سرطان مری

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

علائم :

سرطان مري در مراحل اوليه معمولا" علامت واضحي ايجاد نمي کند ولي با پيشرفت سرطان علائم زير ممکن از ظاهر شود

- بلع سخت يا دردناک

- کاهش وزن شديد

- درد در ناحيه گلو ، کمر ، پشت قفسه سينه و يابين دو شانه

- خشونت صدا و يا سرفه مزمن

- استفراغ

- استفراغ خون

علائم فوق مي توانند توسط بيماريهاي ديگري ايجاد شوند . مهم اين است که هنگام مشاهده اين علائم با يک پزشک مشورت شود.

[pejuhesh234]

اصطلاحات بیماری:
سرطان‌ مری‌ ـ esophagus cancer

مري :
مري يک لوله توخالي است که غذا و مايعات را از گلو به معده مي رساند . هنگامي که انسان عمل بلع را انجام مي دهد ديواره عضلاني مري انقباض مي يابد تا غذا را به سمت پايين تا معده حرکت دهد.

غددي که در مري وجود دارند موکوسی ترشح مي کنند که محل عبور غذا را مرطوب و ليز ميکند و بلع را آسان مي سازد

محل مري دقيقا"پشت نای است و دريک انسان بزرگسال به طور متوسط طول مري 25سانتي متر است.

سرطان چيست ؟
سرطان بيماري است که بر سلولها به عنوان واحدهاي بنيادي حيات اثر مي گذارد . براي آنکه هر نوع سرطان را بهتر درک کنيم ، اطلاعاتی پيرامون وضعيت طبيعي سلولها و وقايعي که در آنها اتفاق مي افتد تا به سرطان بيانجامد ، مفيد خواهد بود :

بدن انسان از انواع زيادي سلول درست شده است در حالت طبيعي سلولها رشد مي کنند، تقسيم مي شوند و سلولهاي بيشتري به هنگام نياز توليد مي شود. اين فرآيند بدن و عملکرد آن را سالم و طبيعي نگه مي دارد .

با اين حال بعضي اوقات سلولها با وجوديکه به آنها نياز نيست به تقسيم ادامه ميد هند . توده سلولهاي اضافي تشکيل تومر را مي دهند تومورهاي ميتوانند خوش خيم و يا بد خيم باشند.

تومورهاي خوش خيم : سرطانی نيستند آنها اغلب قابل خارج کردن هستند و دربيشتر موارد بعد از برداشتن عود نمي کنند . سلولهاي يک تومور خوش خيم در بقيه نواحي بدن پخش نمي شوند.

تومورهاي خوش خيم بندرت تهديدي براي حيات محسوب مي شوند .

تومورهاي بدخيم : سرطانی هستند ، سلولهاي يک تومور بدخيم غير طبيعي هستند و بدون نظم وکنترل تقسيم مي شوند. اين سلولهای سرطاني مهاجم هستند و بافت های اطراف خود را تخريب مي نمايند .

سلولهاي سرطاني هم جنس مي توانند از تومور بدخيم کنده شده و به جريان خون و يا سيستم لنفاوي وارد شوند . با اين مرحله متاستاز گفته مي شود که موجب پخش سرطان از تومور اوليه به تومورهاي ثانويه در بقيه نواحي بدن مي گردد.

سرطان مري بر اساس نوع سلول بدخيم به دو دسته مهم تقسيم مي گردد : کارسينوم سلولهاي سنگفرشي (SCC) و آدنوکارسينوما.

SCC از سلولهاي سنگفرشي که در مري وجود دارد. بوجود مي آيد و عمدتا" در قسمت فوقاني و مياني مري ايجاد مي شود.

دنوکارسينوما غالبا" در بافت غده اي در قسمت تحتانی بوجود مي آيد درمان هر دو نوع سرطان مري تقريبا" مشابه است .

در صورتي که سرطان به خارج از مري انتشار يابد اغلب نخست به غدد لنفاوي مي رود هم چنين در مراحل بعدي مي تواند به کبد ، ريه ها، مغز و استخوانها گسترش يابد.

عوامل خطر ساز :
دلايل دقيق ايجاد کننده سرطان مري هنوز کاملا" شناخته نشده است ولي مطالعات نشان مي دهد که هريک از عوامل زير مي توانند خطر ابتلا به سرطان مري را افزايش دهند

سن – بيشتر مبتلايان به سرطان مري بالاي 60-50 سال هستند .

