مكمل هاي ويتاميني و مواد معدني

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

ویتامین‌ها و مواد معدنی از مهم ترین مواد مغذی هستند که برای سلامتی بدن لازم هستند. دید کلی نسبت به ویتامین‌ها و مواد معدنی آن قدر مثبت است که فکر می کنیم هر چه قدر از این مواد مغذی مصرف کنیم(مثلا در دوران بارداری) ضرری نخواهد داشت. در صورتی که استفاده‌ی بیش از حد مکمل ویتامین ها و املاح، سبب پدید ‌آمدن مسمومیت در بدن می‌شود. لذا از مصرف خودسرانه این مکمل ها باید خودداری کرد و فقط تحت نظر پزشک متخصص از آنها استفاده کرد.
مکمل هایی که مصرف بیش از حد آنها اثرات سمی دارد، عبارتند از: آهن، روی، سلنیوم و ویتامین‌های A ، B، C ، D .
آهن تنها ماده‌ی مغذی است که نمی توان احتیاجات مادر به آن را، فقط از طریق غذا تأمین کرد. بنابراین در تمام بارداری‌ها و برای همه‌ی خانم‌ها، مصرف آهن را به‌صورت قرص‌هایی که توسط پزشک یا مراکز درمانی تجویز می‌شود، توصیه می‌کنند.

ویتامین A:
این ویتامین برای مقاومت بدن در مقابل عفونتها ، بهبود آکنه و آلرژی، بهبود بینایی ، تشکیل مینای دندان، تشکیل مو وناخن، کمک به تنظیم ترشحات غده تیروئید، سلامتی ولطافت پوست و مخاط بدن ضروری است. این ویتامین در فرآورده های لبنی، روغن ماهی، جگر، کره، هویج، زردآلو،گوجه فرنگی، سبزیجات ، کلم پیچ، زرده تخم مرغ، فلفل قرمز، سیب زمینی ، کاهو، اسفناج، و کلیه سبزی ها وجود دارد توصیه می شود این ویتامین از نوع بتاکاروتن که منشأ گیاهی دارد تأمین شود
ویتامین B:
این ویتامین برای درمان مشکلات چشمی و پوستی، رفع یبوست، تولید شیر، درمان عفونت، درمان خونریزی های لثه، تکامل و باز سازی گویچه های قرمز خون ،رفع استرس ، رفع خارش ، افزایش انرژی،کاهش میزان کلسترول مضر، تنظیم قند خون ، و رفع تهوع ضروری است.
این ویتامین در جو پرک نشده(کامل) ، جوانه گندم، حبوبات ،آجیل وتخمه، جگر، گوشت گاو، ماءالشعیر، زرده تخم مرغ پخته شده، شیر، پنیر، انواع قارچها، سبزیجات سبز، روغن ماهی، گلابی، سیب زمینی، موز و نان گندم سبوس دار موجود است .
ویتامین C:
این ویتامین برای جذب آهن خون ، استحکام و سلامتی بافتها، مقاومت در برابرعفونتها، محکم ساختن استخوان جفت، بهبود شکستگی ها و زخم ها، سلامت دندانها و لثه ها ضروری است.
این ویتامین در مرکبات، سبزیجات ، گیاهان خام زرد وقرمزمانند هویج، گوجه فرنگی ، زردآلو و توت فرنگی، آبهای معدنی، پیاز ، سیب زمینی ، هندوانه، فلفل قرمزوسبز موجود است. مصرف زیاد ویتامین فوق باعث اختلال در تولید ویتامین B12 که برای ذخیره و تولید شیر ضروری است می شود.
ویتامین D:
این ویتامین برای جذب کلسیم و فسفر و محکم ساختن استخوانها و رشد و سلامتی سیستم عصبی ضروری است. این ویتامین در روغن ماهی ، فرآورده های لبنی، زرده تخم مرغ، جگر، کره موجود است همچنین در صورتیکه روزانه 10 دقیقه در معرض نور آفتاب قرار گرفته شود می توان این ویتامین را دربدن تأمین نمود البته توجه داشته باشید که جهت گرفتن آفتاب به منظور تأمین این ویتامین نباید از کرم های ضدآفتاب استفاده نمود زیرا این کرم ها مانع از جذب نور خورشید می شوند
ویتامینE:
این ویتامین برای بهبود جریان خون ،کنترل ساختمان عناصر انعقادی خون وتولید فرآورده های هورمونی در بدن ضروری است. این ویتامین در بیشتر غذاها بخصوص جوانه گندم ، تخم مرغ ، حبوبات، شیر، کدوتنبل، کره، کاهو، کنجد، اسفناج، وکلم بروکلی موجود است.
