لب شكري و شكاف كام

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

همه ما در ابتدای دوران جنینی دارای شکاف لب و کام هستیم. در فاصله هفته ششم تا یازدهم دوران جنینی شکاف لب و شکاف کام جوش خورده و از بین می‌روند، اما در بچه‌هایی که با شکاف لب یا کام به دنیا می‌آیند، شکاف در دوران جنینی به دلایلی جوش نمی‌خورد.

يکی از نقایص مادرزادی شایع شکاف لب و کام است. این شکا‌ف‌ها هنگامی رخ می‌دهند که بافت کافی برای تشکیل لب بالایی و پوشش سقف دهان وجود ندارد. عوارضی که در نتیجه این پدیده رخ می‌دهد را به ترتیب "لب‌ شکری" و "کام شکری" می‌نامند و ممکن است به تنهایی یا همراه هم دیده شوند.

در زبان فارسی حالت لب‌شکری را با نام‌های خرگوش‌لب، شکافته‌لب، لب‌چاک، چهارلب، سه‌لبه، سه‌لنج، کفیده‌لب، و شکرلب نیز می‌نامیدند.

نوزاد مبتلا به شکاف لب ممکن است همزمان شکاف کام هم داشته باشد، یا ممکن است فقط یکی از این دو حالت را داشته باشد. شکاف لب ممکن است خیلی خفیف باشد و فقط به صورت یک فرورفتگی در لب بالا باشد، یا ممکن است خیلی عمیق باشد و از لب شروع شده و تا داخل سوراخ بینی ادامه پیدا کند. شکاف کام ممکن است خیلی خفیف باشد و مشکل چندانی ایجاد نکند، یا این‌ که خیلی شدید باشد و کام کاملا شکاف داشته باشد و مانع تغذیه، مکیدن و حتی تنفس نوزاد شود. شکاف‌ها می‌توانند یک طرفه یا دو طرفه باشند.

[pejuhesh234]

اصطلاحات بیماری:
شکاف کام - Cleft Lip and Palate -لب شکری

پسرها با شیوع بسیار ‌بیشتری به لب ‌شکری تنها مبتلا می‌شوند، در حالی که دخترها اغلب دچار کام‌شکری بدون لب‌شکری می‌شوند.
علل متعددی از جمله ژنتیک وراثت، ازدواج سن بالا، ازدواج فامیلی، ناسازگاری خونی پدر و مادر، هم جنـس بازی، حاملگی ناخواسته، کمبود توجه در دوران بارداری، سوء تغذیه، آلودگی محیط و خوردن گوشت خرگوش در دوران بارداری برای لب شکری ذکر شده.
نحوهٔ ابتلا
این بیماری ارثی می‌باشد و تقریبا از هر ۷۰۰ تولد یک نفر مبتلا به لب‌شکری یا شکاف کام یا هر دو می‌باشد همچنین در پیدایش شکافهای دهانی عوامل ارثی و محیطی دخیل هستند که شدت و مدت عمل فاکتورهای محیطی مهمتر از نوع بخصوصی از آنها است

انواع مختلف شکاف لب و کام
به طور کلی سه نوع شکاف وجود دارد:

1 ـ هم لب و هم کام دچار شکاف هستند. بیش از نیمی از شکاف‌ها از این نوع هستند. این نوع شکاف در پسر بچه‌ها شایع‌تر است. حدود 13 درصد مبتلایان به این نوع شکاف به سایر ناهنجاری‌های مادرزادی نیز مبتلا هستند.
2 ـ فقط کام شکاف دارد. یک‌ سوم شکاف‌ها از این نوع هستند و بیشتر در دختر بچه‌ها دیده می‌شود.
3 ـ فقط لب شکاف دارد. حدود یک ‌پنجم مبتلایان به شکاف را شامل می‌شود.

استرس مادر باردار و لب شکری
لب شکری در نوزادان مادرانی که تحت استرس هستند بیشتر دیده می شود.
مصرف اسیدفولیک و ویتامین A در دوران بارداری، از تولد نوزادان با شکاف کام جلوگیری می کند.
توصیه می شود مادران باردار از مصرف داروهای ضدصرع پرهیز کنند.

چگونگی رفتار با لب شکری ها
برخی والدین، کودک مبتلا به شکاف کام خود را از دیگران جدا می کنند. این امر اعتماد به نفس و میزان روابط اجتماعی کودک را کاهش می دهد.
والدین باید با کودک مبتلا به شکاف کام مانند یک کودک عادی رفتار کنند. رفتار نادرست والدین در برخورد با کودکان بیمار خود حتی ممکن است موجب شود تا فرزندانشان هیچگاه دوستی پیدا نکنند. کودکان به راحتی با کودکان مبتلا به شکاف کام، ارتباط برقرار می کنند.
اگر والدین اجازه ندهند کودک وارد اجتماع شود، کودک مهارت های زندگی و حرکتی را فرا نمی گیرد.
اغلب خانواده ها، حمایت های بیشتری از کودکان مبتلا به شکاف کام خود به عمل می آورند. کودک به اینگونه حمایت ها نیاز ندارد، فقط برای تلفظ کلمات نیاز به کمک دارد.

