عفونت مثانه

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

علایم شایع :
علایم عفونت مثانه به شدت عفونت بستگی دارد.

۱. احساس‌ سوزش‌ هنگام‌ ادرار

۲. تكرر ادرار، گرچه‌ مقدار ادرار ممكن‌ است‌ كم‌ باشد.

۳. فوریت‌ ادرار

۴. درد در شكم‌ درناحیه‌ای‌ كه‌ مثانه‌ قرار دارد.

۵. درد قسمت‌ پایین‌ كمر

۶. وجود خون‌ در ادرار

۷. تب‌ خفیف‌

۸. بد بو بودن‌ ادرار

۹. درد به‌ هنگام‌ نزدیكی‌

۱۰. بی‌ اختیاری‌ ادرار(گاهی‌)

۱۱. شب‌ ادراری‌ در كودك‌

۱۲. تب‌ و تحریك‌ پذیری‌ در شیرخوار

[pejuhesh234]

اصطلاحات بیماری:
عفونت‌ مثانه‌ ـ bladder infection

دفع مواد زائد در موجودات پرسلولی، مانند انسان، از تمام سطح سلولهای بدن صورت می گیرد. دستگاه تنفس و دستگاه ادراری از جمله دستگاه اصلی دفع مواد زاید از خون می باشند و در نتیجه دستگاههای اصلی تنظیم محیط داخلی به حساب می‌آیند. خون، در حین گردش در بدن مواد نیتروژن‌دار حاصل از سوخت و ساز پروتئینها مواد زاید و دفعی سلولها را می‌گیرد و این مواد نیتروژن‌دار زاید و دفعی را از طریق کلیه‌ها از خون جدا می‌کند. کلیه ها همچنین میزان آب و اسید و سایر ترکیبات شیمیایی خون را تنظیم می‌کنند. نتیجه این اعمال از یک سو تصفیه خون و از سوی دیگر تشکیل ادرار است.

در انسان دو کلیه وجود دارد که در زیر دیافراگم، عقب روده‌ها و طرفین مهره های کمر در محلی به نام جایگاه کلیه قرار دارند. هر کلیه در حدود 11 سانتی متر طول 60 سانتیمتر عرض و 3 سانتیمتر ضخامت دارد و وزن آن تقریبا 150 گرم است و دارای شبکه عصبی، عروقی واقعی است. کلیه عضوی لوبیای شکل است که میزنای از آن خارج شده و اعصاب و رگهای خونی و لنفی به آن می‌روند. ادرار تولید شده در کلیه ذره ذره وارد میزنای می‌شود. حرکات دودی عضلات صاف موجود در جدار میزنای موجب حرکت ادرار در میزنای و ریزش آن به مثانه می‌شود. مثانه کیسه‌ای است با جدار ماهیچه‌ای و بافت پیوندی ارتجاعی که حداکثر یک لیتر ادرار را در خود نگه می‌دارد. بدین ترتیب، مثانه قسمتی از سیستم ادراری بدن به حساب می‌آید و مانند کیسه‌ای عضلانی است که ادرار حاصل از کلیه‌ها در آن جمع می‌شود و در زمان ادرار، انقباض می‌یابد.

علل عفونت مثانه
مثانه می‌تواند به وسیله باکتریها، ویروسها، قارچها و یا انگلها عفونی شود زمانی که فرد به خاطر درمان بیماریهای دیگر از سوند استفاده کند، ممکن است دچار عفونت ادراری شود. در واقع یکی از شایعترین راههای ابتلا به عفونت مثانه آن است که میکروارگانیسم‌ها از از بیرون بدن وارد پیشابراه شود. این عفونت در زنان بسیار شایع است زیرا مدخل پیشابراخه با مخرج فاصله کمی دارد و عفونت به سادگی از یک نقطه به نقطه دیگر انتقال می‌یابد. همچنین به علت این که در زنان طول پیشابراه کوتاهتر است، عفونت به سادگی این مسافت کم را تا مثانه طی می‌کند. از سویی دیگر، عفونتها می‌توانند از طریق جریان خون از نقطه‌ای به نقطه دیگر رفته و بدین ترتیب مثانه را نیز درگیر کند. عفونتهای کلیه می‌تواند پخش شود و مثانه را نیز مبتلا کند.

