اوریون

[pejuhesh234]

بسم الله الرحمان الرحیم

[pejuhesh234]

علایم شایع :
۱. تب‌
۲. سردرد
۳. گلودرد
۴. تورم‌ دردناك‌ بیضه‌ها
۵. درد شكم‌ در صورت‌ درگیری‌ تخمدان‌ها یا پانكراس‌
۶. سردرد شدید در صورت‌ درگیری‌ مغز یا پرده‌ پوشاننده‌ آن‌
۷. التهاب‌، تورم‌ و درد غدد پاروتید. غدد مزبور در لمس‌ سفت‌ بوده‌ و دردشان‌ با جویدن‌ یا بلع‌ تشدید می‌یابد.

[pejuhesh234]

اصطلاحات بیماری:
اوریون‌ ـ mumps

اوریون یك‌ بیماری‌ ویروسی‌ مسری‌ و خفیف‌ كه‌ باعث‌ تورم‌ دردناك‌ غدد پاروتید (غدد بزاقی‌ واقع‌ بین‌ گوش‌ و فك‌) می‌شود.
سایر اعضا از قبیل‌ بیضه‌، تخمدان‌، پانكراس‌، پستان‌، مغز و پرده‌ پوشاننده‌ مغز نیز گاهی‌ درگیر می‌شوند. این‌ بیماری‌ در هر سنی‌ می‌تواند بروز كند ولی‌ شایع‌ترین‌ سن‌ بروز آن‌ در كودكان‌ 12-2 ساله‌ است‌. حدود 10% بزرگسالان‌ مستعد ابتلا به‌ اوریون‌ می‌باشند.

ممكن است یك یا دو روز پیش از شروع علائم عمده، كودك دچار بد حالی عمومی شود ، سپس غدد بزاقی در ناحیه بناگوش و زیر چانه متورم می شوند، این علامت می تواند همراه تب دیده شود.
تورم ممكن است نخست در یك طرف صورت ایجاد شده و سپس طرف دیگر را درگیر سازد و یا این كه همزمان در هر دو طرف بروز كند. تورم غدد بزاقی سبب درد هنگام بلعیدن می شود. همچنین ممكن است به علت توقف ترشح بزاق از غدد بزاقی ، خشكی دهان وجود داشته باشد.
تورم بیضه ها یا تخمدان در موارد نادر دیده می شود، علیرغم این علائم ، اوریون یك بیماری كم خطر است ، با این حال اگر قبل ، در طی و یا بعد از تورم غدد بزاقی كودك دچار درد و سفتی گردن شود، علامت بروز مننژیت ناشی از اوریون است كه می تواند خطرناك باشد.

نحوه انتقال بيماري چگونه است؟
بقراط در قرن پنجم قبل از ميلاد درباره اوريون و مشخصات و مسري بودن آن توضيح داده است. ويروس همچنانكه باعث درگيري غدد بزاقي مي‌گردد. از راه تماس مستقيم با ترشحات بزاقي و يا به طور غيرمستقيم از راه ظروف آلوده به بزاق فرد مبتلا به فرد ديگر منتقل مي‌گردد.
ويروس از 3-2 روز قبل از تورم تا حدود 9 روز بعد از آن از بزاق دفع مي‌گردد.
لذا توصيه به خانه ماندن فرد مبتلا و جداسازي ظروف مورد استفاده تا حدود 9 روز پس از شروع علائم بيماري مي‌گردد.
البته با توجه به دفع ويروس از بزاق قبل از شروع علائم، كنترل كامل بيماري مشكل مي‌باشد.

بيشترين زمان شيوع بيماري چه فصلي است؟
علل شايع ابتلا، اواخر زمستان و اوايل بهار مي‌باشد كه البته در صورت ايجاد اپيدمي، بيماري در تمامي فصول سال ديده مي‌شود.