ویتامین K:
این ویتامین جهت کمک به انعقاد خون و برقراری گردش خون در بدن ضروری بوده و با مصرف آنتی بیوتیک خاصیتش کاهش می یابد.
این ویتامین درگیاهان سبزو جوانه های خوراکی گیاهان سبز، ، ترب سیاه، گل کلم وزرده تخم مرغ موجود است.
کلسیم:
وجود این ماده معدنی برای تکامل و استحکام ساختمان استخوانها و دندانها در کودک ضروری است. از فوائد و اثرات دیگر این ماده می توان به کمک به انعقاد خون و نرمی ماهیچه ها اشاره کرد. نیاز به کلسیم در طی دوران بارداری و شیردهی تقریبا" دوبرابر می شود. این ماده در ضمن نوعی آرام بخش طبیعی نیز هست. نیاز به کلسیم در طی 4 ماه اول بارداری ضروری است ودریافت ویتامین D برای جذب کامل کلسیم لازم است. این ماده معدنی در سبزیجات پر رنگ سبز ، گل کلم، هویج، ماهی،( بخصوص کنسرو ماهی ساردین، و سالمون و استخوانهایشان)،هندوانه،پرتقال،فرآورده های لبنی، زرده تخم مرغ، جوپرک نشده، صرف ماهی، حبوبات و بنشن به حد کافی وجود دارد.
آهن:
بعلت افزایش تعدادگلبولهای قرمز در طی دوران بارداری وجهت تشکیل هموگلوبین، به این ماده معدنی نیاز می باشد.ویتامین C عامل مؤثری در جذب آهن است. در طی دوران بارداری نیاز به آهن بیشتر می شود که معمولا" پزشک متخصص اقدام به تجویز قرص آهن می نماید. این ماده معدنی به مقدار زیاد در زرده تخم مرغ پخته شده ، ساردین، جوپرک نشده، سبزیهای پر رنگ سبز تیره مثل اسفناج، کشمش،هندوانه، حبوبات، گوشت قرمز، ریشه چغندر، ملاس تیره، جگر، میوه های خشک مثل گردو و فندق موجود است. کمبود آهن در بدن جنین باعث کاهش رشد و در بدن مادر باعث کم خونی می شود.
اسید فولیک
این ماده برای تکامل سیستم عصبی مرکزی کودک ، ساخت DNA جهت بازسازی و رشد بافتها و تشکیل گلبولهای قرمز ضروری است. نیاز به این ماده در دوران بارداری دو برابر می شود. این ماده به وفور در سبزیجات پر رنگ سبز خام و تیره مثل اسفناج ، سبزیجات ریشه ای، حبوبات، شیر،قارچ، جگر،ماهی،و آب پرتقال طبیعی وجود دارد .
کمبود این ماده دربدن جنین باعث ایجاد بیماری اسپینابیفیدا که یک ناهنجاری ژنیتیکی است ، می شود.لازم به ذکر است این بیماری به علت عدم تکامل ستون فقرات، قسمتی از نخاع همراه با پرده های نخاعی از میان ستون فقرات ناکامل کودک بیرون می زند.
نکته مهم:
در ارتباط با مصرف جگر که منبعی غنی از آهن وسایر ویتامین ها از جمله ویتامین A است ، متذکر می شویم که مصرف زیاد ویتامین A می تواند باعث ایجاد ناهنجاری در جنین شود لذا بهترین راه این است که در دوران بارداری خوردن جگر به هفته ای یک بار محدود گردد.

