زردي

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

چگونه متوجه زردي نوزادان شويم
زردي در نوزادان از همان روزهاي اوليه تولد آغاز مي شود. علائم آن معمولا با زردي پوست و گاهي چشم ها بروز مي كند. زردي ابتدا تنها صورت را دربرمي گيرد ولي رفته رفته قفسه سينه، ناحيه شكم، پاها و كف پا و اندام هاي تحتاني را نيز درگير مي كند زردي در نوزادان گاهي باعث خستگي مفرط و سوءتغذيه مي شود. نوزاداني كه در 24 ساعت اول پس از تولد دچار اين علائم مي شوند، بايد حتما تحت آزمايش ميزان بيلي روبين قرار بگيرند. البته براي احتياط بهتر است طي 5 روز اول تولد، كودك تحت بررسي قرار گيرد تا از عدم ابتلا به زردي در او مطمئن شويد.
نوزاد را به خاطر زردي از شير مادر محروم نكنيد
زردي در برخي نوزادان ممكن است بر اثر استفاده از شير مادر باشد.
2 گروه از نوزادان هستند كه با خوردن شير مادر به زردي مبتلا مي شوند. گروه اول بيشتر نوزادان مادراني هستند كه به طريق سزارين وضع حمل كرده اند و زردي به دليل كم بودن شير مادر و در روزهاي اوليه تولد ايجاد مي شود. در اين حالت چنانچه تغذيه با شير مادر استمرار داشته باشد، رفته رفته شير مادر بيشتر و كمبود كالري نوزاد جبران مي شود و همچنين حركات روده او بهتر شده و زردي از بين مي رود.
در نوع دوم، زردي نوزاد معمولا از هفته دوم تولد آغاز مي شود و علت آن مي تواند موادي باشد كه در شير وجود داشته و باعث غيرفعال كردن آنزيم هاي كبدي و روده اي نوزاد مي شود كه اين موضوع مواد صفراوي را باز جذب مي كند. درواقع اين مشكل به خاطر رشد ناكافي روده و كبد نوزاد رخ مي دهد.

[pejuhesh234]

زردی نوزادان چقدر شایع است؟

ـ معمولا ۶۰ درصد نوزادان سالم پس از تولد دچار زردی می شوند و در مواردی که نوزاد نارس باشد این مورد به ۸۰ درصد می رسد. البته اینها مواردی است که زردی ظاهر می شود، ولی در مواردی هم، از آنجا که زردی کم است، نمی توان آن را تشخیص داد و فقط با آزمایش می توان فهمید که بیلی روبین نوزاد در حد عادی است که این مورد رایج و عادی است.
در واقع زردي عبارت است از زرد شدن پوست و ملتحمه كه به علت رسوب «بيلي روبين» و افزايش ميزان آن در خون به وجود مي آيد. البته شدت زردي به ميزان «بيلي روبين» و ميزان جريان خون پوست بستگي دارد به همين جهت زردي در صورت و گردن نوزادان بارزتر است.
«بيلي روبين» نيز از شكسته شدن گلبول هاي قرمز در خون توليد مي شودو به علت حجم بالاتر گلبول هاي قرمز در نوزادان و عمر پايين گلبول ها در نوزادان، توليد «بيلي روبين» در نوزادان بيشتر است. «بيلي روبين» ابتدا به «آلبومين» چسبيده مي شود و در صورت زياد بودن مقدار آن، به صورت آزاد در خون خواهد ماند. «بيلي روبين» آزاد خون رابطه مستقيم با ايجاد عوارض عصبي در نوزاد دارد و عواملي مثل نارس بودن، عفونت ها، كاهش قندخون و سردبودن محيط و كاهش اكسيژن خون احتمال ايجاد ضايعات عصبي را بيشتر مي كند. به طور طبيعي «بيلي روبين» در كبد به فرم قابل حل در آب تبديل شده و از راه صفرا دفع مي شود به علت نارس بودن عمل كبد و وجود باراضافي «بيلي روبين» در نوزاد: زردي در بيش از ۵۰ درصد نوزادان بروز مي كند.
زردي نوزادان دو قسم است: ۱ـ فيزيولوژيك ۲ـ پاتولوژيك (غيرطبيعي) از عواملي كه در بروز زردي نوع پاتولوژيك مؤثرند مي توان به ناسازگاري هاي گروه خون و عواملي ژنتيكي گلبول هاي قرمز مانند، كمبود آنزيم ها و اسفروسيتوز ارثي و بيماري هاي كبدي اشاره كرد. همچنين كم كاري تيروئيد، خونريزي داخلي و زردي به علت شير مادر، انسداد مجاري صفراوي و عفونت هاي خون و بيماري هاي متابوليكي نيز از عوامل ايجاد اين نوع زردي هستند.

