روشهاي هورموني ندارند و يا به دليل بيماري در استفاده از روشهاي ديگر پيشگيري از بارداري مشكل دارند .
- خانم هايي كه ترجيح مي دهند روشي را انتخاب كنند كه نياز به مصرف روزانه يا استفاده براي هر بار نزديكي نداشته باشد .
- خانم هايي كه تعداد فرزندانشان كافي است ، ولي تمايلي به استفاده از روش بستن لوله ها ندارند.
- خانم هايي كه حداقل يكبار زايمان كرده و به يك روش موثر و مناسب احتياج دارند .

عوارض
- افزايش حجم و مدت خونريزي قاعدگي ، كه معمولاً پس از چند دوره قاعدگي بر طرف شده به حالت قبل باز مي گردد.
- خروج خود به خود آي . يو. دي ، كه بيشتر در ماه اول در جا گذاري آي . يو . دي ويا پس از زايمان ديده مي شود .
- عفونت لگن و دستگاه تناسلي

مزايا
- در مقاربت زن و شوهر دخالتي ندارد .
- نياز به ياد آوري روزانه ندارد .
- اثرات زيان باري بر حاملگي هاي بعدي ندارد .
- بلافاصله پس از برداشتن آي. يو.دي ، حاملگي به طور طبيعي اتفاق مي افتد .

موارد منع مصرف
- خونريزي هاي نا شناخته رحمي
- بيماريهاي انعقادي خون
- نا هنجاريهاي مادر زادي رحمي
- سرطان هاي دستگاه تناسلي
- عفونت هاي لگني
- حاملگي و يا مشكوك بودن به حاملگي
- سابقه بيماريهاي قلبي
- سابقه حاملگي خارج از رحم
- قاعدگي طولاني توأم با كم خوني
- خونريزي هاي شديد و دردناك به هنگام قاعدگي

زمان مناسب براي گذاشتن آي . يو . دي
- در روزهاي دوم تا پنجم قاعدگي
- شش هفته پس از زايمان
- بلافاصله پس از سقط هاي كمتر از سه ماه بارداري
- شش هفته پس از سقط هاي بالاتر از سه ماه بارداري

مراقبت هاي لازم پس از گذاشتن آي .يو . دي
- در ماه اول گذاشتن آي. يو . دي بايد از روشهاي پيشگيري ديگري به طور همزمان استفاده كرد.
- جهت كنترل و معاينه بايستي يك ماه بعد ، سه ماه بعد و سپس سالي يكبار به مركز بهداشتي يا پزشكي مراجعه نمود .
- در خانم هايي كه در طول سه سال اخير آزمايش سرطان دهانه رحم (تست پاپ اسمير ) انجام نداده اند، انجام اين آزمايش ضروري است .
- تعويض آي . يو . دي پس از پايان مدت زمان اثر آن ضروري است .

روشهاي طولاني مدت جديد
نورپلانت ( کپسولهاي کاشتني )‌
در حال حاضر زنان در نواحي مختلف دنيا مي توانند از چند روش جديد طولاني اثر پيشگيري از حاملگي که از يک ماه تا ۵ سال مؤثر است هم استفاده کنند .

دو تا از مهم ترين اين روشها عبارتند از : نورپلانت ( کپسولهاي کاشتني ) و آمپولهاي تزريقي.
نورپلانت متشکل از ۶ کپسول است که در زير پوست بازو در قسمت داخلي تحتاني يا فوقاني کاشته مي شوند ، ۶ کپسول است که به تدريج هورمون آزاد مي کنند و بمدت ۵ سال مؤثر است .
نوع ديگر آن دو کپسول است که در فنلاند تائيد شده است و حداقل سه سال از حاملگي پيشگيري مي کند . اين روش در بسياري از کشورهاي دنيا از جمله ايران مورد استفاده است .
نورپلانت حداقل بمدت ۵ سال مؤثر است . نورپلانت يک روش قابل برگشت است و ۲۴ ساعت بعد از برداشتن آن تخمک گذاري به صورت قبل ( طبيعي ) برمي گردد و ۷۶ درصد زناني که از اين روش استفاده کرده اند در انتهاي سال بعد از برداشتن حامله شده اند .
در بسياري از کشورها به عنوان روش پيشگيري از حاملگي تأييد شده است . اين کپسولها غير قابل جذب هستند و بتدريج زيرپوست هورمون آزاد مي کنند .