روی:
این ماده معدنی برای رشد طبیعی مغز و اعصاب ضروری بوده و در تولید آنزیم های مهم بدن نقش دارد. روی همچنین خاصیت ضد تهوع داشته و باعث درمان سریع بیماری ها میگردد. همچنین این ماده معدنی در دوران شیردهی جزو مواد ضروری بدن محسوب می شود. این ماه درجوانه گندم ، غلات، دانه های گیاهی ، پیاز و صدف وجود دارد.
نمک:
در طی دوران بارداری بعلت افزایش حجم خون ومایعات بدن، نمک خون رقیقتر می شودلذا به نمک نیز در حد معمول نیاز است.که بهتر است از نمک ید دار استفاده شود. لازم بذکراست برخی مادران باردار در این دوران ممکن است دچار افزایش فشارخون شوند که در این موارد مسلما" باید در استفاده از نمک امساک نموده و تحت نظر پزشک قرار گیرند.
البته بهترین راه دریافت کافی و مطمئن ویتامین‌ها و مواد معدنی از طریق رژیم غذایی است و نه از راه مصرف مکمل‌ها، زیرا:
1- تمام مواد مغذی لازم برای رشد و توسعه‌ی جنین در مکمل نیست.
2- غذاها غیر از ویتامین‌ها و مواد معدنی، شامل بسیاری از مواد مغذی هستند که باعث بهتر شدن رشد جنین و سلامتی مادر در بارداری می‌شوند.
3- مکمل‌های ویتامین‌ها و مواد معدنی نمی‌توانند فرد را در مقابل آسیب‌های ناشی از رژیم غذایی فقیر و ناکافی حفظ کنند. اگر چه ممکن است به طور موقت از سلامتی وی حمایت کنند، اما در طولانی مدت نمی‌توانند تضمین کننده‌ی سلامتی باشند. البته همیشه باید یک رژیم غذایی خوب و مناسب برای کل دوران زندگی(نه فقط در دوران بارداری) در نظر گرفته شود.
4- استفاده‌‌ی بیش از حد از مکمل‌های ویتامین‌ها و مواد معدنی در دوران بارداری می‌تواند مضر باشد.
ویتامین‌ها و مواد معدنی، مانند تمام مواد مغذی می‌توانند مفید یا مضر باشند که بستگی به میزان مصرف آن‌ها دارد. اگر میزان دریافت این مواد کم‌تر از مقدار توصیه شده باشد، سلامتی مادر و جنین دچار مشکل می‌شود و اگر این میزان آنها بالاتر از حد نیاز باشد، باز هم سلامتی مادر و جنین به خطر می‌افتد.

همانطور که در ابتدای این بحث گفته شد مادران باردار بهتر است نیاز غذایی بدن خود را از طریق مصرف مواد تازه و طبیعی تأمین نمایند مگر در موارد زیر:
1-زنانی که کاهش وزن یا ضعف جسمی داشته، زنانی که در زمان بارداری رژیم نامتعادل دارند.
2- زنانی که رژیم سختی را مانند خام خواری یا گیاهخواری دنبال می کنند.
3- زنانی که به غذاهای حیاتی آلرژی دارند مانند شیرگاو یا گندم.
4- زنانی که در ظرف دوسال 3بار حامله شده اند.
5- زنانی که از بیماری مزمنی رنج برده و باید داروی خاص مصرف کند.
6- زنانی که حاملگی دوقلو دارند.
7- زنانی که مجبور به انجام کارهای سخت و استرس زا هستند.
8- زنانی که از نظر اقتصادی و اجتماعی در شرایط بسیار پایین زندگی می کنند.
9- زنانی که سیگار می کشند.
10- زنانی که در سنین قبل از 18 سال باردار شده اند.
بطور خلاصه در طی دوران بارداری ، مادر باید غذاهایی را انتخاب کند که نیاز خود و کودکش را از نطر دریافت کلیه گروه های غذایی تأمین کند.بنابراین در رژیم غذایی روزانه باید مقدار کافی پروتئین، مواد قندی، چربی ، فرآورده های لبنی ، فیبر، ویتامین ، مواد معدنی، آب و مایعات مناسب وجود داشته باشد. در ارتباط با مصرف مایعات نیز بهترین آنها آب وبعد شیر، آب میوه و آب سبزیجات است.