علل عمده بروز زردی چیست؟
ـ بروز زردی علل مختلفی دارد. گاهی گلبول های قرمز خون خرد می شوند و این باعث می شود نوزاد پس از مدتی مثلا چند هفته کم خون شود.
گاهی ناسازگاری خون مادر و نوزاد (مادر با گروه خونی o، نوزاد با گروه خونی a یا b که به آن ناسازگاری abo گفته می شود) یا ناسازگاری Rh (Rh منفی مادر و Rh مثبت نوزاد) یا وجود گروه های خون فرعی (اختلاف بین گروه خونی مادر و نوزاد که شیوع کمتری دارد) همچنین فاویسم که در کشور ما شایع است می تواند باعث بروز زردی شود. تمامی این مسایل می توانند سبب بروز کم خونی در آینده شوند. به همین علت پزشک باید کاملا هوشیار بوده و کم خونی را زیر نظر بگیرد. همچنین در اثر شرایط ممکن است زردی به سرعت بالا برود و به همین جهت مراجعه سریع بسیار اهمیت پیدا می کند.

گاهی اوقات زردی به دلیل خوب شیر نخوردن نوزاد پیش می آید. این خوب شیر نخوردن می تواند به دلیل آموزش ندیدن صحیح و کامل مادر باشد. در این شرایط مادر پستان را خوب در دهان نوزاد نمی گذارد و نوزاد هم خوب شیر نمی خورد. این حالت خود در نهایت می تواند سبب بروز زردی و دیگر مشکلات شود.

▪ زردی ناراحتی حادی است که جای نگرانی دارد یا به سادگی برطرف می شود؟
ـ زردی به مقدار کمی برای نوزادان نه تنها مضر نیست بلکه مفید هم هست. بنابراین نباید در این مورد نگرانی وجود داشته باشد مگر اینکه زردی بیش از حد زود شروع بشود یا مقدار آن خیلی بالا برود. ممکن است در نوزادی، زردی به ماه دوم یا سوم بکشد و دوره بهبودی طولانی تر شود که اگر آزمایش انجام شود و نشان دهد که نوزاد مشکلات مربوطه را ندارد دلیلی بر ناراحتی نیست مشروط به اینکه آزمایش های لازم صورت گرفته باشد.

در اکثر نوزادانی که دچار زردی می شوند حتی آن دسته که زردی آنها از مرحله فیزیولوژیک می گذرد و اعداد زردی در آنها بالاست، بیماری نگران کننده نیست. هر چند لازم است با پزشک مشورت شود. اگر عدد خیلی بالا نباشد و نوزاد چند روز از عمرش گذشته باشد ولی سالم باشد به مادر و پدر توصیه می شود درمان به جای بیمارستان در منزل و زیر دستگاه فوتوتراپی صورت پذیرد.

