اندومتریوز

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

علايم‌ شايع‌
علايم‌ زير ممكن‌ است‌ به‌ طور ناگهاني‌ ظاهر شوند يا طي‌ چندين‌ سال‌ به‌ وجود آيند:
درد لگني‌ فزاينده‌ به‌ هنگام‌ عادت‌ ماهانه‌، خصوصاً روزهاي‌ آخر گاهي‌ درد لگني‌ ممكن‌ است‌ در هر زماني‌ رخ‌ دهد.
درد به‌ هنگام‌ مقاربت‌ جنسي‌
لكه‌بيني‌ قبل‌ از عادت‌ ماهانه‌
گاهي‌ وجود خون‌ در ادرار يا مدفوع‌
كمردرد؛ درد همراه‌ با انقباضات‌ روده‌اي‌
نازايي‌

[pejuhesh234]

اصطلاحات بیماری:
اندومتريوز- Endometriosis
آندومتريوز عبارت‌ است‌ از اختلالي‌ كه‌ در آن‌ بافت‌ مشابه‌ پوشش‌ داخلي‌ رحم‌ (آندومتر) در نقاطي‌ غيرمعمول‌ در قسمت‌ پاييني‌ شكم‌ ظاهر شود. اين‌ بافت‌ ممكن‌ است‌ روي‌ سطح‌ تخمدان‌؛ پشت‌ رحم‌ و در حفره‌ لگني‌؛ روي‌ ديواره‌ روده‌؛ و ندرتاً در نقاطي‌ دورتر به‌ وجود آيد. آندومتريوز به‌ چهار مرحله‌ محدود، خفيف‌، متوسط‌، و شديد تقسيم‌ مي‌شود كه‌ بيانگر محل‌ قرارگيري‌ و شدت‌ اختلال‌ هستند. اين‌ اختلال‌ مي‌تواند در هر سني‌ از بلوغ‌ تا يائسگي‌ رخ‌ دهد اما در سنين‌ 30-20 سالگي‌ بيشتر ديده‌ مي‌شود.

علل‌
ناشناخته‌ هستند، اما پزشكان‌ نظريه‌ زير را بيشتر از بقيه‌ قبول‌ دارند؛ معمولاً در هنگام‌ تخمك‌گذاري‌، پوشش‌ داخلي‌ رحم‌ (آندومتر) ضخيم‌ شده‌ تا آماده‌ كاشته‌ شدن‌ تخم‌ لقاح‌ يافته‌ باشد. اگر اين‌ اتفاق‌ نيافتد، بافت‌ پوشش‌ داخلي‌ رحم‌ كنده‌ شده‌ و در خونريزي‌ عادت‌ ماهانه‌ از بدن‌ خارج‌ مي‌شود و در بعضي‌ از موارد، اين‌ بافت‌ تخريب‌شده‌ تجمع‌ يافته‌ و از راه‌ لوله‌هاي‌ رحمي‌ به‌ درون‌ حفره‌ لگن‌ مي‌روند.
بافت‌ در اينجا آزادانه‌ غوطه‌ور مي‌شود و خود را به‌ ساير بافت‌ها مي‌چسباند و در هر ماه‌ رشد كرده‌ و به‌ ساير نقاط‌ هم‌ گسترش‌ مي‌يابد. رشد بافت‌ آندومتر بر روي‌ احشاي‌ لگني‌ ممكن‌ است‌ باعث‌ چسبيدن‌ احشاء به‌ يكديگر شود و به‌ اين‌ ترتيب‌ درد و سايرعلايم‌ ظاهر خواهند شد.

عوامل تشديد كننده بيماري
خانم‌هايي‌ كه‌ حامله‌ نمي‌شوند يا حاملگي‌ را به‌ تعويق‌ مي‌اندازند.
سابقه‌ خانوادگي‌ آندومتريوز
تنگ‌ يا بسته‌ شدن‌ گردن‌ رحم‌ (مسير خروجي‌ بافت‌ تخريبي‌ و خون‌)
بچه نداشتن.
دوره‌های قاعدگی طولانی‌تر از هفت روز.
چرخه‌های قاعدگی 27 روزه یا کوتاه‌تر.
داشتن شخصی در خانواده که مبتلا به آندومتریوز است.
ابتلا به بیماری که قاعدگی را مختل کند.
ابتلا به عفونت لگنی که باعث آسیب سلولی شود.

پيشگيري‌
اقدام‌ خاصي‌ براي‌ پيشگيري‌ نمي‌توان‌ انجام‌ داد. تنها مي‌توان‌ با تشخيص‌ زودهنگام‌ و درمان‌ مناسب‌ از گسترش‌ آندومتريوز جلوگيري‌ كرد.