در این دوران باید روزانه حداقل 6 لیوان آب نوشید تا بتوان سلامت پوست، جریان خون واعمال گوارشی را در طی دوران بارداری که میزان گردش مایعات بدن در آن دوبرابر می شود تأمین نمود.
گاهی اوقات برای جبران و بهبود برخی از مشکلات حاملگی مانند: حالت تهوع، استفراغ، پره اکلامسی (مسمومیت حاملگی)، زایمان زودرس و ... مصرف مکمل‌های معدنی و ویتامین‌ها را توصیه می‌کنند، ولی همه‌ی این‌ها باید طبق دستور پزشک باشد
آيا من واقعا نياز دارم كه ويتامين هاي تكميلي دريافت كنم؟
اگر برنامه غذائي شما كامل است و همه مواد غذائي مثل گوشت، لبنيات، ميوه‌ها، سبزيجات و غلات را مي‌خوريد، پس تمام مواد مورد نياز خود و فرزندتان را دريافت مي‌كنيد. اما واقعيت اين است كه اغلب خانمها به دليل ويارهاي صبحگاهي بهتر است از مكمل‌هاي ويتاميني و مواد معدني استفاده كنند و ترجيحا قبل از دوران حاملگي استفاده از اين مواد را شروع نمايند. بنابراين استفاده از اين مواد يك راهكار مطمئن و تضمين‌شده براي دريافت مقدار مورد نياز ويتامينها و مواد معدني است. خانم هائي كه مشكلات خاص و يا محدوديت‌هاي غذائي داشته و يا از عوارض مختلف حاملگي رنج مي برند، حتما بايد ويتامين‌هاي مختلف را در دوران حاملگي دريافت كنند؛ مثلا گياهخواران، افرادي با عدم تحمل نسبت به برخي مواد غذايي مانند لاكتوز، بارداري دوقلويي يا تعداد قل‌هاي بيشتر، مبتلايان به انواع مشكلات خوني يا بيماريهاي مزمن جزو اين دسته از افراد مي‌باشند
چه موادي درمكمل‌ها وجود دارد كه من از طريق غذاها نمي‌توانم آنها را دريافت كنم؟
اگر شما همواره تغذيه خوبي داريد و قوانين تغذيه اي را رعايت مي كنيد، معمولا همه مواد مورد نياز خود را از طريق غذا دريافت مي‌كنيد به جز دو مورد بسيار مهم:
1- اسيد فوليك: خوردن يك داروي مكمل تنها راه مطمئن دريافت مقدار كافي اسيد فوليك در روز است. تمام مقالات پزشكي پيشنهاد مي‌كنند اقلا" يك ماه قبل از حاملگي خوردن 400 ميكروگرم از اين ماده را آغاز كنيد و با شروع حاملگي ميزان آن را به 600 ميكروگرم در روز افزايش دهيد (البته اين مقدار علاوه بر مقداري است كه شما از طريق غذاها اسيد فوليك دريافت مي‌كنيد و البته جذب اين نوع نيز به سادگي قرص‌هاي تكميلي نخواهد بود). تحقيقات نشان داده‌اند كه دريافت اين مقدار اسيد فوليك مي‌تواند تا 70% سبب كاهش اختلالات لوله عصبي شود. اغلب داروهاي تكميلي براي دوران حاملگي حاوي 600 تا 1000 ميكروگرم اسيد فوليك هستند. اگر شما يك قرص كامل از اين مكمل‌ها را نمي‌خوريد، قرص جداگانه اسيد فوليك استفاده كنيد. اگر شما سابقه به دنيا آوردن نوزادي با اختلالات لوله عصبي داريد بايد روزانه 4000 ميكروگرم يا 4 ميلي‌گرم اسيد فوليك دريافت كنيد. در مورد انتخاب داروي تكميلي مناسب با پزشك خود مشورت كنيد.