علل بیماری :
انتقال‌ فرد به‌ فرد ویروس‌ اوریون‌، عامل‌ این‌ بیماری‌ است‌. این‌ ویروس‌ در هر زمانی‌ از 48 ساعت‌ قبل‌ تا 6 روز پس‌ از بروز علایم‌ قابل‌ سرایت‌ است‌. دوره‌ نهفتگی‌ ویروس‌ پس‌ از تماس‌ با آن‌ 24-4 روز و میانگین‌ آن‌ 18 روز است‌.

عوامل افزایش دهنده خطر :
۱. عدم‌ انجام‌ واكسیناسیون‌
۲. زندگی‌ در شرایط‌ جمعیتی‌ و پرازدحام‌
۳. همه‌گیری‌ اوریون‌ در جمعیت‌های‌ غیرواكسینه‌

پیشگیری :
واكسیناسیون‌ اوریون‌ را در كودكان‌ در سن‌ مقتضی‌ انجام‌ دهید. اگر شما سابقه‌ ابتلا به‌ اوریون‌ را نداشته‌ یا برضد آن‌ واكسینه‌ نشده‌اید و یكی‌ از اعضای‌ نزدیك‌ خانواده‌ شما مبتلا به‌ اوریون‌ است‌، گلوبولین‌ ضداوریون‌ برای‌ شما ممكن‌ است‌ توصیه‌ گردد. تزریق‌ این‌ پادتن‌ ممكن‌ است‌ از بیماری‌ پیشگیری‌ كند (بدون‌ وجود تضمین‌ در این‌ باره‌) ولی‌ هزینه‌ آن‌ بالاست‌.

عوارض احتمالی :
مهم‌ترين عوارض اين بيماري عبارتند از:
تورم بيضه‌ها (اركيديت): اين عارضه شايع‌ترين عارضه بيماري در مبتلايان بعد از بلوغ مي‌باشد كه تا حدود يك سوم افراد بالغ مبتلا به بيماري دچار آن مي‌شوند.
اين عارضه كه با تب بالا، درد شديد بيضه‌ها و تورم و قرمزي كيسه بيضه‌ها همراه است در حدود 10 درصد افراد مبتلا باعث مشكلات نازايي مي‌گردد.
البته اين تصور عامه كه فرد مبتلا به بيماري اوريون نبايد حركت كند زيرا ممكن است بيضه‌ها متورم شوند از آنجا منشاء مي‌گيرد كه اين عارضه معمولا حدود 10 روز پس از تورم غدد بزاقي ايجاد مي‌شود و لذا آن را به حركت كردن بيمار نسبت مي‌دهند كه البته مورد قبول نمي‌باشد.

مننژيت: اين عارضه شايع‌ترين عارضه اوريون در كودكان مي‌باشد به طوري كه باعث سردرد، تب شديد و سفتي گردن و استفراغ‌هاي مقاوم مي‌گردد. البته در اين كودكان معمولا به محض گرفتن مايع نخاع علائم بيمار كاهش مي‌يابد. اين عارضه معمولا خوش‌خيم بوده و بدون هيچ عارضه ماندگاري بهبود مي‌يابد.

كري: يكي از عوارض مهم اوريون كري عصبي مي‌باشد كه عمدتا يكطرفه بوده و مي‌تواند گذرا و يا دائمي باقي بماند.

تورم غده لوزالمعده (پانكراتيت): اين عارضه خوش‌خيم و گذرا گاهي باعث درد شديد شكمي همراه با تب، تهوع و استفراغ شديد مي‌گردد كه البته معمولا علائم بيمار در عرض 2 تا 3 روز فروكش مي‌كند.

فعالیت :
استراحت‌ در بستر ضروری‌ نبوده‌ و احتمال‌ عوارض‌ را كاهش‌ نمی‌دهد. در حد توان‌ و تا آنجا كه‌ حال‌ عمومی‌ شما اجازه‌ می‌دهد به‌ فعالیت‌های‌ طبیعی‌ خود ادامه‌ دهید. با برطرف‌ شدن‌ تورم‌ غدد درگیر دوره‌ سرایت‌ بیماری‌ به‌ اتمام‌ می‌رسد.