مزاياي استفاده از نورپلانت :
استفاده از آن راحت است .
تا ۵ سال از بارداري پيشگيري مي کند .
اختلالي در فعاليتهاي عادي فرد ، تمايلات جنسي يا تماس جنسي بوجود نمي آورد .
هيچگونه محدوديت سني در استفاده از آن وجود ندارد .
زناني که در نزديک سن يائسگي هستند ، مي توانند از اين روش استفاده کنند .
تأثيري بر شيردهي ندارد . خانمهايي که در حال شيردادن هستند مي توانند از اين روش ۶ هفته پس از زايمان استفاده کنند .
روشي است که ارتباطي به مقاربت ندارد نياز به هيچگونه اقدامي قبل از تماس جنسي ندارد .

موارد منع مصرف نورپلانت :
در زناني که از داروهاي ضد انعقادي مصرف مي کنند .
بيماري کبدي و زردي
خون ريزيهاي رحمي با دليل ناشناخته
اختلالات خوني
حاملگي يا شک به آن ( نظير عقب افتادن قاعدگي ) .
بيماري هاي عروقي مغز و بيماريهاي مغز و بيماريهاي قلبي - عروقي .
سرطان پستان و ساير سرطانهاي وابسته به هورمون .
چنانچه زوجين تنها براي مدت کوتاهي مايل به پيشگيري از حاملگي هستند .

عوارض جانبي نورپلانت :
اکثر عوارض جانبي شناخته شده جدي نيستند و نمي توان بروز اين عوارض را صرفاً به دليل استفاده از نورپلانت دانست . شايعترين اين عوارض تغيير در الگوي خونريزي قاعدگي است .
اين تغييرات شامل تغيير در فاصله بين خونريزيها ، افزايش مدت و مقدار خونريزي عادت ماهانه و لکه بيني است .
اين بي نظمي ها و به طور کلي اکثر عوارض نورپلانت ،‌ به تدريج و به مرور زمان ( در فاصله ۶ تا ۱۲ ماهگي ) کاهش يافته و پس از سال دوم بسيار کمتر اتفاق مي افتند ، اما مي توانند در هر زمان ايجاد شوند .
غير از اختلالات قاعدگي از ديگر عوارض نورپلانت به ترتيب شيوع مي توان به موارد زير اشاره نمود :
سرگيجه و حالت تهوع ، سردرد ، تغييرات خلق ، تغيير اشتها ، تغيير وزن ، جوش صورت ، تاري ديد ، درد در قسمت سينه ، کاهش ميل جنسي ، کم خوني ،‌حساسيت در پستان ، پرمويي ، التهاب پوست .

زمان کاشتن :‌
در هفت روز اول قاعدگي
بلافاصله پس از سقط يا در هفت روز اول پس از سقط .
اگر شيردهي وجود دارد ، نورپلانت را مي توان ۶ هفته پس از زايمان کاشت .
اگر شيردهي وجود ندارد ، نورپلانت را تا حداکثر ۴ هفته پس از زايمان بايد کاشت .

نحوه کاشتن و برداشتن :
کاشتن نورپلانت با بي حسي موضعي و ايجاد شکاف کوچکي در زير پوست بازو و تحت شرايط استيريل انجام مي شود و اين عمل جراحي کوچک حدود ۱۰ دقيقه طول مي کشد و نياز به بخيه ندارد . برداشتن آن هم ۱۰ تا ۱۵ دقيقه طول مي کشد .
در محل بي حسي براي يک يا دو روز ممکن است قدري التهاب يا گرمي ايجاد شود .
بانداژي که پس از کاشتن کپسول انجام شده است ، پس از سه روز برداشته شده و برداشتن گاز و چسب محل کاشت پس از ۵ روز بايد انجام شود .
محل کاشتن تا سه روز خشک نگه داشته شود .
اختلالات قاعدگي ممکن است ايجاد شود ولي دليل بر عدم پيشگيري از حاملگي نيست .
اولين ويزيت يک هفته پس از کاشتن کپسول و ويزيت هاي بعدي به ترتيب سه ماه و شش ماه بعد است وسپس سالي يکبار بايد ويزيت گردد .
خارج کردن کپسولها پس از ۵ سال ضروري است . قبل از اين مدت نيز هر موقع که فرد بخواهد بايد کپسولها را خارج کرد .
احتمال بارداري پس از ۳ ماه از برداشتن نورپلانت ۴۰٪ و پس از ۲۴ ماه ۹۰٪ مي باشد .

در صورت مشاهده موارد زير بايد به پزشک مراجعه کرد :
خارج شدن يکي از کپسولها .
درد شديد غيرقابل تحمل بازو .
باقي ماندن علائم گرما ، قرمزي يا درد در محل کاشتن کپسول .
دردهاي شديد قسمت تحتاني شکم .

