گزش ونیش حشرات

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

علایم شایع :
واكنش‌های‌ پوستی‌: برجستگی‌ قرمز در پوست‌. این‌ برجستگی‌ها معمولاً در عرض‌ چند دقیقه‌ پس‌ از گزش‌ یا نیش‌ ظاهر می‌شود، اما بعضی‌ هم‌ 12-6 ساعت‌ طول‌ می‌كشد تا ظاهر شوند. بروز یك‌ واكنش‌ سمی‌ همراه‌ با درد، مثلاً در اثر نیش‌ زنبور.
بروز یك‌ واكنش‌ سمی‌ همراه‌ با خارش‌ به‌ علت‌ رها شدن‌ هیستامین‌ در محل‌ گزش‌، مثلاً در اثر گزش‌ پشه‌ها واكنش‌های‌ عمومی‌:

۱. تهوع‌ یا استفراغ‌
۲. سردرد
۳. تب‌
۴. سرگیجه‌؛ احساس‌ سبكی‌ در سر
۵. تورم‌
۶. خارش‌ چشم‌ها
۷. برافروخته‌ شدن‌ صورت‌
۸. سرفه‌ خشك‌؛ خس‌خس‌ سینه‌
۹. احساس‌ خفگی‌ در سینه‌ یا گلو

علايم و نشانه های زنبور گزیدگی

- مشاهده ي سوراخ محل نيش و گاهي خود نيش در محل گزش
- وجود درد ، سوزش ، قرمزي يا تورم در محل گزش
- بروز علايم مسموميت مثل كاهش فشار خون ، كهير ، ...

علایم و نشانه ها در عقرب گزیدگی
پس ازچنددقیقه ازگزش عقرب که عموماً در اندام (دست و پا) اتفاق می افتد علایم زیر مشاهده میشود .

درد – تاول – قرمزی – تورم
با گذشت چند ساعت از گزش ممکن است علایم زیر درفرد مشاهده شود .

تند شدن نبض – بالا رفتن فشار خون- تب – حالت تهوع و استفراغ – درد معده ، افزایش ترشح بزاق – بی حس شدن یا سوزن سوزن شدن محل گزیدگی – بی اختیاری ادرار ومدفوع – عدم توانایی حرف زدن – تشنج – شوک

[pejuhesh234]

اصطلاحات بیماری:
گزش‌ و نیش‌ حشرات‌ ـ insect bites and stings

گزش‌ و نیش‌ حشرات‌ منجر به‌ بروز بثورات‌ پوستی‌ و سایر علایم‌ ناشی‌ از گزش‌ یا نیش‌ حشرات‌ می‌شود. فرد اغلب‌ گزش‌ یا نیش‌ را بیاد نمی‌آورد.
اغلب افراد تا زمانیکه بدنشان شروع به خارش می کند، متوجه نمی شوند که حشره ای آنها را نیش زده است. پوست ناحیه ای که مورد حمله حشره واقع شده، ممکن است فقط تا حد خفیفی ملتهب شده یا به شدت متورم شده باشد، این موضوع بستگی به درجه واکنش آلرژی و حساسیت دارد.

گاهی اوقات، گزش حشرات باعث واکنشهای حاد و شدید آلرژی می شود که نیازمندمراقبت پزشکی و درمانی است.زمانی که پوست کودک دائما خراش دارد یا دانه ها و بثوراتی بر روی آن ظاهر شده، ممکن است که حشراتی نظیر کک، یا قارچ جرب زیر پوستش داشته باشد.

علل بیماری :
گزش‌ یا نیش‌ ناشی‌ از پشه‌ها، شپش‌ها، مایت‌های‌ رختخواب‌، مورچه‌ها، عنكبوت‌ها، زنبورها، عقرب‌ها و سایر حشرات‌ و بندپایان‌.

عوامل افزایش دهنده خطر :
۱. نواحی‌ پر از حشرات‌
۲. آب‌ و هوای‌ گرم‌ در بهار و تابستان‌
۳. عدم‌ رعایت‌ نكات‌ حفاظتی‌
۴. استفاده‌ از عطر و ادكلن‌
۵. حساسیت‌ به‌ گزش‌ یا نیش‌ در اثر مواجهه‌ قبلی‌

پیشگیری :
پس‌ از شناسایی‌ علت‌، در صورت‌ امكان‌ آن‌ را حذف‌ كنید. حیوانات‌ را از نظر كك‌ درمان‌ كنید و منزل‌ را كاملاً ضدعفونی‌ كنید.
اگر نمی‌توانید جلوی‌ مواجهه‌ با حشرات‌ را بگیرید، روی‌ بدن‌ خود مواد دوركننده‌ حشرات‌ مثل‌ دی‌اتیل‌تولوآمید بمالید. لباس‌ مناسب‌ برای‌ محافظت‌ از گزش‌ یا نیش‌ بپوشید.