2- آهن: داروي‌هاي تكميلي دوران حاملگي مي تواند ضامن دريافت مقدار كافي آهن در اين دوران باشد. معمولا اغلب خانم‌ها نمي‌توانند آهن مورد نياز بدن خود و جنين را تنها از مواد غذائي مصرفي روزانه تامين كنند. چرا اين اتفاق مي افتد؟ چون بدن در دوران حاملگي مقدار بيشتري خونسازي مي‌كند تا بتواند از جنين در حال رشد حمايت كند. بنابراين ذخائر آهن بدن شما كاهش مي يابد و براي جلوگيري از ايجاد كم خوني فقر آهن در دوران حاملگي اغلب خانم‌ها بايد آهن تكميلي دريافت كنند. مقدار تجويز شده براي دوران حاملگي 27 ميلي‌گرم است، 50% بيشتر از زماني كه شما حامله نيستيد. متخصصين توصيه مي¬كنند كه در اولين ويزيت حاملگي به خانم ها آهن با دوز 30 ميلي‌گرم در روز داده شود، چه در يك قرص جداگانه چه به همراه ساير مواد مورد نياز. اغلب مكمل‌هاي دوران حاملگي حاوي 27 تا 60 ميلي گرم آهن هستند. (مطمئن شويد كه اين داروها را دور از دسترس بچه ها قرار مي دهيد چون براي آنها بسيار خطرناك است.) بعضي از خانم‌ها نياز دارند كه مقدار بيشتري آهن دريافت كنند. بعد از آزمايش خون اوليه پزشك شما تشخيص مي‌دهد كه آيا به آهن بيشتري نياز داريد يا خير؟ به خانم هائي كه كم خوني فقر آهن دارند توصيه مي ‌شود كه روزانه علاوه بر مكمل دوران حاملگي، 60 تا 120 ميلي‌گرم آهن اضافه دريافت كنند. اگر شما هنوز حامله نشده‌ايد اما كم خوني فقر آهن داريد معمولا پزشكتان توصيه مي كند كه از هم اكنون قرص آهن دريافت كنيد.
آيا موادي هستند كه در قرصهاي مكمل دوران حاملگي وجود ندارند؟
كلسيم يكي از مواد معدني است كه ممكن است مقدار مورد نياز روزانه در قرصهاي مكمل وجود نداشته باشد. اغلب قرص‌هاي مكمل دوران حاملگي حاوي 100 تا 200 ميلي‌گرم از كلسيم هستد اما بعضي از آنها هيچ كلسيمي ندارند. دليل اين مسئله اين است كه كلسيم خيلي حجيم است و خود اين قرص‌ها به حد كافي بزرگ هستند. مقدار مورد نياز كلسيم شما در اين دوران 1000 ميلي گرم است يعني همان مقداري كه در دوران قبل از حاملگي به آن نياز داشته‌ايد.
(اگر شما 18 ساله يا جوانتر هستيد روزانه به 1300 ميلي گرم كلسيم احتياج داريد). اما حتما بايد ميزان مورد نياز كلسيم روزانه خود را دريافت كنيد زيرا بدن شما با مصرف جنين‌تان احتياج به كلسيم بيشتري دارد در غير اين صورت در دورانهاي بعدي زندگيتان مستعد پوكي استخوان خواهيد بود. خوشبختانه شما از روش هاي مختلفي مي‌توانيد اين ماده را دريافت كنيد. به عنوان مثال هر ليوان شير يا ماست حاوي 300 تا 350 ميلي‌گرم كلسيم است. اما اگر معده شما نمي‌تواند مواد لبني را تحمل كند مي‌توانيد از قرص‌هاي تكميلي ديگري براي دريافت كلسيم استفاده كنيد. بعضي از انواع جويدني اين قرص‌ها طعم خوبي دارند.
قرص‌هاي مكمل همچنين حاوي اسيد‌هاي چرب مورد نياز بدن نيستند. DHA كه يكي از انواع اسيدهاي چرب امگا-3 است، براي رشد بافت عصبي، مغز و چشم جنين شما بسيار مهم است. ميزان مناسب DHA روزانه 300 ميلي‌گرم است، مقداري كه با خوردن 150 تا 300 گرم ماهي‌هاي آب سرد مثل قزل آلا تامين مي شود. در رژيم غذائي اغلب مردم اين مقدار ماهي خورده نمي شود بنابراين در مورد دريافت مكمل‌هاي حاوي امگا-3 يا DHA با پزشك خود مشورت كنيد.