جنس- سرطان مري در زنان شايعتر است .

استعمال دخانيات – استعمال سيگار و يا حتي استعمال تنباکو بدون دود کردن از مهمترين عوامل خطر ساز براي ابتلابه سرطان مري است .

استفاده از الکل : افرادي که به طور مستمر و در مقادير زياد از الکل استفاده مي کنند در معرض خطر بالاي ابتلا به سرطان مري قرار دارند و درکساني که تنباکو و الکل هردو را مصرف مي کنند خطر بسيار بيشتر مي شود.
دانشمندان عقيده دارند اين دو ماده مضراثر مخرب يکديگر را تشديد مي کنند.

مري بارت يا مری کوتاه : در صورتيکه اسيد معده مرتبا" بالا بزند و به مري وارد شود رفلاکس قسمت تحتاني مري دچار التهاب مي شوند و با گذشت زمان سلولهاي ملتهب شده اين ناحيه مي توانند شروع به تغيير کرده و شبيه سلولهاي معده شوند – اين وضعيت به نام مري بارت خوانده مي شود که اين حالت پيش سرطاني محسوب مي شود مي تواند به آدنوکارسينومای مري منجر شود .

هر نوع التهاب مري در اثر خوردن مواد سوزاننده و مخرب زمينه ايجاد سرطان را در مري فراهم مي آورد.

سابقه بيماري : شانس ابتلا به سرطان مري در افرادي که دچار سرطانهاي ديگر سروگردن شده باشند بالاتر است . داشتن يک يا چند تا از عوامل بالا احتمال ابتلا به سرطان مري را افزايش مي دهد ولي بسياري از افراد هستند که با داشتن اين عوامل به سرطان مري مبتلا نمي شوند ويا بدون هيچ يک از عوامل بالابه اين سرطان مبتلا شده اند.

بهترين راه پيشگيري از سرطان مري قطع ( يا عدم شروع )مصرف دخانيات و الکل است .

علل بیماری :
ناشناخته‌ هستند. اكثر سرطان‌های‌ مری‌ از خود مری‌ آغاز می‌شوند، اما در بعضی‌ موارد هم‌، سرطان‌ از جای‌ دیگر به‌ مری‌ گسترش‌ می‌یابد. سرطان‌ مری‌ ارثی‌ نیست‌.

پیشگیری :
۱. سیگار نكشیدن‌
۲. هرگز الكل‌ ننوشید.
۳. در صورت‌ بروز هرگونه‌ اختلال‌ گوارشی‌ كه‌ بیش‌ از 5 روز طول‌ بكشد به‌ پزشك‌ مراجعه‌ نمایید.

عوارض احتمالی :
اگر درمان‌ فوراً آغاز نشود، سرطان‌ مری‌ سریعاً به‌ ریه‌ها و كبد گسترش‌ می‌یابد.

فعالیت :
تا آنجا كه‌ می‌توانید فعالیت‌ خود را حفظ‌ كنید.

رژیم غذایی :
غذاهای‌ نرم‌ تا مایعات‌. از خوردن‌ شكلات‌، الكل‌، و چربی‌ پرهیز كنید. پیش‌ از جراحی‌ امكان‌ دارد نیاز به‌ حمایت‌ مخصوص‌ تغذیه‌ای‌ وجود داشته‌ باشد (گذاشتن‌ لوله‌ تغذیه‌ در معده‌ و دادن‌ رژیم‌ اختصاصی‌ از این‌ راه‌).

در این شرایط به پزشک خود مراجعه فرمایید :
۱. اگر علی‌رغم‌ درمان‌، درد بدتر و غیرقابل‌ تحمل‌ شود.

۲. اگر شما یا یكی‌ از اعضای‌ خانواده‌تان علایم‌ سرطان‌ مری‌ را دارید، خصوصاً مشكل‌ در بلع‌

۳. اگر دچارعلایم‌ جدید وغیرقابل توجیه شده اید‌. داروهای‌ مورد استفاده‌ در درمان‌ ممكن‌ است‌ عوارض‌ جانبی‌ به‌همراه‌ داشته‌ باشند.