عوارض احتمالی :
عفونت‌ باكتریایی‌ ثانویه‌ در محل‌ گزیدگی‌ یا نیش‌. این‌ عفونت‌ ممكن‌ است‌ باعث‌ تورم‌ گره‌های‌ لنفاوی‌ در گردن‌، زیر بغل‌، كشاله‌ران‌، یا آرنج‌ شود.
شوك‌ آلرژیك‌ (آنافیلاكسی‌) كه‌ ممكن‌ است‌ جان‌ بیمار را به‌ خطر اندازد. این‌ حالت‌ در افرادی‌ كه‌ بسیار حساس‌ هستند رخ‌ می‌دهد.
بر جای‌ ماندن‌ جای‌ ضایعات‌ پوستی.‌

فعالیت :
محدودیتی‌ برای‌ آن‌ وجود ندارد.

رژیم غذایی :
رژیم‌ خاصی‌ توصیه‌ نمی‌شود.

در این شرایط به پزشک خود مراجعه فرمایید :
۱. اگر درجه‌ حرارت‌ بدن‌ به‌ 3/38 درجه‌ سانتیگراد یا بالاتر برسد.
۲. اگر شما یا یكی‌ از اعضای‌ خانواده‌تان‌ علایم‌ شوك‌ آلرژیك‌ را دارید. این‌ یك‌ اورژانس‌ است‌!
۳. اگر ناحیه‌ گزیده‌ شده‌ قرمز، متورم‌، گرم‌ و به‌ لمس‌ حساس‌ شود، كه‌ نشاندهنده‌ عفونت‌ است‌.
۴. اگر خوددرمانی‌ علایم‌ را تخفیف‌ نداده‌ باشد، یا علایم‌ در عرض‌ 3-2 روز از شروع‌ درمان‌ طبی‌ رو به‌ بهبود نگذارند.

[pejuhesh234]

درمان :
1. كمك‌های‌ اولیه‌ و خدمات‌ اورژانس‌ در مورد واكنش‌های‌ شدید

2. نیش‌ زنبور را خارج‌ كنید. به‌ هیچ‌ عنوانی‌ از گیره‌ استفاده‌ نكنید. راه‌ درآوردن‌ نیش‌ تراشیدن‌ مرحله‌ به‌ مرحله‌ بافت‌های‌ مربوطه‌ است‌.

3. در مورد نیش‌ زنبور یا مشابه‌ آن‌، مقداری‌ گوشت‌ چرخ‌ كرده‌ و آب‌ روی‌ محل‌ بمالید.

4. در مورد گزش‌ مورچه‌، روی‌ محل‌ آمونیاك‌ بمالید؛ هرچند بار كه‌ لازم‌ است‌ این‌ كار را تكرار كنید.

5. برای‌ گزش‌ عنكبوت‌ یا عقرب‌، در صورت‌ امكان‌ حشره‌ را بگیرید و به‌ پزشك‌ مراجعه‌ كنید.

6. برای‌ كنه‌ها و مایت‌ها، مقداری‌ وازلین‌ بمالید تا از پوست‌ جدا شود و بیافتد.

7. زخم‌ ناشی‌ از گزیدگی‌ را پاك‌ كنید و روی‌ آن‌ كیسه‌ یخ‌ بگذارید.

8. ناحیه‌ گزیده‌ شده‌ را بلند كنید و به‌ آن‌ استراحت‌ بدهید.

9. برای‌ تخفیف‌ خارش‌ و تسریع‌ بهبودی‌، روی‌ ناحیه‌ كمپرس‌ خیس‌ بگذارید. كمپرس‌ آب‌ گرم‌ معمولاً برای‌ درد یا التهاب‌ بهتر است‌. اما كمپرس‌ آب‌ سرد در مورد خارش‌ اثر بهتری‌ دارد.

10. اگر قبلاً دچار شوك‌ آلرژیك‌ به‌ دنبال‌ گزش‌ یا نیش‌ حشره‌ شده‌اید، همیشه‌ یك‌ كیست‌ مخصوص‌ درمان‌ شوك‌ آلرژیك‌ به‌ همراه‌ داشته‌ باشید.

11- گذاشتن خمير درست شده از جوش شيرين و آب نيز مي تواند باعث كاهش درد در محل گزش گردد. در صورت مشاهده علايمي كه دلالت بر شديد بودن و اكنش هاي حساسيتي دارند ، مثل كهير منتشر بدن ، نفس تنگي ، كاهش فشار خون , خس خس سينه ، كبودي لب ها (سيانوز ) و ... بايد مصدوم را هرچه سريع تر به نزديك ترين مركز درماني منتقل كنيد .