زردی چه موقع غیرطبیعی تلقی می شود؟
ـ اگر زردی در نوزادانی که رسیده هستند سیر طبیعی خود را طی کند در روز پنجم یا ششم ناراحتی برطرف می شود. منتها در نوزادانی که نارس هستند این زردی ممکن است دیرتر ظاهر شده و بهبود دیرتر حاصل شود. به عبارت دیگر زردی ممکن است در کودکان نارس به جای ۵ روز از ۱۰ روز تا ۲ هفته طول بکشد تا برطرف شود. در نوزادان رسیده ممکن است عدد زردی به ۱۲ برسد و باز هم موردی طبیعی باشد اما در کودکان نارس اگر این عدد به ۱۴ برسد طبیعی خوانده می شود. چه در نوزادان نارس چه رسیده اگر زردی خیلی زود ظاهر شود یعنی به جای روز اول و دوم از همان ساعات نخستین بعد از تولد خود را نشان دهد یا دیر از بین برود یا اعداد بالا برود مدت آن طولانی شود، فیزیولوژیک یا طبیعی خوانده نمی شود.

▪ در چه شرایطی به تعویض خون نیاز است؟
ـ مقدار زردی و شدتی که در آن نیاز به تعویض خون پیدا می شود با توجه به سن بچه و نارس یا رسیده بودن او مختلف است. اگر زردی به اعداد ۲۰، ۲۵ یا ۳۰ برسد این نوزادان در معرض احتمال تعویض خون قرار می گیرند و در بیمارستان بستری می شوند. حتی اگر این عدد از یک حد خاصی بالا رفت یا سرعت افزایش زردی خیلی سریع بود یا زمینه بیماری در نوزاد وجود داشت نیاز به تعویض خون پیش می آید. اگر بچه سالم باشد اعداد بالای زردی را می تواند تحمل کند و مشکلی برای او به وجود نمی آید، اما اگر نوزاد دچار عفونت باشد، نارس باشد یا تعادل اسید و باز خون او به هم خورده باشد یا اکسیژن خون در او ناکافی باشد و... نیاز به تعویض خون پیش می آید. به هر حال در شرایطی که نوزاد بیمار است باید سریع تر با زردی او برخورد کرد.

▪ زردی را در خانه هم می شود درمان کرد؟
ـ اگر عدد زردی خیلی بالا نباشد و نوزاد چند روزه سالم باشد والدین می توانند درمان را در خانه زیر دستگاه فوتوتراپی انجام دهند. تاکید می کنم دستگاه فوتوتراپی، نه هر لامپی. دستگاه فوتوتراپی لامپ مخصوص و ویژگی های مخصوصی دارد که باید آن را از مکان های معتبر و مطمئن تهیه کرد. این دستگاه ها باید استاندارد بوده و لامپ های آن به موقع تعویض شود.
کارکرد بیش از ۲ هزار ساعت این لامپ ها در کاهش زردی نقش نخواهد داشت. توجه به فاصله این لامپ ها از بدن نوزاد و اینکه لامپ محافظ داشته باشد ضروری است تا در صورتی که شکسته شد، پوست نوزاد را دچار سوختگی یا دیگر عوارض نکند. در این شرایط به توصیه پزشک آزمایش خون نوزاد در فواصل مختلف تکرار می شود تا میزان زردی تعیین شود. اگر حال نوزاد مناسب نباشد یا عدد زردی بالا باشد بهتر است درمان در بیمارستان انجام پذیرد.

▪ آیا دادن آب قند به نوزاد برای رفع زردی، درست است؟
ـ نه! یک اشتباهی که گاهی پزشکان می کنند این است که به مادران توصیه می کنند به نوزادشان آب قند یا سرم قندی بدهند. این کار بسیار مضر است و آب قند می تواند سبب بالا بردن میزان زردی شود. دادن هرچیز غیر از شیر مادر به نوزاد هیچ کمکی به رفع زردی نکرده و حتی می تواند مضر باشد. هر چه نوزاد شیر بیشتری بخورد زردی او سریع تر برطرف می شود