[pejuhesh234]

تشخيص سرطان مري :
پزشک پس از بررسي علائم و تاريخچه بيماري بررسی های زير را درخواست می کند :

بلع باريم :
بيمار مايعي حاوي باريم مي بلعد که داخل مري را مي پوشاند ويکسری عکس راديوگرافي از او تهيه مي شود که مشخص کننده هر گونه تغيير در شکل مري است .

ازوفاگوسکوپي : ( اندوسکوپي )
لوله اي به نام اندوسکوپ داخل مري فرستاده مي شود و پزشک در صورت مشاهده ناحيه غير طبيعي از آن نمونه بر مي دارد.

آزمايشاتی که براي تشخيص گسترش سرطان در بدن استفاده مي شودشامل موارد زير است:

CT Scan ( سي تي اسکن ) : براي تشخيص گسترش سرطان به نواحي ديگر بدن

اسکن استخوان : براي تشخيص گسترش سرطان به استخوانها

برونکوسکوپي : براي تشخيص گسترش سرطان به ريه ها

مراحل بيماری :

در صورت تشخيص بيماری سرطان مری پزشک بايد مرحله بيماری را تعيين کند تا برای درمان تصميم بگيرد.

مرحله 1 : سرطان فقط در سلولهای سطحی مری وجود دارد.

مرحله 2 : سرطان لايه های عمقی مری را درگير کرده يا به غدد لنفاوی مجاور مری گسترش يافته ولی به نواحی ديگر بدن نرفته است.

مرحله 3 : سرطان عميق ترين به لايه هاي مري نفوذ کرده و يا در غدد لنفاوي نزديک ناحيه مري پخش شده است.

مرحله 4 : سرطان به نواحي ديگر بدن مثل کبد ، ريه ها، مغز استخوانها گردش يافته است .

درمان :
بر اساس نظر تيم پزشکي مرکب از فوق تخصص گوارش وکبد ، انکولوژيست و متخصص راديوتراپي ، انتخاب مي شود وعموما" يکي از موارد زير است :

جراحي ، شيمي درماني ، ليزر درماني ، اشعه درماني

در مراحل پيشرفته تنها با گذاشتن لوله های استنت در مری غذا خوردن برای بيمار راحت می شود .

تغذيه در بيمار سرطاني :

تغذيه خوب در دوره درمان سرطان به معناي دريافت کالري و پروتئين کافي براي کنترل کاهش وزن و نگهداشتن قواي بدن است.

خوب خوردن غالبا" کمک به مي کند بيمار مبتلا به سرطان احساس بهتر وانرژي بيشتر داشته باشد .

بااين وجود براي بسياري مبتلايان به سرطان مري خوردن کاري دشوار است چرا که آنها مشکل بلع دارند . بيماران ممکن است هنگامی که احساس راحتي نمي کنند يا خسته اند تمايل به خوردن غذا نداشته باشد .

از طرف ديگر عوارض جانبي شايع درمان ، اشتهاي کم ، تهوع و استفراغ ، دهان خشک و يازخم هاي دهاني است که مي تواند مشکلات ديگري در راه خوردن اين بيماران بوجود بياورد و حتي طعم غذا را در ذائقه آنها تغيير دهد.

پس از جراحي بيمار مي تواند غذا را از طريق وريدي دريافت کند (IV) برخي ممکن است به لوله تغذيه کننده احتياج پيدا کنند ( لوله پلاستيکي و قابل انعطاف که از طريق بيني يا دهان به معده مي رود تا زماني که خود بيمار قادر به خوردن شود.

بيماران مبتلا به به سرطان بايد تشويق شوند که غذاي خود را در وعده ها و ميان وعده هاي متعدد در طول روز ميل کنند و از وعده هاي مفصل و با حجم زياد بپرهيزند

هنگامي که بلع دشوار است بسياري بيماران کماکان مي توانند غذاي نرم و آبکي را تحمل کنند . پودينگ ، بستني و سوپ هم مغذي و هم به راحتي قابل بلعند . ميتوان از مخلوط کن براي نرم کردن غذاهاي جامد استفاده نمود.

پزشک و متخصص تغذيه مي توانند توصيه هاي بيشتري در جهت حفظ تغذيه سالم به اين بيماران کنند .