رژیم غذایی :
رژیم‌ خاصی‌ نیاز نیست‌، ولی‌ مصرف‌ مایعات‌ از قبیل‌ آبجو، نوشابه‌، چای‌ یا آب‌ را به‌ میزان‌ حداقل‌ 8-6 لیوان‌ در روز افزایش‌ دهید. آب‌ میوه‌ یا نوشیدنی‌های‌ ترش‌ مزه‌ ممكن‌ است‌ درد را تشدید كنند.

آيا واكنشي براي جلوگيري از ابتلاء به اوريون وجود دارد؟
امروزه با مصرف واكسن MMR كه در برگيرنده سه ويروس ضعيف شده‌ي سرخك، سرخجه و اوريون مي‌باشد و به طور روتين در كودكان در سطح كشور در دو نوبت يك سالگي و 4 تا 6 سالگي تجويز مي‌گردد به طور محسوسي از شيوع اين بيماري كاسته شده است. اين واكسن در ابتدا در سال 1967 ميلادي ساخته و در مورد انسان به كار برده شد و از سال 1998 ميلادي جزو واكسيناسيون روتين 81 كشور جهان توسط سازمان جهاني بهداشت (WHO) قرار گرفت و در كشور ما در سال 1382 به دنبال بسيج عمومي واكسيناسيون MR كه در بيش از 33 ميليون نفر انجام پذيرفت، جزء اوريون (mumps) نيز به واكسن اضافه گرديد و واكسن MMR به طور روتين در برنامه واكسيناسيون كشوري قرار گرفت.
اين واكسن مي‌بايستي همواره در يخچال در دماي 2 تا 6 درجه و دور از نور نگهداري شود و به محض اضافه شدن آب مقطر به آن حتما ظرف مدت 6 ساعت مصرف گردد و در صورت عدم مصرف دور ريخته شود. به همين منظور تجويز اين واكسن در روزهاي خاص با جمع‌آوري در آن روز در مراكز بهداشتي انجام مي‌پذيرد.

نحوه تزريق و عوارض تزريق واكسن چيست؟
اين واكسن به صورت زيرپوستي تزريق مي‌گردد. و گهگاه در محل تزريق تورم و سفتي گذرا مي‌تواند ايجاد شود. از عوارض بسيار نادر اين واكسن مي‌توان از: تب و تشنج، تشنج بدون تب، تورم غدد بزاقي و مننژيت نام برد كه معمولا حداكثر ظرف يك ماه پس از تزريق واكسن مي‌توانند ايجاد شوند كه مشكل خاصي براي بيمار ايجاد نمي‌كنند.
در هر حال با تزريق روتين واكسن MMR در كشور به نظر مي‌رسد اين سه بيماري ويروسي و از جمله بيماري اوريون در كودكان در حال كنترل بوده و بيماري محدود به موارد تك‌گير آن به خصوص در بالغين شده است. به اميد آنكه بيماري‌هاي ديگر عفوني را بتوانيم مانند اين بيماري ويروسي در بند كرده و محدود نماييم

نخستین اقداماتی كه شما می توانید انجام دهید:
1- نخست درجه حرارت بدن را كنترل كنید و اگر حرارت بالا بود با استفاده از اسفنج مرطوب ، تب را پایین بیاورید؛
2- از غذاهای مایع برای كودك استفاده كنید؛
3- برای برطرف كردن خشكی دهان ، مایعات فراوان به كودك بدهید و در صورت وجود مشكل در نوشیدن از نی استفاده كنید؛
4- یك كیسه آب گرم را در یك حوله پیچیده و آن را روی موضع درد قرار دهید؛
5- برای تأیید تشخیص هرچه زودتر با پزشك مشورت كنید. همچنین در صورت بدتر شدن بیماری پس از گذشت 10 روز و و جود سردرد یا سفتی گردن حتماً با پزشك تماس بگیرید.