کدام نوزادان در معرض خطر بالاتری برای زردی قرار دارند؟
الف- اگر مادر گروه خون O داشته باشد ولی نوزاد گروه خون A یا B داشته باشد.
ب- اگر مادر Rh منفی و نوزاد Rh مثبت داشته باشد. بخصوص اگر مادر آمپول درگام حین حاملگی و بعد از زایمان دریافت نکرده باشد و به ویژه در زایمان های دوم به بعد.
ج- سابقه زردی در فرزندان قبلی
د- عدم دریافت کافی شیر مادر در روزهای اول زندگی
ه- نوزادان نارس (سن حاملگی کمتر از 37 هفته)
و- نوزادان با وزن تولد کمتر از 2500 گرم
ز- نوزادان متولد شده از مادران مبتلا به دیابت
ح- نوزاد مبتلا به فاوویسم

[pejuhesh234]

زردی را چگونه می توان تشخیص داد؟

ـ زردی تنها یک علامت دارد و آن زرد شدن سفیدی چشم، بدن و مخاط ها است و باید نسبت به آن کمی حساس بود. گاهی والدین و حتی پزشکان و پرستاران نیز در ارزیابی زردی دچار اشکال می شوند. البته راهنمایی هایی وجود دارد. مثلا اگر تنها سر و صورت مبتلا به زردی باشد و سینه و شکم و اندام ها زرد نباشد یعنی عدد زردی بالا نیست اما هرچه زردی پایین تر بیاید حاکی از آن است که میزان زردی در حال افزایش است و هرچه به پاها برسد یعنی عدد زردی بالاتر و نگران کننده تر است.

در بسیاری از موارد ارزیابی چشمی کافی نبوده و پزشکان با دادن آزمایش خون مقدار زردی و نوع زردی را تعیین می کنند. زردی به ۲ نوع تقسیم می شود: زردی مستقیم و غیرمستقیم. آنچه اغلب در نوزادان اتفاق می افتد زردی غیرمستقیم است که می تواند به بافت مغزی خسارت بزند. زردی مستقیم چندان مشکل ساز نیست مگر اینکه نوزاد مبتلا به عفونت یا ناراحتی کبدی باشد.

البته همیشه زردی تنها علامت نیست. اگر در کنار زردی علایم دیگری مانند بی حالی یا شیر خوب نخوردن یا بالا و پایین بودن درجه حرارت بدن وجود داشت احتمال خطر بالاتر است و مراجعه به پزشک باید با سرعت بیشتری صورت بگیرد

بهترین درمان زردی، نور درمانی یا فتوتراپی است.

استفاده از لامپ های مهتابی در منزل، تاثیری زیادی در کاهش زردی نوزاد ندارد و به علت اطمینان کاذبی که در والدین ایجاد می کند، می تواند خطرناک نیز باشد. علاوه بر این خطر ترکیدن لامپ و صدمه به نوزاد نیز وجود دارد.

فتوتراپی وقتی موثر است که از فاصله نزدیک (حدود 20 سانتی متر) بر روی بدن لخت نوزاد بتابد. پوشاندن چشمها و ناحیه کهنه نوزاد ضروری است.
جهت فتوتراپی از لامپ های مخصوص با طول موج مشخص استفاده می شود.

معمولاً فتوتراپی هنگام شیردهی و تعویض پوشک نوزاد قطع می شود.
فتوتراپی عوارض خیلی کمی دارد. گاهی سبب اسهال و کم آبی نوزاد می شود. در مواردی نیز بثورات پوستی گذرا روی بدن نوزاد ظاهر می گردد.

فتوتراپی در منز ل با استفاده از لامپ های مخصوص که توسط شرکت ها ارائه می شود، در پاره ای اوقات توصیه می شود یادمان باشد فتوتراپی در منزل، در نوزادان نارس، وزن کمتر از 2500 گرم، زردی در 4-5 روز اول زندگی، زردی با مقادیر بیلی روبین بالاتر از 15 میلی گرم در دسی لیتر و زردی های مستقیم توصیه نمی شود.