درمان عقرب گزیدگی
برای درمان شخص عقرب زده که دچار نشانه های شدید شده است باید او را به پشت خوابانید و محل گزیده شده را پائین تر از سطح قلب قرار داد و مانع جنب و جوش بیمار شد . چرا که این کار گردش خون او را تسریع کرده و سم را زودتر به جریان خواهد انداخت .

محل گزیده شده را باید با آب و صابون شستشو داد و چهار یا پنج سانتی متر ، بالاتر از محل گزیده شده را با یک باند لاستیکی یاکمربند بست تا گردش خون به سمت قلب کند شود . البته این کار باید به نحوی انجام شود که یک انگشت ، زیر باند لاستیکی یا کمربند برود اگر بعد از نیم ساعت محل گزیده شده متورم شد، باید یک باند با کمربند را هفت هشت سانتی متری بالاتر از محل اولیه بسته و باند نخستین را باز کرد بالاخره بعد از نیم ساعت دیگر باند دوم نیز باید باز و روی محل گزیده شده کیسه ای یخ گذاشته شود این کار در تسکین درد و کند کردن گردش خون موثر است.
اگر بیمار دراین مدت دچار اختلال تنفسی شد باید به او تنفس مصنوعی داد به هر حال بیمار عقرب زده را باید نزد پزشک برد تا مدتی به طور منظم تحت نظر پزشک باقی بماند تا اگر شرایط حیاتی او وخیم تر شد نسبت به تزریق پادزهر ( سرم ضد عقرب ) اقدام گردد .

داروها :
برای‌ موارد خفیف‌ می‌توان‌ از داروهای‌ زیر استفاده‌ كرد: ـ آنتی‌هیستامین‌های‌ خوراكی‌ برای‌ كاهش‌ خارش‌ ـ تركیبات‌ موضعی‌ استرویید (كورتیزونی‌) برای‌ كم‌ كردن‌ خارش‌ و التهاب‌ این‌ تركیبات‌ را طبق‌ دستور مصرف‌ كنید. برای‌ صورت‌ و كشاله‌ ران‌ تنها از استروییدهای‌ ضعیف‌ بدون‌ فلوئور استفاده‌ كنید.
برای‌ علایم‌ شدید و جدی‌ ممكن‌ است‌ استروییدهای‌ موضعی‌ قوی‌تر یا استروییدهای‌ خوراكی‌ تجویز شوند. ضمناً برای‌ پیشگیری‌ یا كاهش‌ علایم‌ شوك‌ آلرژیك‌، تزریق‌ اپی‌نفرین‌ (آدرنالین‌) یا كورتیزون‌ صورت‌ خواهد گرفت‌. واكسن‌ و یا سرم‌ كزاز در صورت‌ لزوم‌.

[pejuhesh234]

عواقب مورد انتظار :

اكثر علایم‌ دردسرآفرین‌ در عرض‌ 3-2 روز ناپدید می‌شوند، اما خاراندن‌ ضایعات‌ ممكن‌ است‌ بهبود علایم‌ را تا چند هفته‌ به‌ تأخیر اندازد. درمان‌ كمك‌كننده‌ است‌، اما ضایعات‌ را سریعاً خوب‌ نمی‌كند.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

عقارب

به فارسى كژدم نامند و اقسام میباشد
و گويند نه قسم است و زبونترين اوسياه و جراره و اسلم او طيار است
و گزيدن او باعث درد شديد و سردى اعضا و كزاز و اختلاط عقل
و انچه قتال باشد موجب خدر و غشى و عرق سرد و انطباق فكين و ورم قضيب و بروز مقعد میگردد
و اگر بر شريان بگزد موجب غشى
و بر عصب باعث تشنج
و بر ورک موجب عفونة خون در تجاويف رگها است
و مداواى آن به موجبى كه در قواعد ادويهء مشترك النفع كليه گذشت بايد نمود
و شرب سير و ضماد او و رته و دنيارويه و عاقرقرحا و برگ سداب و پياز عنصل و تخم يونجهء صحرائى و فاشرا و بيخ حنظل و غاريقون و اسپند و تره تيزك و تخم او و جاوشير و سطاريون كه در اصفهان گل عقرب نامند و از مجرباتست
و ضماد او بغايت مسكن درد و به دستور ضماد خندوقونی پخته و طلاى گوگرد با راتيانج
و به دستور عسل بلادر با روغن گردكان همين اثر دارد
و تدهين به روغن زيتون گرم در تسكين درد گزيدن عقرب سريع الاثر است و عقرب جراره بسيار كوچك میباشد و دنباله را در حين حركة ميكشد
و مانند ساير عقرب بلند بلند ارد
و در روز اول چندان ضررى از او ظاهر نمیگردد
و در روز دويم و سيم اعراض هولناك بهم میرسد مثل غشى و خفقان و بول الدم و ورم زبان و پيچش عظيم
و مداواى آن بعد از مكيدن و داغ كردن موضع شرب آب سيب ترش است و بالخاصية آب او و سويق او ترياق اوست
و قرص كافور و دوغ و شيرهء تخم خرفه و امثال او با سكنجبين مفيد
و هر گاه باعث ورم گردد فصد كنند
و در ورم زبان رگ ريز زبان را بگشايند
و در احتباس طبع حقنه
و در سحج امعا روغن گلسرخ بنوشند و ترياق عسكرى درين باب قوى الاثر است و اين سفوف را از مجربات دانسته‌اند
طرخشقوق خشك برگ درخت سيب ترش گشنيز خشك بالسويه قدر شربتش سه مثقالست
و علاج موضع جراحت را به دواى تند بايد كرد و حوالى آن را به گل ارمنى و سركه و مبردات طلا كنند
و تغذيه به آب غوره و اشياى بارده موافق است.