در این شرایط به پزشک خود مراجعه فرمایید :
۱. تشنج‌
۲. استفراغ‌ و درد شكم‌
۳. سردرد شدید كه‌ با استامینوفن‌ تسكین‌ نمی‌یابد
۴. خواب‌آلودگی‌ یا عدم‌ توانایی‌ در بیدار ماندن‌
۵. تورم‌ یا درد بیضه‌ها
۶. انقباض‌ عضلات‌ صورت‌
۷. ناراحتی‌ یا قرمزی‌ چشم‌ها
۸. تب‌ (اندازه‌گیری‌ شده‌ با درجه‌ زیرزبانی‌) بالای‌ 3/38 درجه‌ سانتی‌گراد

[pejuhesh234]

درمان :
تشخیص‌ بیمار معمولاً براساس‌ علایم‌ خاص‌ آن‌ صورت‌ می‌گیرد. با آزمایش‌های‌ خون‌ می‌توان‌ این‌ تشخیص‌ را تأیید كرد. نیازی‌ به‌ جداسازی‌ فرد مبتلا از افراد دیگر خانواده‌ نیست‌، زیرا تا قبل‌ از ظاهرشدن‌ علایم‌ معمولاً سرایت‌ بیماری‌ به‌ افراد مستعد رخ‌ داده‌ است‌.
از كمپرس‌ گرم‌ یا سرد، بسته‌ به‌ این‌ كه‌ كدامیك‌ علایم‌ شما را تخفیف‌ می‌دهد ، به‌ طور متناوب‌ برروی‌ غدد متورم‌ دردناك‌ (پاروتید یا بیضه‌) استفاده‌ كنید. به‌ این‌ منظور از یك‌ كیسه‌ آب‌ گرم‌، حوله‌ گرم‌ یا كیف‌ یخ‌ استفاده‌ كنید. كودكان‌ تا اتمام‌ دوره‌ سرایت‌ بیماری‌ (حدود 9 روز پس‌ از شروع‌ درد) نباید به‌ مدرسه‌ بازگردند.

داروها :
۱. در موارد درگیری‌ بیضه‌ها، مسكن‌های‌ قوی‌تر و داروهای‌ كورتونی‌ ممكن‌ است‌ تجویز شود.
۲. برای‌ درد خفیف‌، استفاده‌ از داروهای‌ بدون‌ نسخه‌ نظیر استامینوفن‌ احتمالاً كافی‌ است‌. از مصرف‌ آسپیرین‌ خودداری‌ كنید.
۳. بیماری‌ پس‌ از بروز، سیر طبیعی‌ خود را طی‌ خواهد كرد. در حال‌ حاضر داروی‌ مؤثر و بی‌خطری‌ برای‌ از بین‌ بردن‌ یا جلوگیری‌ از تكثیر ویروس‌ وجود ندارد.

[pejuhesh234]

عواقب مورد انتظار :
در صورت‌ عدم‌ بروز عوارض‌، بیماری‌ در عرض‌ حدود ده‌ روز به‌ طور خود به‌ خود بهبود می‌یابد. بیمار پس‌ از ابتلا به‌ اوریون‌، مصونیت‌ مادام‌العمر نسبت‌ به‌ آن‌ پیدا می‌كند.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