[pejuhesh234]

درمان
در مجموع براي بهبود وضعيت و درمان كودكان مبتلا به شكاف، تيمي پزشكي متشكل از پزشك اطفال، جراح پلاستيك، دندان‌پزشك، گوش و حلق و بيني، گفتار درمان،‌شنوايي سنج و روانشناس فعاليت خواهد كرد.
درمان اصلي شكاف ها جراحي است كه معمولا در سنين 12-18 ماهگي انجام مي گيرد . شكاف لب اغلب به يك عمل جراحي ترميمي نياز دارد به ويژه اگر يك طرفه باشد . در طي اين عمل جراح يك برش دوطرف شكاف ايجاد مي كند كه از لب تا سوراخ بيني امتداد دارد و سپس دو طرف به همديگر بخيه مي شود .
شكاف لب دوطرفه ممكن است به دو جراحي نياز داشته باشد . جراحي شكاف كام به دليل نياز به ساختن يك كام جديد مشكل تر است . ايجاد كام جديد باعث كاهش شانس عفونت هاي گوش مياني ، بهبود در رشد دندان ها و استخوان هاي صورت كودك و پيشرفت تغذيه و توانايي سخن گفتن مي شود . جهت ترميم شكاف كام چندين جراحي انجام ميشود كه وابسته به عمق و بزرگي سوراخ مي باشد .
جراحي ها معمولا شش ماه يكبار انجام مي شود كه جراح كودكان طي ويزيت هاي مكرر زمان انجام جراحي را براي كودك پيش بيني مي كند

توصیه های بعد از عمل جراحی شکاف لب و کام
- سه هفته از پستانک استفاده نگردد.
- حرکت کم بازوها برای سه هفته و ممانعت از قرار دادن انگشتان یا اسباب بازی در دهان کودک.
- تغذیه با کمک سرنگ یا لبه کناری قاشق صورت بگیرد. نوع غذا، مثل قبل از جراحی خواهد بود.
- بعد از جراحی، لب کودک قرمز و متورم می باشد.
- نوارهای باریک چسب، برای تقویت محل جراحی و کاهش فشار به زخم و بخیه ها و جلوگیری از دستکاری محل زخم استفاده می شود.
- کودکی که بی قرار بوده و از خوردن امتناع می کند، ممکن است درد داشته باشد و نیاز به مسکن دارد.
- پانسمان روی لب، نیاز نمی باشد.
- پماد آنتی بیوتیک مثل جنتامایسین چشمی، پس از برداشت چسب های نازک مورد استفاده قرار می گیرد.
- از مواجهه با نورآفتاب برای حداقل شش ماه، برای کاهش تیرگی محل زخم بایستی پرهیز گردد.
- جای زخم با گذشت زمان بهترشده، ولی هرگز به طور کامل ناپدید نمی گردد.
والدین باید با کودک مبتلا به شکاف کام مانند یک کودک عادی رفتار کنند. برخی والدین، کودک مبتلا به شکاف کام خود را از دیگران جدا می کنند. این امر اعتماد به نفس و میزان روابط اجتماعی کودک را کاهش می دهد

[pejuhesh234]

عوارض شکاف
بسته به میزان و محل شکاف کام یا لب، عوارض آن نیز فرق می‌کند. به طور کلی یک یا چند یا تمام عوارض زیر ممکن است روی دهد:

تنفس: ناهنجاری فک و کام باعث مشکل تنفسی می‌شود. درمان شامل جراحی و به کارگیری پروتزهای دهانی است.

تغذیه: تغذیه نوزادان مبتلا به شکاف نیز با مشکلاتی روبه‌رو است. همکاری متخصص تغذیه و گفتار درمانی ممکن است سودمند باشد. دستگاه‌های ویژه‌ای نیز به منظور تغذیه نوزاد در دسترس هستند.

عفونت‌های گوش و کاهش شنوایی: هر ناهنجاری دستگاه تنفسی فوقانی می‌تواند عملکرد شیپور استاش (در گوش) را مختل کند و احتمال تجمع مایع در گوش میانی را افزایش دهد. این امر احتمال عفونت گوش میانی را زیاد می‌کند. کاهش شنوایی نیز نتیجه عفونت‌های مکرر گوش میانی است. برای اصلاح این مشکل متخصص گوش و حلق و بینی از وی‌تی یا گرومت استفاده خواهد کرد.

تاخیر در تکلم: برای این‌ که کودک بتواند به درستی صدا و کلمات واضحی را تولید کند، رشد و تکامل طبیعی لب و کام ضروری است. می‌توان با عمل جراحی، شکاف را ترمیم نمود و با گفتاردرمانی به تکامل گفتاری کودک کمک کرد.

مشکلات دندانی: گاهی شکاف شامل لثه و فک نیز می‌شود و این امر بر رشد صحیح دندان‌ها و فک تاثیر می‌گذارد. دندانپزشک اطفال یا متخصص ارتودنسی می‌تواند به رفع این مشکل کمک کند

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

عوارض جانبي جنتامايسينGENTAMICIN Sulfate
سردرد، لتارژي، بلوك عصبي ـ عضلاني همراه با دپرسيون تنفسي.
حساسيت به نور، درماتيت تماسي آلرژيك.
اتوتوكسيسيتي (وزوز گوش، ورتيگو و كاهش شنوايي)، سوزش چشم (محلول يا پماد چشمي).
اسهال.
نفروكسيسيتي (اوليگوري، پروتئينوري، كاهش كليرانس كراتينين، افزايش BUN و
كراتينين سرم).
حساسيت مفرط (ائوزينوفيلي، تب، راش، كهير، خارش)، عفونت ثانويه باكتريايي يا قارچي.
توجه: درصورت ايجاد اتوتوكسيسيتي، نفروتوكسيسيتي و واكنش افزايش‌حساسيت، مصرف دارو بايد قطع گردد.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

.