علائم هشدار دهنده :
در صورت مشاهده هر يک از موارد زير بايد براي خارج کردن کپسولها مراجعه شود :
سردرد شديد و تکرارشونده به فرم ميگرن براي اولين بار .
اختلال ناگهاني در بينايي .
ايجاد درد ناگهاني و تورم در ساق پا و يا تنگي نفس شديد و ناگهاني همراه با سرفه و خلط خوني .
بروز حاملگي .

واقعيتهايي در برابر باورهاي غلط موجود
نورپلانت باعث سرطان نمي شود .
نورپلانت از محل کاشت خود حرکت نمي کند و کپسولها پس از کاشته شدن از زيرپوست بازو تغيير محل نمي دهد .
نورپلانت هيچگونه تأثيري بر روي حاملگي ندارد .

آمپولهاي تزريقي
تزريق هورمون پروژسترون ( و در بعضي موارد همراه با استروژن ) به صورت ماهانه در چين و آمريکاي لاتين طرفدار دارد و ۵/۱ ميليون زن از اين وسيله استفاده مي کنند و يکي از روشهاي قابل برگشت پيشگيري از حاملگي است .
آمپولهاي ضدحاملگي تزريقي اگر به طور صحيح استفاده شوند ، در زمره مؤثرترين روشها به شمار مي روند و دراغلب فرهنگها مورد قبول هستند .
اين آمپولها حاوي نوعي هورمون پروژسترون هستند و نوعي از آنها به مدت ۳ ماه اثر دارد .

اصولاً روشهاي ضدبارداري تزريقي براي زوجهاي زير مناسب است :
زوجهايي که خانواده خود را کامل کرده اما تمايلي براي بستن لوله ها ندارند .
خانمهايي که به بچه خود شير مي دهند و مايل هستند از يک روش پيشگيري از بارداري استفاده کنند . لذا ۶ هفته پس از زايمان مي توانند اين روش را بکار ببرند .
خانمهايي که شوهرانشان وازکتومي شده اند و تا منفي شدن آزمايش اسپرم آنها ، بايد از روش ديگري استفاده کنند .
افرادي که در مکان ثابتي زندگي نمي کنند و هميشه جابجايي و تغيير مکان دارند مانند عشاير .
خانم هايي که واکسن سرخجه زده اند و چند ماهي نبايد حامله شوند .
کساني که در استفاده از روشهاي ديگر مثل قرصهاي خوراکي که نياز به يادآوري روزانه دارد ، موفق نبوده اند .

موارد منع مصرف :
حاملگي ، سرطان پستان يا دستگاه تناسلي زنان ، خونريزي رحمي با دليل ناشناخته ، بيماري عروقي قلبي و لخته شدن خون ، سرطان و يا مشکوک به وجود سرطان ، توده پستاني يا ترشح غيرطبيعي از پستان ، بيماري وخيم کبدي و زردي و بيماري قند .

عوارض :
تغييرات قاعدگي بصورت قطع ، لکه بيني و نامنظمي قاعدگي .
احساس درد در پستانها .
سردرد .
افزايش وزن .
کاهش ميل جنسي .
برگشت باروري با تأخير همراه است و بطور متوسط چند ماه بعد از آخرين تزريق ، قدرت باروري باز مي شود بيش از ۹۰٪ زنان مصرف کننده در طي ۲ سال بعد از قطع حامله شده اند .

زمان اولين تزريق :
در ۵ روز اول قاعدگي تزريق مي شود . در صورت تمايل به ادامه پيشگيري از بارداري ، تزريق بعدي سه ماه بعد خواهد بود .
بلافاصله بعد از سقط .
خانمهايي که تازه زايمان کرده و به نوزاد خويش شير نمي دهند ، مي توانند بلافاصله از آمپول ها استفاده کنند .
درخانمهاي شيرده بهتر است ۶ هفته پس از از زايمان تزريق انجام شود .

* توجه :
چنانچه خونريزي قاعدگي شديد و به صورت دفع لخته باشد و يا بيشتر از ده روز طول بکشد و يا چنانچه بين دو قاعدگي لکه بيني طولاني وجود داشته باشد بايستي به پزشک مراجعه کرد .

واقعيتهايي در برابر باورهاي غلط موجود
آمپولهاي تزريقي در زنان ايجاد نازايي نمي کند و پس از گذشت يکسال از آخرين تزريق قدرت باروري مشابه افراد ديگر خواهد بود .
آمپولهاي تزريقي باعث سرطان نمي شود .

