رمد

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

علامتها:

آن درد با سوزش، نشان ماده صفرائي باشد، و گراني سر و چشم، نشان بسياري ماده بود، و سرخي و تري، نشان غلبه خون.

و اگر سخت سرخ باشدو بدان تري نباشد، نشان غلبه صفرا باشد و اگر تري بسيار باشد و سخت سرخ نباشد، نشان بلغم باشد. و اگر سرخي و تري كمتر بود، نشان ماده سوداوي باشد.

[pejuhesh234]

رمد (1)
"رمد" آماس طبقه ملتحمه است از بهرآنكه اين آماس از درد و گراني و خليدن خالي نباشد و همه انواع درد چشم را " رمد" گويند، و طبقه ملتحمه طبقه ظاهرترين است از چشم، و گوهر آن، گوشتي سفيدست و چرب باعضله هاي چشم آميخته است و همه اجزاي چشم بدان پوشيده و لحام گرفته واستوار شده و بدين سبب ملتحمه گويند. و گاه باشد كه اين آماس چنان باشد كه حدقه پوشيده شود و پلك چشم دشوار بر هم توان نهاد، از عظيمي آماس، و اين معني بيشتر كودكان را افتد.

1 ـ رمد [به فتح راء و ميم ]: درد چشم ورمي كه در طبقه ملتحمه [Conjonctive of the eye] پديد آيد (معين) (Ophtalmy شليمر) 0

[pejuhesh234]

علاج
اگر نشان، غلبه خون باشد و ظاهر، رگ قيفال بايد زد، نخست ازجانب آنكه " رمد" باشد، پس طبع گرم كند به آب ميوه ها و اقراص بنفشه وبه آخر به حب صبر و ايارج فيقرا و حب قوقويا و حب الذهب (1).

و اگرنشان، غلبه صفرا باشد، استفراغ به طبيخ هليله زرد و خرماي هندي كنندو بماءالرمانين (آب انار ترش و انار شيرين) و اندر چشم نخست شيردختران در چكانند يا اسفيده خايه مرغ، پس شياف كافوري (×ابيض) به شيردختران سوده و پنير تر (×و پنير تر نمك نارسيده، × پاشيده) و نان و گوشت كباب كرده و زرده خايه مرغ جوشانيده با روغن گل بر پشت چشم نهند و ببندند، درد بنشاند و سوددارد، و به آخر زرده خايه مرغ و آرد جو و بابونه و بنفشه بهم بسرشندو ضماد كنند، و صبر و صندل سرخ و شياف ماميثا و فوفل (2) و صمغ عربي و افيون و قاقيا در آب عنب الثعلب و آب كشني (كاسني) و آب گشنيز ترو آب كوك و طبيخ خشخاش بسرشند و طلي كنند، درد صعب را ساكن كند.

واگر ماده بلغمي باشد استفراغ به اياره فيقرا و غاريقون و افتيمون وتربد و شحم حنظل و به طبيخ هليله كابلي.

و اگر ماده سودائي به ايارج فيقرا و افتيمون و غاريقون و شحم حنظل و نمكي نفطي و مطبوخ افتيمون استفراغ كنند، و مر و عنزروت به آب هليله و آب تخم كتان سوده، طلي كنند، و طبيخ حلبه اندر چكانند. و اگر مدت دراز گردد و سرخي و آب رفتن كم نشود، ببايد دانست كه اندر طبقه چشم خلطهاي بدست، توتياي (3)مغسول و نشاسته و اسفيدبا مي بايد كشيدن، جز اين هيچ نشايد كرد وصواب نباشد، و " خارش" و " سوزش" و " دمعه" را شياف سماق كنند، خاصه ازپس فصد و حجامت و داروي مسهل و شياف احمرلين (4) در آخر رمدها سوددارد، و گرمابه و شراب صرف سپيد، سود دارد.

1 ـ حب الذهب: دانه زرد به رنگ طلا (ناظم الاطباء) (ايضا مراجعه شودبه لغت نامه دهخدا تحت عنوان " حب الذهب" كه مفصل آمده است) 0

2 ـ فوفل (Betel- nut شليمر) ، فوفل: درختي است از تيره نخل هاكه در مناطق گرم آسيا(هندوستان و جزاير سند و جاوه) ميرويد000 (معين) فوفل، تانبول000 (Areca - palm, Betel-nutpalm واژه نامه گياهي) 0

3 ـ توتيا دوديامعمولا اكسيد دوزنگ000 (ترجمه سرالاسرار رازي) توتيا (Vitriol, Tutty آريانپور) 0

4 ـ شياف احمرلين: داروئي مركب براي چشم000 (دهخدا، به نقل ازذخيره خوارزمشاهي) 0