عارضه‌های داروهای کورتون
1- پوکی استخوان: کورتون مانع فعالیت سلول‌هایی می‌شود که در استخوان‌سازی‌ و رسوب کلسیم در استخوان‌ها نقش دارند. از سوی دیگر از جذب کلسیم در روده جلوگیری می‌کند، در نتیجه کلسیم از استخوان‌ها برداشته می‌شود و به درون خون راه می‌یابد. این دو فرایند موجب پوکی‌استخوان می‌شود. در افرادی که از این داروها استفاده می‌کنند لازم است برای پیشگیری از بروز عوارض، مصرف لبنیات را در رژیم غذایی خود بگنجانند و درصورت نیاز از مکمل‌های کلسیم هم استفاده کنند.
2- چاقی: افزایش بی‌رویه اشتها از دیگر عارضه‌های جانبی کورتون است و به همین دلیل به کسانی که تحت درمان با کورتون قرار دارند توصیه می‌شود که غذاهای کم کالری مصرف کنند.
3- تورم: کورتون‌ها اغلب موجب دفع پتاسیم و جذب سدیم می‌شوند. مصرف نمک سدیم در این بیماران می‌تواند موجب تورم شدید شود. رژیم غذایی چنین فردی باید در حد امکان بدون نمک طعام باشد.
4- مشکلات چشمی: مصرف طولانی کورتون احتمال ابتلا به آب مروارید و گلوکوم (آب‌سیاه) را نیز زیاد می‌کند.
5- اختلال حافظه: مطالعات جدید نشان داده است با مصرف کورتون فعالیت‌های مربوط به حافظه دراز مدت مانند استعداد یادگیری، یادآوری سریع و یادآوری با تاخیر کاهش می‌یابد. بیشتر این فعالیت‌ها در طول 10 روز بعد از قطع دارو به حالت اول برمی‌گردد. اگر چه زمان بیشتری به‌طول می‌انجامد تا یادآوری سریع به حالت عادی برگردد.
6- قرمزی پوست: استفاده از پمادهای حاوی کورتون شاید به سرعت التهابات پوستی را درمان کند اما استفاده طولانی از آن موجب قرمزی پوست می‌شود. استفاده طولانی مدت از کورتون باعث نازک شدن پوست و گشاد شدن رگ‌های زیرپوست می‌شود که پیامد آن قرمزی پوست است
7- یکی از عوارض استفاده زیاد از کورتون‌ها افزایش میزان چربی است. این حالت به علاوه تورم بدن باعث پُف‌کردن فرد شده و علامتی به نام صورت ماه ایجاد می‌کند. البته صورت از لحاظ زیبایی مثل ماه نمی‌شود بلکه مثل ماه گرد می‌شود.
8- استفاده مکرر از کورتون باعث تحلیل رفتن عضلات می‌شود. به‌دلیل تخریب پروتئین‌های بدن، پروتئین غذایی فرد باید حتی‌الامکان بالا باشد
بیماری‌های ریوی به‌ویژه آسم در رشد کودک تأثیر منفی داشته و کودکانی که مبتلا به آسم هستند رشد کمتری نسبت به سایر کودکان دارند. بنابراین استفاده از داروهای کورتونی می‌تواند باعث کوتاه‌تر‌شدن قد کودک شود."
9- استفاده از مقادیر بالای کورتون موجب افزایش احتمال نوع خاصی از بی‌نظمی ضربان قلب که یکی از عوامل اصلی سکته مغزی است، می‌شود.
10- علاوه بر اینها استفاده از کورتون می‌تواند موجب سردرد، سرگیجه، عصبانیت، افسردگی،‌ هیجان‌پذیری، اختلال‌خواب، جوش غرور، رشد موهای زائد، ناراحتی معده، افزایش فشار خون، تاخیر در بهبود بیماری‌های عفونی و زخم‌ها، درد یا ضعف عضلانی، افزایش تعریق، تشنگی شدید، کبودشدگی غیرطبیعی و اختلال در قاعدگی زنان نیز بشود.
عوارض استامينوفن:
زردي پوست يا چشمها، اسهال، بي‌اشتهايي، تهوع، يا استفراغ ، دردمعده ، درد، تورم يا حساسيت در بالاي شکم، مدفوع سياه و قيري شکل، ادرار خوني يا کدر، کاهش ناگهاني ادرار، کبود شدگي يا خونريزي غيرعادي، بثوارت جلدي، زخمهاي دهاني، يا تب يا گلودردي که پيش از درمان وجود نداشته و ناشي از بيماري اي که بخاطرش تحت درمان قرار گرفته‌ايد، نباشد.

ضمناْ استامينوفن پس از ورود به آبهاي حاوي کلر واکنش مي دهد و حداقل 11 ماده جديد توليد مي کند که 2 ماده آن بسيار سمي است. استامينوفن از پرمصرف ترين داروهاي جهان است و هر روز مقادير زيادي از اين ماده وارد محيط زيست مي شود.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

.