فوايد آمپولهاي تزريقي
بسيار مؤثر است .
قابل برگشت است .
احتمال سرطان رحم و تخمدان کاهش مي يابد .
مصرف آن آسان است .
عوارض استروژن را ندارد .
حجم شير را در زنان افزايش مي دهد .
اثري بر روابط جنسي ندارد .

[pejuhesh234]

بستن لوله های رحمی در زنان
روش های جراحی مختلفی برای انجام این کار وجود دارد که دراین روش ها لوله رحم بریده، سوزانده و یا با استفاده از یک حلقه، کلیپس یا نوار بسته می ‌شود.

روش جراحی بستن لوله ها
بستن لوله ‌های رحم در خانم ها یک عمل جراحی نسبتا ساده می ‌باشد و این کار را می‌ توان هم با استفاده از بیهوشی عمومی ‌‌و هم با استفاده از بی حسی موضعی انجام داد.
دو روش جراحی که امروزه بیشتر از آن ها استفاده می ‌شود عبارتند از: مینی لاپاراتومی‌ و لاپاراسکوپی .
سایر روش های جراحی برای بستن لوله‌ های رحم شامل لاپاروتومی‌، کولپوتومی‌، کولدوسکوپی، هیستروسکوپی و هیسترکتومی ‌می ‌باشد. هر کدام از این روش ها دارای معایب و مزایایی می‌ باشند.
شما می ‌توانید با مشورت با پزشک تان بهترین روش را برای بستن لوله‌ ها انتخاب نمایید.

روش جراحی لاپاروسکوپی
در روش جراحی لاپاروسکوپی، شکم را با گاز دی اکسید کربن پر می ‌کنند به طوری که حفره شکم به صورت یک بادکنک از رحم و لوله‌ های رحم جدا می ‌شود. سپس جراح با ایجاد یک برش کوچک در زیر ناف، دستگاه لاپاروسکوپ را که شبیه یک تلسکوپ می‌ باشد را از این سوراخ وارد بدن می‌ کند.
یک برش کوچک دیگر، درست در بالای خط رویش موهای عانه ایجاد می ‌گردد تا از طریق آن دستگاهی که برای بریدن، دوختن یا سوزاندن لوله ها مورد استفاده قرار می ‌گیرد، وارد بدن شود. کل زمان جراحی حدود نیم ساعت طول خواهد کشید.
بعد ازجراحی توصیه می ‌شود که دو تا سه روز استراحت مطلق صورت پذیرد و به مدت یک هفته نیز فعالیت های سبک انجام شود. فعالیت جنسی را می ‌توان وقتی که خانم احساس راحتی می ‌نماید (معمولا بعد از یک هفته) دوباره از سر گرفت.
خانم هایی که جراحی آن ها از طریق مهبل انجام می ‌شود لازم است به مدت دو هفته چیزی را در داخل مهبل خود نکنند تا از بروز عفونت جلوگیری شود.
بستن لوله در مردان یا وازکتومی بسیار ساده ‌تر، کم‌ هزینه‌ تر و کم‌ عارضه ‌تر از بستن لوله ‌ها در زنان است. این کار با بی ‌حسی موضعی و بدون نیاز به بستری در بیمارستان قابل انجام است.
امکان حاملگی مجدد در صورت باز نمودن لوله ها
بستن لوله‌ های رحمی ‌را معمولاً به عنوان یک روش دائمی‌‌ در جلوگیری از حاملگی در نظر می ‌گیرند. با این حال در بعضی از موارد می ‌توان دوباره اقدام به باز نمودن لوله رحم نمود، هر چند که این، روش مشکل و گرانی می ‌باشد.

سوالی که همیشه وجود دارد، این است که آیا امکان برگشت باروری پس از بستن لوله‌ ها وجود دارد یا نه؟
پاسخ این است که به‌ رغم دائمی بودن این روش، امکان برگشت باروری با یک جراحی ظریف و دقیق در دست‌ های یک جراح زنان ماهر وجود دارد، اما حتی در بهترین حالت احتمال باروری موفق بعد از این جراحی 70 درصد است و امکان موفقیت با نوع جراحی قبلی برای بستن لوله و وجود یا عدم وجود مشکلات دیگری مثل عفونت ‌ها، تنبلی تخمدان و... ارتباط دارد.
مهم تر این که حتی پس از جراحی و باروری احتمال حاملگی خارج از رحم بسیار زیاد است و این افراد از همان ابتدای باروری باید تحت نظر باشند تا در صورت تشخیص حاملگی خارج از رحم، اقدامات لازم برای نجات جان فرد باردار به عمل آید.