رتيلا و شب و عنكبوت
اقسام رتيلا گويند شش صنف است
يكى پردار مانند پر مورچه و يكى سياه
و يكى عنبيه كه به فارسى انگورك نامند
و يكى سرخ و يكى زرد و آن ذهبيه بسيار زرد
و بعضى مايل بزردى میباشد و زغب دار مانند پشم
و يكى كوكبيه و در پشت او خطهاى براق همهء او در شكل شبيه به عنبكبوتند
و اعراض گزيدن رتيلا ورم موضع لسع و درد معده و خارش بدن و اطلاق طبع است
و در بعضى بي حسى بدن و برآمدگى شكم و عرق مفرط و رعشه و درد سر و كزاز و تمدد و سرفه و قى دايم
و در بعضى درد رمنى و خروج بادها از مقعد و اضطراب عظيم و سبات مهلك میباشد
و مداواى آن به دستور استعمال ادويهء مشترك النفع مذكوره و انچه در عقرب بيان شده
و تدبير موضع لسع و جلوس در آب گرم است چه آب گرم باعث تسكين درد و استراحت بقدر ساعتى میگردد و بايد بعد از تسكين موضع را با آب نمك تند نطول نموده و آن بسيار گرم باشد
و حمام دايم و تعريق تا چند یوم بغاية نافعست
رو موضع گزيده را با خاكستر چوب انجير و اهك و قلى كه به آب گرم سرشته باشند ضماد نمايند و دو درهم شونيز بالخاصية ترياق اوست
و جميع ادويه كه بجهة عقرب نافع باشد در او مؤثر است
و برگ درخت چنار و جوز السر و دارچينى و ثمرة الطرفا و تخم شبت و هليون(+با شراب) نافع است و اين معجون جهة رتيلا و ساير هوام مفيد است .

ترياق الرتيلا
شونيز ده درهم دوقو زيرهء كرمانى هر يك پنج درهم ابهل جوز السر و هر يك سه درهم سنبل الطيب حب الغار زراوند مدجرح دارچينى جنطيانا تخم يونجه تخم كرفس تخم شبت هر يك دو درهم با عسل و دو وزن ادويه بسرشند و قدر شربتش تا سه مثقال است
و شب از نوع عنكبوت و پايهاى او دراز است و از گزيدن او به دستور عنكبوت درد معده و عسر بول و حبس او و سردى دست و پا حادث میگردد
و مداواى او به دستور رتيلاست.
استعمال خوراکی که مشهور به خارخسک است در سموم بسیار نافع است و از مجربات و در سم رتیلا مخصوص بسیار تجربه شده که آب خار مذکور به خورد مسموم دادند و صحة یافت

قملة النسر
از جملهء هوام و به قدر قمل و از اصناف كنه است و به فارسى دره نامند و از گزيدن او خون از همه مسامات تراوش میكند مثل رگهاى مقعد و بن دندان و از سينه و معده و مجراى بول و رعاف
و مداواى او ماليدن موضع به فادزهر و صندل سرخ و آب كاهو و حى العالم و طحلب و امثال آن است
و شرب آب كدو و خيار و كاسنى و گل قبرسى و طين مختوم و آنچه در سموم حاره مذكور شد.

زنبور ومگس عسل ومور پردار وپشه
و امثال آن مداواى گزيدن همهء آن مانند سموم حاره است و تبريد در آن شرط است شرباً و مضاداً و چون مگس را سر كنده تتمه آن را در موضع گزيدهء مذكورات بمالند درد را در ساعت ساکن كند و به دستور گل ارمنى با سركه و برگ بادروج و امثال آن نافعند.