مصرف داروهائی مثل فنوباربیتال به طور معمول در زردی های نوزادان توصیه نمی شود زیرا نوزاد را بی حال و مصرف شیر را کم می کند مصرف فنوباربیتال محدود به موارد طول کشیده و مقاوم زردی است که آن هم بایستی توسط پزشک متخصص تجویز شود.
استفاده از داروهای خانگی مثل ترنجبین و شیر خشک و نیز مصرف آب و آب قند برای کاهش زردی توصیه نمی شود. استفاده از داروهای خانگی سبب کم آبی، اسهال و بیحالی نوزاد می گردد.
پوشیدن لباس زرد، سبب تشدید زردی نمی شود ولی ممکن است سبب اشتباه در برآورد میزان زردی شود.

بهترین راه پیشکیری از زردی نوزادی، توصیه به شیردهی مکرر با شیر مادر است. شیردهی مداوم، سبب افزاش دفع مدفوع و نیز افزایش دفع زردی می شود.

قطع کردن شیر مادر جهت درمان زردی و جایگزین کردن آن با شیر خشک، بصورت معمول توصیه نمی شود. صرفاً در بعضی از انواع زردی که به علت شیر مادر می باشد ممکن است قطع کردن شیر مادر و جایگزینی آن با شیر خشک، سبب کاهش زردی شود. هرچند در این موارد نیز بهتر است ابتدا درمانهای ساده تر و کم خطرتر مثل فتوترای استفاده شود اگر زردی شیر مادر به فتوتراپی مقاوم باشد، جایگزین کردن شیر خشک توسط پرشک آن هم برای مدت کوتاه 1-2 روز می تواند سبب کاهش زردی شود.

حدود10تا20درصدنوزادان بعد از ترخیص،مجددا به علت زردی بستری میشوند.لذا توصیه میشود نوزادان24 تا48 ساعت بعد از ترخیص به متخصص کودکان مراجعه نمایند.
نوزادان با زردی شدید بایستی از نظر شنوائی بررسی شوند.

[pejuhesh234]

اگر شدت زردی بالا باشد و عدد آن به سرعت افزایش یابد و والدین نوزاد را سریع به پزشک ارجاع ندهند ممکن است زردی سبب بروز مشکلات مغزی در نوزاد شود. زردی می تواند در برخی مناطق مغز نفوذ کرده و انواع مشکلات مغزی، فلج مغزی یا دیگر مشکلات را پیش آورد. زردی در عین حال که مشکل شایعی است و برای تعداد زیادی از نوزادان رخ می دهد و اگر به موقع درمان شود مشکلی ایجاد نمی کند، چنانچه به موقع درمان نشود، می تواند در درصد پایینی مشکل ساز شود

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

عوارض جانبي فنوباربيتالPHENOBARBITAL Sodium
خواب‌آلودگي، لتارژي، ورتيگو، سردرد، دپرسيون CNS، تحريك‌پذيري، كنفوزيون و آژيتاسيون (در بيماران مسن)، بي‌خوابي ريباند، افزايش رؤيا يا كابوسهاي شبانه، تشنج (بعد از قطع ناگهاني يا كاهش ناگهاني دوز دارو).
هيپوتانسيون (بعد از تجويز سريع وريدي)، براديكاردي، كلاپس عروقي.
كهير، راش، درماتيت اكسفولياتيو، سندرم استيون ـ جانسون.
ميوز.
درد اپي‌گاستر، تهوع، استفراغ، اسهال، يبوست.
ترومبوفلبيت، درد و صدمة بافتي (درصورت نشت خارج عروقي در محل تزريق).
l دپرسيون تنفسي، لارنگواسپاسم،‌ برونكواسپاسم، كمبود ويتامين K و خونريزي در نوزادان مادراني كه در حين حاملگي از اين دارو استفاده ‌كرده‌اند، هيپرآلژزي.
توجه: درصورت ايجاد واكنش افزايش‌حساسيت، دپرسيون CNS يا تنفسي و يا ايجاد ضايعات پوستي، مصرف دارو بايد قطع گردد.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

.