مزایای بستن لوله‌ های رحم
* جلوگیری دائمی‌ از بارداری
* تاثیر سریع آن بعد ازعمل جراحی
* عدم اختلال درفعالیت جنسی زن و مرد
* عدم نیاز به مراقبت های روزانه
* ارزان بودن آن
* بر روی فعالیت های طبیعی تخمدان تأثیری ندارد و با کاهش خطر سرطان تخمدان همراه است.

معایب بستن لوله‌ های رحم
* از انتقال بیماری های عفونی مقاربتی جلوگیری نمی‌ کند.
* نیاز به عمل جراحی دارد.
* ممکن است نتوان دوباره لوله‌ ها را باز نمود ( در صورت پشیمانی از بستن لوله‌ ها).
* نسبت به عمل بستن لوله ‌ها در مردان (وازکتومی)، عمل مشکل ‌تر و پیچیده‌ تری می ‌باشد.

توبکتومی برای چه افرادی مناسب تر است؟
* خانم هایی که بارداری برای سلامت و جان شان خطرناک است.
* زوج هایی که به هیچ وجه قادر به استفاده از سایر روش های پیشگیری از بارداری نیستند.
* زوج هایی که به هیچ وجه تمایل به بچه دار شدن نیستند.

نکات مهم
* بهتر است تا پس از اولین قاعدگی پس از عمل، از نزدیکی خودداری کرد.
* تا یک هفته پس از عمل بایستی از انجام کارهای سنگین خودداری کرد.

بستن لوله در مردان یا وازکتومی(Vasectomy )
بستن لوله در مردان شاید به دلیل ترس‌ های بی ‌مورد مردان از عوارض این عمل کمتر مورد توجه قرار گرفته است، در حالی که این روش بسیار ساده ‌تر، کم‌ هزینه‌ تر و کم‌ عارضه ‌تر از بستن لوله ‌ها در زنان است.
این کار با بی ‌حسی موضعی و بدون نیاز به بستری در بیمارستان قابل انجام است.
درد در این عمل کمتر از بستن لوله در زنان بوده و عوارض خفیفی چون عفونت و خون ریزی دارد که به راحتی قابل کنترل است.
برخلاف تصور عمومی، مایع منی بعد از این عمل کم نمی ‌شود و این روش تاثیری بر زندگی فیزیکی و جنسی استفاده‌ کننده ندارد و موجب بیشتر شدن احتمال بیماری‌ های قلبی ـ عروقی یا سرطان پروستات یا سایر سرطان ‌های مردانه نمی ‌شود.
در این روش با بستن لوله‌ های مربوط به انتقال اسپرم به تدریج از ساخت اسپرم جلوگیری می‌ شود و از آن جا که ساخت اسپرم حدود 64 روز طول می ‌کشد، پس از جراحی تا 3 ماه یا بیشتر باید جلوگیری از بارداری با روش دیگری انجام شود و در این فاصله با انجام اسپرموگرام و مشاهده ی نبودن اسپرم اجازه ی نزدیکی بدون استفاده از سایر روش‌ های جلوگیری داده می ‌شود.

[pejuhesh234]

مقاربت منقطع :
اين روش قديمي ترين راه کنترل مواليد به صورت داوطلبانه است که هيچ وسيله يا هزينه اي لازم ندارد و به نظر مي آيد که همچنان به گستردگي به کار گرفته مي شود .
در اين روش مرد پيش از انزال ، از ريختن مايع مني در مهبل جلوگيري مي کند . بعضي زن و شوهرها مي توانند اين روش را با موفقيت به کار گيرند ، در حالي که برخي ديگر انجام آن را دشوار مي يابند.
نقطه ضعف عمده اين روش آن است که ممکن است ترشحات مرد که پس از آميزش دفع مي شود ، داراي اسپرم باشد و براي ايجاد بارداري حتي يک قطره از مايع مني کفايت مي کند.
گذشته از اين کوچک ترين اشتباه در تعيين زمان خروج آلت مرد ، ممکن است مقدار معيني از اسپرم مرد را در مهبل بريزد و از اين رو ميزان عدم موفقيت تا ۱۸ درصد افزايش مي يابد .
پيش از اين ، به عوارض جانبي نامطلوب اين روش مانند احتقان لگن و اختلال عصبي - رواني زياد اهميت داده مي شد ، ولي امروزه نظر کارشناسان در اين باره تغيير کرده و معتقدند که اگر زن و شوهر اين روش را برتر بدانند ، به کارگيري آن مسأله اي را پيش نمي آورد و به طور کلي از به کار نگرفتن هيچ روش تنظيم خانواده بهتر است .