عوارض‌ احتمالي‌
نازايي‌ به‌ علت‌ كاشته‌ شدن‌ بافت‌ در لوله‌هاي‌ رحمي‌ و تنگ‌ شدن‌ آنها
درد ناتوان‌كننده‌ اما اين‌ درد هيچگاه‌ نشانه‌اي‌ از تهديد زندگي‌ نيست‌.
مشكلات‌ ادراري‌ و اجابت‌ مزاج‌
چسبندگي‌ احشاي‌ لگني‌
عود آندومتريوز پس‌ از جراحي‌
وجود بافت‌ كاشته‌ شده‌ روي‌ تخمدان‌ مي‌تواند باعث‌ ايجاد كيست‌هاي‌ بزرگ‌ و توده‌هاي‌ لگني‌ به‌ نام‌ آندومتريوما شود

فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري
ورزش‌، حتي‌ راه‌ رفتن‌، درد را تخفيف‌ داده‌ و سطح‌ استروژن‌ را كاهش‌ مي‌دهد كه‌ اين‌ ممكن‌ است‌ باعث‌ كند شدن‌ رشد آندومتريوز شود.
پس‌ از جراحي‌ نياز است‌ تا فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري مقداري‌ محدود شود.

رژيم‌ غذايي‌

غذاهایی که در اندومتریوز باید کم مصرف شوند
بعضی غذاها در رژیم غذایی شما باید حذف یا کم مصرف شوند، از جمله مصرف غذاهایی که موجب افزایش "پروستا‌گلاندین‌ها" می ‌شوند، باید محدود شود، زیرا پروستاگلاندین‌ها موجب تحریک ترشح استروژن می‌ شوند. البته به خاطر داشته باشید که همه پروستاگلندین‌ها بد نیستند، مثلا پروستاگلندین E1 علائم اندومتریوز را تسکین می ‌دهد.
* مصرف غذاهایی مانند چربی ‌ها، نمک، شکر، فرآورده‌های لبنی و کافئین باید محدود شود، زیرا این غذاها باعث کاهش یا توقف عملکرد صحیح کبد می شوند. کبد، عضو اصلی تنظیم هورمون‌ها و ویتامین‌های گروه B در بدن است که به کاهش سطح استروژن کمک می کند.
* کاهش مصرف گوشت قرمز و فرآورده‌های گوشتی نیز یک راه موثر برای کنترل این اندومتریوز است.
خیلی تاکید می شود که به جای گوشت قرمز از فرآورده‌های سویا مانند توفو و میزو و غذاهایی که از نظر فیبر غنی هستند، استفاده شود.
با توجه به اینکه فرآورده‌های سویا غنی از فیبر هستند و عناصری دارند که میزان استروژن را در بدن کنترل می‌ کنند، می ‌توانند موجب کاهش دردهای ناشی از خروج مدفوع ( اگر اندومتریوز در این نواحی تاثیر گذاشته باشد) شوند.

غذاهای مفید در اندومتریوز
* غذاهای که دارای ویتامین‌های گروه B هستند، مانند ماهی، برنج، ماکارونی، نان‌ ها و غلات سبوس ‌دار و سبزیجات برگ سبز را در برنامه غذایی روزانه ‌تان مصرف نمایید.
ویتامین‌های گروه B مقدار استروژن را در بدن کنترل می ‌کنند و به کاهش علائم اندومتریوز کمک می ‌کنند، لذا به کنترل‌ کننده سطح استروژن معروفند. علاوه بر این ویتامین‌های گروه B مخصوصا B6، B2، B1 از عود مجدد اندومتریوز‌ جلوگیری می کنند.
* آنتی اکسیدان ‌هایی مانند بتا کاروتن، سلنیوم، ویتامین C و ویتامین E به همان میزانی که در کاهش گرفتگی عضلات و خون ریزی‌ در قاعدگی مفید و کارآمد هستند، در ارتقای سیستم ایمنی بدن نیز موثرند.
هنگامی که این آنتی اکسیدان‌ها در رژیم غذایی شما وجود داشته باشند، می‌ توانند به کنترل اندومتریوز و دردهای ناشی از آن کمک کنند.
منابع خوب آنتی اکسیدان‌ ها شامل اسفناج، کلم‌ بروکلی، کرفس، خیار، بادام و روغن‌ گل آفتاب ‌گردان و روغن گلرنگ هستند.
بنابراین با ایجاد این تغییرات ساده در رژیم غذایی روزانه‌ تان، می ‌توانید به بهبود اندومتریوز کمک کنید.

درچه شرايطي بايد به پزشك مراجعه نمود؟
اگر شما يا يكي‌ از اعضاي‌ خانواده‌ تان علايم‌ آندومتريوز را داريد.
اگر يكي‌ از موارد زير هنگام‌ درمان‌ رخ‌ دهد:
ـ درد غير قابل‌ تحمل‌
ـ خونريزي‌ غيرمعمول‌ يا زياد
- اگر دچار علايم‌ جديد و غيرقابل توجيه شده ايد‌. داروهاي‌ مورد استفاده‌ در درمان‌ ممكن‌ است‌ عوارض‌ جانبي‌ به‌ همراه‌ داشته‌ باشند.
- اگر پس‌ از درمان‌، علايم‌ مجدداً ظاهر شوند.