اهميت و پي گيري :

پي گيري پس از درمان سرطان مري از آن جهت بسيار اهميت دارد که هر تغييري در سلامت بدن بررسي مي شود و در صورت عود يا پيشرفت سرطان خيلي زود نسبت به درمان اقدام شود.چک آپ ها شامل معاينه فيزيکي ، راديو گرافي و آزمايشات هستند.

[pejuhesh234]

عواقب مورد انتظار :
این‌ بیماری‌ در حال‌ حاضر علاج‌ناپذیر است‌. تشخیص‌ زودهنگام‌ و درمان‌ تهاجمی‌ تنها شانس‌ بقای‌ فرد به‌شمار می‌روند. در هر صورت‌، می‌توان‌ علایم‌ را رفع‌ نمود یا تحت‌ كنترل‌ درآورد.

تاكنون‌ چند مورد سرطان‌ مری‌ وجود داشته‌ كه‌ سرطان‌ بدون‌ هیچ‌ دلیل‌ مشخصی‌ خوب‌ شده‌ است‌. تحقیقات‌ در رابطه‌ با علل‌ و روش‌های‌ درمانی‌ این‌ بیماری‌ ادامه‌ دارند، بنابراین‌ امید می‌رود كه‌ درمان‌های‌ روزبه‌روز بهتری‌ ابداع‌ شوند و نهایتاً بتوان‌ این‌ سرطان‌ را معالجه‌ نمود.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

جراحی :
جراحی شایعترین روش درمانی در تمامی مراحل سرطان به حساب می آید. این روش به طرق مختلف انجام شده و براساس نظر پزشک و مرحله سرطان، روشهای جراحی متفاوت می باشد.

عوارض جانبی جراحی :
عوارض جانبی جراحی به محل تومور و نوع جراحی بستگی دارد. معمولاً در چند روز اول بعد از جراحی بیمار احساس ناراحتی دارند ولی معمولاً درد با دارو قابل کنترل می باشد. مدت زمان بهبود بعد از عمل جراحی از بیماری به بیمار دیگر متفاوت است.

پرتو درمانی :
در این روش از اشعه X با انرژی بالای برای کشتن سلولهای سرطانی و کوچک نمودن اندازه تومور استفاده می شود. تولید اشعه می تواند خارج از بدن و بوسیله ماشینهای خاص یا در داخل بدن و از طریق موادی که تولید کننده اشعه هستند، صورت گیرد. پرتو درمانی به تنهائی یا همراه با جراحی و شیمی درمانی انجام می گیرد.

عوارض جانبی پرتو درمانی :
شایعترین عوارض جانبی پرتودرمانی شامل خستگی ، واکنش پوستی در محل برخورد اشعه با پوست و کاهش اشتها می باشد. بعلاوه ممکن است این روش منجر به کاهش گلبولهای سفید خونی که از بدن در برابر عفونتها محافظت می کنند شود. بعضی از این عوارض قابل کنترل و قابل درمان هستند و در بسیاری از موارد این عوارض دائمی نمی باشند.

شیمی درمانی:
این روش از داروها به منظور کشتن سلولهای سرطانی استفاده می شود. اکثر داروهای ضد سرطانی بصورت تزریق داخلی در بدن یا داخل عضلات مورد استفاده قرار می گیرند. اما بعضی دیگر نیز به فرم خوارکی قابل مصرف هستند. شیمی درمانی یک روش درمانی سیستمیک به حساب می آید به این معنا که دارو از طریق جریان خون به هر قسمتی از بدن می رود تا سلولهای سرطانی را بکشد. در این روش داروها به صورت دوره ای تجویز می شوند. یعنی دوره درمانی با یک دوره استراحت ادامه می یابد و بعد از آن از نو دروه درمانی شروع می شود. در صورتیکه سلولهای سرطانی کبد را درگیر کرده باشند،می توان دارو را مستقیماً به شریانهای تغذیه کننده کبد تزریق نمود.

بعد از آنکه جراح تمامی سلولها و بافت سرطانی را از طریق جراحی برداشت، یک دوره شیمی درمانی نیز داده می شود تا سلولهای سرطانی باقیمانده نیز در صورت وجود از بین بروند.