در مردان، عفونت باکتریال حاد پروستات می‌تواند علت عفونت مثانه به حساب آید. غده پروستات درست زیر مثانه واقع شده. عفونت می‌تواند در طول پیشابراه به راه خود ادامه دهد. ویروسهای همچون هرپس (Herpes) که ممکن است دستگاه تناسلی را درگیر کند نیز می‌تواند در مثانه پخش، و باعث ایجاد عفونت مثانه گردد. در بیماریهایی مثل دیابت، لوپوس، یا در صورت شیمی درمانی، به دلیل مختل شدن عملکرد سیستم ایمنی، احتمال ابتلا به عفونتهای قارچی مانند کاندیدا در مثانه بیشتر می‌شود. اگر به هنگام ادرار کردن، مثانه بطور کامل تخلیه نشود. احتمال عفونت مثانه بالا می‌رود. این زمانی رخ می‌دهد که علت مثانه ضعیف می‌شوند و یا اعصاب مثانه عملکرد صحیح خود را از دست می‌دهند.

در مردانی که پروستات آنها بزرگ شده است، احتمال تخلیه نشدن کامل ادرار وجود دارد. در بیماریهای زمینه ای مثل دیابت و MS احتمال آسیب عصبی به عصبهای مثانه بیشتر است. ممکن است آسیب وارد شده به عصبهای مثانه بیشتر است. ممکن است آسیب وارد شده به عصبهای مثانه در طی جراحی به وجود آمده باشد. باد توجه داشت که عفونت ناشی از اشرشیاکولی (E.Coli) در عفونت مثانه شایعتر است. التهاب مثانه یا سیستیت (Cystitis) حتی می‌تواند در مواردی که عفونتی در کار نباشد، به وجود بیاید. مثلا اگر فرد در معرض اشعه بوده باشد (مثل رادیوتراپی) و یا آلرژی شدید داشته باشد ممکن است دچار التهاب مثانه شود.

پیشگیری
راههای زیر در پیشگیری از ابتلا به عفونت مثانه توصیه می‌شود:

1- به هنگام ادرار کردن، مثانه خود را کاملا خالی نمایید.
2- به مقدار زیاد (حداقل 8 لیوان در روز) آب بنوشید.
3- بهداشت فردی خود را رعایت کنید. خانمها از جلو به عقب ناحیه پرینه خود را شستشو دهند و همیشه این ناحیه را خشک و تمیز نگه دارند.
4- پزشکان و پرستاران به هنگام سونداژ باید نهایت دقت را در رعایت بهداشت داشته باشید.
5- با استفاده از کاندوم هنگام نزدیکی جنسی از ابتلا به بیماریهای مقاربتی جلوگیری کنید. که این بیماریها می‌توانند عفونت مثانه را ایجاد کنند.
6- سعی کنید مثانه خود را به موقع تخلیه کنید و برای مدت طولانی ادرار خود را نگه ندارید.

عوامل افزایش دهنده خطر:
1.عفونت در سایر قسمت های دستگاه ادراری ـ تناسلی
2.وجود یک بیماری که باعث کاهش مقاومت بدن شده باشد.
3.مصرف الکل
4.انسداد در مسیر ادرار، معمولاً ناشی از پروستات بزرگ شده یا ملتهب . در این حالت انسداد کامل نیست .
5.وارد آمدن ضربه به پیشابراه
6.عمل جراحی اخیر که در جریان آن کاتتر ادراری هم گذاشته شده باشد.
7. استرس‌
8. افزایش‌ فعالیت‌ جنسی‌. در زنان‌ باعث‌ آسیب‌ رسیدن‌ به‌ پیشابراه‌ می‌شود.
9. پوشیدن‌ لباس‌ زیر تنگ‌ و بدون‌ تبادل‌ هوا
10. نشستن‌ در وان‌ پر از آبی‌ که‌ حاری‌ نمک‌های‌ مخصوص‌ یا مواد حباب‌ساز باشد.
11. شل‌ شدن‌ و افتادگی‌ اجزای‌ دستگاه‌ ادراری‌ ـ تناسلی‌ در زنان‌
12. نگاه‌ داشتن‌ ادرار برای‌ مدت‌ خیلی‌ طولانی

[pejuhesh234]

تشخیص
راه تشخیص عفونت مثانه گرفتن نمونه ادرار و آزمایش کشت ادرار است. معمولا از بیمار درخواست می‌شود که در ابتدا، مقداری از اول ادرار خود را تخلیه کند و سپس ادرار کردن را قطع کرده و وطی ادرار خود را در ظرف استریل بریزد و انتهای ادرار خود را نیز تخلیه کند. در مورد کودکان گرفتن نمونه ادرار وسط، مشکلتر است. ممکن است سونوگرافی مثانه، تست خون جهت بررسی عفونت در جاهای دیگر بدن نیز انجام شود در مردان بررسی پروستات نیز صورت می‌گیرد.

