عسر البول

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

عسرالبول

باز گرفتن بول را " اسر" (احتباس بول Suppression of urine = < شليمر) گويند و دشوار آمدن بول را " عسر" گويند. و اسباب آن، يا زخمي و سقطي (×سقطه) باشد و ضعف و قوت واقعه (×دافعه)، يا باذي غليظ يا چيزي اندر مجري بول گرفته شود، چون سنگي يا خون فسرده.

[pejuhesh234]

علاج آن
اگر سبب، زخمي و سقطي (×سقطه) باشد، رگ باسليق بزند ، و در آب زن فاتر نشاندن ، و روغن گل ماليدن (1)(×و بول بقاتاطير بيرون گيرند،× و بول بقناطير گيرند). و اگر حرارتي با وي باشد، آب عنب الثعلب و آب تخم خرفه دهند ، و به حقنه نرم، استفراغ كنند.
و اگر سنگي باشد و بر مجري بول مانده باشد، علاج آن در جايگاه آن ياد كرده آيد.
و اگر خون فسرده اندروه (×اندر ماند،× درمانده باشد) كدر آيد، شب يماني اندر سركه (+سركه فرغار)كنند، يك شبانروز بپالايند، و شكر برافكنند و قوام دهند، و هر بامدادبدهند ، و داروها كه سنگ از " مثانه" بريزاند، سود دارد.
و اگر سبب، باذي غليظ باشد، ماءالاصول با روغن بيدانجير و روغن بادام تلخ دهند. و اگر سبب ضعيف قوت " مثانه" باشد، در آب گوگردنشانند ، و بوره ارمني در آب حل كنند و با حليل فرو چكانند ، و زهره گاو و زهره بز و نمك و آب تلخ آنجا حاضر باشد، اندر چكانند، سوددارد ، و " شپش" كه اندر جامه مردم تولد كند، باحليل اندر نهند، بول بگشايد.

1 ـ قاطاطير = ميل مجراي بول Katheter= 0


تحفه حکیم مومن:

صفة تركيبى كه جهة احتباس بول و حرارة جگر و سل و دق و تنقیه معده بيعديلست

و از مجرباة حكماى هند است

قلعی را در ظرف سفال يا ظرف آهن گداخته چند بار زردچوبه سائيده با نانخواه مسحوق قدرى به او آميخته با آلت آهنى بر هم زده سر ظرف را بپوشانند

تا مانع صعود بخار گردد و به حدى رسد كه رنگ او سفيد شود

پس با آرد برنج حبها بقدر نخودى ساخته از يك عدد تا دو سه عدد استعمال نمايند

و هرگاه مطلب تليين طبع بوده باشد

قدرى از آن مشترى مدبّر بيض را با آب ليمو خمير كرده در بوته بدمند و بار ديگر به روغن گردكان خمير كرده در بوته كرده چندان بدمند كه مايل به سرخى گردد

در اين وقت يك عدد از این حب مسهل قوى الفعل است

و رفع افراط اسهال آن را حب سفيد اول مى كند.کتاب تحفه حکیم مومن-طبع قدیم- ص370