عوارض جانبی شیمی درمانی :
داروهای شیمی درمانی معمولاً سلولهای با سرعت تکثیر بالا را مورد هدف قرار می دهند. از آنجایی که در بدن علاوه بر سلولهای سرطانی بافتهایی نظیر سلولهای خونی، بافت پوششی سیستم گوارشی و سلولهای فولیکول مو نیز از سرعت تکثیر بالایی برخوردار هستند، لذا ممکن است این بافتها نیز مورد هدف داروهای شیمی درمانی قرار بگیرد. در نتیجه عوارض جانبی شامل : عفونتها ، خستگی، ریزش موی موقتی، زخمهای دهانی و یا سایر علایم است.

از جمله مهمترین عوارض جانبی داروهای شیمی درمانی کاهش کلی سلولهای خونی می باشد. از آنجایی که داروهای شیمی درمانی مغز استخوان را به شدت تحت تأثیر قرار می دهند، ممکن است کم خونی (بصورت کاهش انرژی انجام کارها)، کاهش پلاکتهای خونی ( بصورت خونریزی) یا کاهش گلبولهای سفید ( بصورت افزایش استعداد ابتلا به عفونتها ) ایجاد شود.

معمولاً همه کسانی که از این روش درمانی استفاده می کنند به تمامی این علائم مبتلا نمی شوند. به علاوه در طی دوره استراحت و بعد از قطع درمان تمامی این علایم برطرف می شوند.
عوارض لیزر درمانی
بدنبال انجام ليزر عوارض زير ممكن است پيش بيايد :

1- درد: در حين انجام ليزر درد و سوزش خفيف ممكن است احساس شود كه با استفاده از بي حسي موضعي قابل كنترل خواهد بود . براي كنترل در د پس از ليزر ،‌براي بيمار مسكن تجويز خواهد شد .

2-تورم و ترشح از ضايعه :چنانچه منطقه مورد درمان در اطراف چشم يا گردن باشد تورم ايجاد ميشود كل مناطق در مان شده براي 7-5 روز متورم هستند و ترشح مايع روشن از آنها طبيعي است كه ممكن است بصورت دلمه روي ضايعه خشك شود . كمپرس مكرر ضايعات باعث كنترل ترشحات ميشود .

3-قرمزي پوست : پوست نواحي درمان شده تا چندين هفته قرمز باقي مي ماند كه از هفته دوم به بعد با كرم هاي پوشاننده قابل كنترل است . اين قرمزي تا چند هفته يا چند ماه پس از ليزر به مرور برطرف ميشود .

4-تيره شدن پوست : معمولا“ حدود يكماه بعداز درمان ايجاد ميشود و به مرور در عرض چند ماه بعد برطرف ميشود اين شكل در پوستهاي تيره تر بخصوص اگر منطقه درمان شده در معرض تابش نور خورشيد قرارگيرد شايعتر است.

5-روشن ترشدن پوست : عارضه نادري است كه بطور دير رس ظاهر ميشود گرچه نواحي روشن تر از پوست طبيعي ممكن است به مرور زمان به رنگ طبيعي برگردند ولي اين عارضه ممكن است دائمي باشد .

6-تشديد آكنه ( جوش ) يا ايجاد كيستهاي بسيار ريز : حتي در كساني كه سابقه قبلي آكنه ندارند ممكن است ديده شود . اين عارضه معمولا“ بدنبال استفاده زياد از پمادها بعد از عمل ديده ميشود ولي ممكن است بعنوان يك پاسخ طبيعي نيز بروز كند .

7-واكنش حساسيتي : ممكن است بدنبال استفاده از داروهاي بي حسي موضعي يا پمادها ويا داروهاي خوراكي كه بعد از درمان تجويز ميشود ديده شود

8-عفونت : ضايعات درمان شده ممكن است دچار عفونت پوستي شوند كه با درد و تورم و ترشح مشخص ميشود .اين عارضه بايد تحت نظر پزشك معالجه شود . گهگاه عليرغم مراقبت خوب از ضايعه و استفاده از آنتي بيوتيك ها نيز عفونت عارض ميگردد.

9-ايجاد اسكار ‍ ( جوشگاه ) : در منطقه مورد درمان عارضه نادري است . مراقبت مناسب پس از ليزر احتمال اين عارضه را به حداقل مي رساند .

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

.