درمان
درمان در عفونتهای خفیف اغلب سرپایی و با آنتی بیوتیک خوراکی است ولی در موارد شدید به خصوص در پیلونفریت درمان بستری و با آنتی بیوتیک تزریقی است. گاه علاو بر آنتی بیوتیک برای تخفیف علائم بیمار مانند درد از داروهای دیگر مانند مسکن استفاده می‌شود.

انتخاب آنتی بیوتیک مناسب به عوامل مختلفی مانند عامل احتمالی ایجاد بیماری، نتیجه کشت ادرار و آنتی بیوگرام آن، سن بیمار (تجویز فلوروکینولونهایی مانند سیپروفلوکساسین در کودکان زیر ۱۸ سال ممنوع است)، وضعیت بیمار (مانند حامله یا شیرده بودن، داشتن بیماریهای همزمان قلبی و عروقی یا....) بستگی دارد.

برای درمان عفونت مثانه، آنتی‌بیوتیک تجویز می‌شود. اگر فونت مثانه تکرار شود و شدید باشد، آنتی بیوتیک به صورت طولانی مدت تجویز می‌گردد. نوشیدن آب به مقدار زیاد برای درمان عفونت مثانه توصیه می‌شود. حداقل نوشیدن 2 لیتر آب در روز برای سلامتی مفید خواهد بود هر چند شواهد کافی برای آن در دسترس نیست.
برای کاهش علایم، سیترات سدیم و سیترات پتاسیم تجویز می‌گردد.
اگر عفونت مثانه ناشی از عفونت قسمتهای دیگر باشد آنگاه درمان عفونتهای قسمتهای دیگر نیز ضروری خواهد بود. برای مثال اگر عفونت مثانه ناشی از عفونت ویروسی هرپس باشد آنگاه درمان ضد ویروسی مانند تجویز آسیکلویر (Acyclovir) مفید خواهد بود.

[pejuhesh234]

عواقب مورد انتظار :
با درمان‌ به‌ موقع‌، در عرض‌ كمتر از دو هفته‌ خوب‌ می‌شود. عود این‌ عفونت‌ شایع‌ است‌.

ناكافی‌ بودن‌ درمان‌ می‌تواند موجب‌ عفونت‌ مزمن‌ مجاری‌ ادراری‌ شود، و نهایتاً به‌ نارسایی‌ كلیه‌ بیانجامد.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

عوارض جانبی سیترات سدیم Sodium Citrate
افزایش سدیم خون (هیپرناترمی = سرگیجه ، افزایش ضربان قلب ، افزایش فشار خون ، پرش عضلانی ، تحریک پذیری ، بی قراری ، تشنج ، ادم ساق پا ، ضعف) آلکالوز متابولیک (اختلال خلق یا روان ، درد عضلانی ، پرش عضلانی ، بی قراری ، تنفس آهسته ، طعم نامطبوع ، خستگی و ضعف غیر عادی)
اسهال یا مدفوع شل

عوارض جانبی سيترات ها:
اسهال، تهوع، استفراغ و درد خفيف شكم . بندرت آلكالوز متابوليك، انسداد يا پرفوراسيون روده ، هيپركالمي و هيپرناترمي
عوارض جانبی سیپروفلوکساسین Ciprofloxacin
شايع : قرص و آمپول : تهوع ، اسهال ، محلول چشمي ، سوزش ، رسوب كريستالي سفيد در اولسر قرنيه ، دلمه بستن كناري ، احساس جسم خارجي ، خارش ، پرخوني ملتحمه . خطرناك : قرص و آمپول ، سندرم استونین-جانسون
عوارض دارو هاي ضد ويروسي :
کم‌خونی، کاهش گلبولهای‌سفید یا نوتروفیل‌ها، تغییر در تعداد پلاکت‌ها، سردرد شدید، بی‌خوابی، دردعضلانی و تهوع از عوارض جانبی مهم و نسبتا شایع دارو می‌باشند
بعضی از عوارض نامطلوب آنتی بيوتيکها عبارتند از : کاهش بازده قلب , کاهش فشار خون , کاهش نسبی ضربان قلب , تضعيف عضله قلب . به همين دليل توصيه می شود که از مصرف خود سرانه داروها اجتناب نماييد .

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

.