از كجا متوجه شوم كه كدام داروي تكميلي براي من مناسب است؟
اين مسئله كاملا وابسته به نظر شما و پزشك‌تان است. در اولين ويزيت دوران حاملگي يا در ويزيت‌هاي قبل از آن به احتمال زياد پزشك‌تان يك مكمل ويتاميني مناسب را براي شما تجويز خواهد كرد. توجه داشته باشيد كه از مكمل ويتاميني ديگري غير از آن كه پزشك‌تان تجويز كرده استفاده نكنيد مگر اين ‌كه او دستور داده باشد. شما الان به خوبي مي دانيد كه داروي تكميلي‌تان بايد حاوي بعضي از مواد مغذي مانند اسيد فوليك و آهن باشد كه احتمالا مقدار مورد نياز آن را با غذا دريافت نخواهيد كرد و به همان اندازه مهم است كه بدانيد بعضي از مواد مانند ويتامين آ در صورت زياد بودن در دارو براي جنين شما خطرناك است. براي همين است كه اغلب قرص‌هاي تكميلي داراي بتا كاروتن (ماده ايكه در سبزي‌ها و ميوه جات وجود دارد) هستند كه در بدن تبديل به ويتامين آ مي‌شود. بر خلاف ويتامين آ با منبع حيواني كه مي تواند با دوزهاي بالا ايجاد نقص در جنين كند، بتا كاروتن ماده‌اي است كه حتي در دوز‌هاي بالا اثرات سمي ندارد.
چه اتفاقي مي افتد اگر من در يك روز اشتباها دو تا از مكمل‌هاي ويتاميني را بخورم؟
نگران نباشيد. اين مورد اگر فقط يك روز باشد خطري براي شما و جنين‌تان ندارد. اما اگر به طور مرتب اين كار را بكنيد براي شما و جنين‌تان مسئله ساز مي شود. اگر پزشك‌تان گفته است كه بنا به دلايلي شما به بعضي از مواد بيشتر احتياج داريد سعي كنيد كه آن را به صورت يك قرص جداگانه دريافت كنيد. قرص هاي مولتي ويتامين طوري ساخته شده‌اند كه مواد مورد نياز روزانه شما را تامين كنند.
چه كار مي‌توانم بكنم اگر در بلعيدن اين قرص‌ها مشكل داشته باشم؟
اغلب مكمل‌هاي ويتاميني كه براي دوران حاملگي ساخته شده‌اند اندازه بزرگي دارند و بلع آنها براي بعضي از خانم‌ها به خصوص آنهائي كه حالت تهوع دارند مشكل است. اگر اين مشكل شما نيز هست پزشكتان مي‌تواند قرص‌هاي كوچكتر يا با پوشش ليزتر تجويز كند. (قرص‌هائي كه كلسيم ندارند معمولا اندازه‌هاي كوچكتري دارند و شما مي توانيد كلسيم را از روش‌هاي ديگري دريافت كنيد.) انواع جويدني مكمل‌هاي ويتاميني هم وجود دارد كه اغلب چندان طعم خوبي ندارند.
چه كار مي‌توانم بكنم اگر با خوردن قرص‌ها دل بهم خوردگي پيدا كنم؟
اگر شما يك مكمل با دوز بالاي آهن دريافت مي‌كنيد امكان دارد كه دچار دل بهم خوردگي شويد. (اگر مكمل‌ها دوز آهن شان بيشتر از ميزان مورد نياز يعني 30 ميلي‌گرم نباشد معمولا مشكل خاصي ايجاد نمي‌كنند.). در ضمن دريافت آهن زياد مي‌تواند باعث يبوست- يكي از مشكلات جدي اغلب خانم‌ها در دوران بارداري- و همچنين تهوع و در موارد نادري باعث اسهال شود.
اگر آهن براي شما مشكل آفرين است با پزشك خود مشورت كنيد. اگر شما كم خون نباشيد او مي‌تواند دوز آهن شما را كاهش دهد. اما اگر اين ممكن نباشد شايد به شما توصيه كند كه دارو را با آب آلو يا شب و هنگام خوابيدن بخوريد كه مانع تهوع شود. يا ممكن است از شما بخواهد كه دارو را بعد از غذا بخوريد چون با معده پر بهتر مي توانيد آن را تحمل كنيد.