[pejuhesh234]

درمان‌

در خانمی که آندومتریوز علامتی ندارد ، ممکن است به هنگام جستجوی علت ناباروری به آن مشکوک شد . برای کمک به تشخیص ، پزشک معاینه لگنی انجام خواهد داد .
تشخیص ممکن است توسط لاپراسکوپی تأیید شود که در این اقدام ، اعضای حفره لگن و شکم با استفاده از یک وسیله ، بازدید و معاینه می شوند .
درمانهای بسیاری برای آندومتریوز وجود دارد و انتخاب روش درمانی به سن ، اعضای مبتلا ، شدت علائم و تمایل فرد به بچه دار شدن در آینده بستگی دارد .
ممکن است درمانهای هورمونی یا جراحی پیشنهاد و توصیه شوند . در انواع خفیف ، ممکن است درمان ضرورت نداشته باشد . اگر علائم باعث درد سر و آزار هستند ، پزشک ممکن است یک نوع از چندین نوع درمان هورمونی که باعث توقف قاعدگی برای چند ماه می شود را توصیه نماید . این داروها ممکن است شامل هورمونهای گنادورلینgonadorelin ) ( صناعی ، شبه گنادورلین ( gonadorelin analogues ) و دانازول ( danazol ) باشند ، تمامی این داروها تولید هورمون استروژن را کم نموده و قاعدگی را متوقف می سازند .
در روش انتخابی دیگر ، ممکن است قرصهای ضد بارداری ترکیبی تجویز شود . این درمان معمولاً حدود 12- 6 ماه ادامه می یابد . در طول این مدت ، باید آندومتریوز بهبود یابد . در صورت عود مجدد این حالت معمولاً از دفعه قبل خفیف تر خواهد بود . تکه های کوچک آنذومتر که در دوره درمان هورمونی به درمان پاسخ نداده اند ، ممکن است به وسیله جراحی توسط لیز در طی لاپاروسکوپی از بین برده و تخریب شوند .
به هر حال گاهی آندومتریوز پس از درمان ، عود می نماید و ممکن است بعداً جراحی ضرورت یابد .
در صورتیکه فرد آندومتریوز شدید داشته و تصمیم به داشتن فرزند نداشته و یا نزدیک به یائسگی باشد ، پزشک ممکن است توصیه به هیسترکتومی Hysterectomy نماید . در این عمل رحم برداشته می شود . تخمدانها نیز برداشته خواهد شد و به همراه آن سایر نواحی مبتلا به آندومتریوز نیز برداشته می شوند .
در صورت برداشتن تخمدانها قبل از اینکه بیمار به سن طبیعی یائسگی برسد ، یائسگی بروز خواهد نمود . برای تسکین و بهبود علائم ، پزشک احتمالاً درمان جایگزینی هورمونی توصیه خواهد نمود .

[pejuhesh234]

پیش آگهی
هر چند درمان معمولاً موفقیت آمیز است ، احتمال عود مجدد آندومتریوز تا هنگام یائسگی و ختم قاعدگی وجود دارد . در صورت برداشتن تخمدانها عود آندومتریوز غیر متحمل است .

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

عوارض لاپاروسکوپی :
علیرغم تمامی احتیاط های بکار رفته کمپلیکاسیون در اعمال جراحی لاپاروسکوپی نیز اتفاق می افتد. از آنجاییکه این عوارض حتی در اعمال جراحی بسیار آسان نیز ممکن است اتفاق افتد جراح باید قادر باشد تا آنها را بسرعت تشخیص داده و درمان مناسب را بکار برد.
البته خطر با میزان پیچیدگی عمل جراحی- مهارت ناکافی جراح و تغییر روش استاندارد عمل افزایش می یابد. هر چقدر عمل جراحی لاپاروسکوپی پیچیده تر باشد میزان مهارت لازم برای انجام آن از اهمیت خاصی برخوردار خواهد بود. لاپاروسکوپی تشخیصی و عقیم سازی لوله ای به روش لاپاروسکوپی از احتمال خطر کمتری برخوردارند و میزان عوارض حین عمل و بعد از عمل کمتر از یک درصد می باشد.
عوارض جانبي
DANAZOL
سرگيجه، سردرد، اختلالات خواب، ضعف، ترمور، تحريك‌پذيري، لتارژي، افسردگي، لرز، پارستزي.
افزايش فشارخون.
اختلالات بينايي.
تحريك معده، تهوع، استفراغ، اسهال، يبوست، تغيير اشتها.
هماچوري، واژينيت، خونريزي واژينال، بزرگ‌شدن كليتوريس.
يرقان برگشت‌پذير، افزايش آنزيم‌هاي كبدي، اختلال عملكرد كبد.
كرامپ و اسپاسم عضلاني، افزايش وزن، هيرسوتيسم، خشونت صدا، كاهش اندازة پستان، آكنه، ادم، چربي پوست و مو.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

.