نقرس

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

علائم نقرس جیست؟

از مهمترین علائم بیماری نقرس درد و تورم مفاصل است. شایعترین مفصلی که در نقرس درگیر میشود مفصل بزرگ شست پا یعنی محلی است که شست پا به کف پا متصل میشود. معمولا شروع علائم در این مفصل بصورت ناگهانی است که به آن لفظ حمله نقرسی یا پوداگرا Pogagra را اطلاق میکنند.

این مفصل ناگهان متورم و دردناک شده و پوست روی آن قرمز و براق میشود. ممکن است پوست روی مفصل قدری پوسته ریزی کند و گاهی احساس خارش هم در مفصل بوجود میاید. شروع بسیاری از این حملات شبانه است. مفصل بشدت دردناک و حساس میشود بطوریکه که تماس پتو به پوست شست هم ممکن است دردناک باشد. گاهی اوقات بیمار در حین حمله نقرسی تب میکند.

این حملات نقرسی معمولا با یا بدون مصرف دارو بعد از گذشت چند ساعت تا چند روز فروکش میکند. علائم بیمار بندرت ممکن است چند هفته هم به درازا بکشد. بعد از فروکش کردن علائم، بیمار بعدا دچار حملات دیگر میشود و این مشکل به تناوب در طول سالها تکرار میشود.
همانطور که گفته شد علائم نقرس بیشتر در مفصل بزرگ شست پا دیده میشود گرچه ممکن است علائم آن در پاشنه پا، مچ پا، زانو، آرنج، مچ دست و انگشتان دست هم بوجود آید. گاهی اوقات کریستال های اسید اوریک در کیسه های بافتی ظریفی که در اطراف مفاصل وجود دارند و به آنها بورس میگویند رسوب کرده و موجب التهاب و درد در آنها میشود. التهاب بورس را بورسیت میگویند.

گاهی اوقات علائم نقرس شبیه به روماتیسم میشود. در موارد مزمن نقرس، رسوب اسید اوریک در بافت ها بصورت متمرکز درآمده و یک توده سفت را در بافت بوجود میاورد. به این وضعیت نقرس توفوسی میگویند. این رسوب ها معمولا در انگشتان دست، شست پا، پشت آرنج و لاله گوش دیده میشود. وجود این رسوبات نشان دهنده بالا بودن بسیار شدید اسید اوریک در بافت های بدن است

[pejuhesh234]

اصطلاحات بیماری:
نقرس(gout)

نقرس نوعی بیماری آرتروز است که در نتیجه تجمع بلورهای اسید اوریک در مفاصل ایجاد می شود. اسید اوریک یک ماده زاید و فرعی است که از متابولیسم ماده آلی پورین حاصل می شود. پورین در اغلب غذاها وجود دارد. کنترل غیر نرمال اسید اوریک و بلورین شدن این ترکیب در مفاصل باعث ایجاد آرتروز دردناک، سنگ کلیه، بلوکه شدن لوله های فیلتر کننده کلیه توسط اسید اوریک و نقصان کار کلیه می شود. این بیماری دارای رکورد قابل توجهی نسبت به تاریخچه سایر بیماری هااست.

احتمال ابتلا
درصد ابتلا به نقرس در مردان نه برابر بیشتر از زنان است. این بیماری اغلب بعد از بلوغ و به خصوص در سن نزدیک به 75 سال (کمتر یا بیشتر) بروز می کند. در زنان بعد از یائسگی احتمال ابتلا به نقرس وجود دارد. اگر والدین شما مبتلا به نقرس باشند، احتمال ابتلای شما به این بیماری 20% خواهد بود.

فاکتورهای خطر برای ابتلا به نقرس
چاقی، اضافه وزن فوق العاده به خصوص در جوانی، مصرف نوشیدنی های الکلی سنگین ، فشار خون بالا و عملکرد غلط کلیه از جمله فاکتورهای خطرناک برای ابتلا به نقرس است. بعضی از داروها و بیماری ها ی خاص نیز باعث افزایش اسید اوریک می شوند.

نقرس در شست پا
مفصل ابتدای شست پا رایج ترین محل برای حمله نقرس است. این حمله ممکن است علی رقم درمان نقرس بازگشت کند. بنابر این حتی بعد از برطرف شدن نقرس به پزشک مراجعه کنید. زیرا در طول زمان به مفاصل ، تاندون ها وسایر بافت ها آسیب وارد می کند.

نقرس در انگشتان دست
افرادی ممکن است نقرس را با تجمع بلورهای اسید اوریک در مفاصل انگشتان دست تجربه کنند..برای تسکین درد در طول حمله ، باید مفصل درحالت کاملا استراحت و آرامش باشد.

نقرس در آرنج
همان طور که گفته شد، نقرس در محل آرنج و زانو نیز ممکن است بروز کند. لطفا به بیرون زدگی استخوان آرنج در شکل توجه کنید.

عواملی که موجب افزایش اسید اوریک و ایجاد نقرس می شوند:

1- افزایش تولید اسید اوریک به وسیله بدن
2- کاهش خروج اسید اوریک توسط کلیه ها
3- افزایش دریافت غذاهای پورین
4- بیماری های حاد
5- ضربه روحی
6- جراحی
7- تب
8- کمبود آب بدن
9- خوردن بیش از حد شام
10- بعضی از داروها مانند: آسپرین

آیا شما در معرض خطر هستید؟
بعضی مشکلات احتمال بروز نقرس را افزایش می دهند. این مشکلات و بیماری ها شامل: افزایش فشار خون ، دیابت نوع 1 و 2 ، کلسترول بالا ، مشکلات گوارشی ، کاهش توده عضلانی، چاقی ، مصرف غذاهای پورین دار، گرسنگی یا کم خواری، بیماری های کلیوی و لوسمی (سرطان خون) و پسوریازیس (نوعی بیماری پوستی) و ناهنجاری در هموگلوبین.

توصیه به افراد مبتلا به نقرس:

- آب زیادی بنوشند( روزی 2 تا 3 لیتر). حتماً 1 لیوان آب، قبل از خواب بنوشند، زیرا این کار به کم شدن اسید اوریک کمک می کند.
- وزن خود را ایده آل و ثابت نگه دارند.
- اگر اضافه وزن دارند، وزن خود را کم کنند، اما برای کاهش سریع وزن نباید گرسنه بمانند یا کم خواری کنند،، زیرا کاهش سریع وزن، باعث افزایش اسید اوریک و به دنبال آن بدتر شدن نقرس می گردد. حداکثر کاهش وزن مجاز 500 گرم در هفته می باشد.
- از خوردن غذاهای پورین دار اجتناب کنند.
- از ریختن روغن زیاد در غذا جدا خودداری کنند.

درمان های خانگی نقرس

1) درمان با گیلاس وتوت فرنگی
گیلاس و توت فرنگی شیرین یا ترش، در درمان نقرس بسیار مهم است. شما در حدود 10 تا 25 عدد گیلاس یا توت فرنگی در روز مصرف کنید. این میوه ها اگر تازه باشند بهتر است، ولی کنسرو شده هم ایرادی ندارد.

2) درمان با آب سبزیجات
آب هویج همراه با خیار و چغندر، بهترین درمان کننده نقرس می باشد. روزانه 500 میلی لیتر آب سبزیجات (آب چغندر و آب خیار هر کدام 100 میلی لیتر و آب هویج 300 میلی لیتر) بنوشید.

3) درمان با لوبیا
آب لوبیا را بگیرید و هر روز 150 میلی لیتر از آن را بنوشید.

4) درمان با سیب
سیب به عنوان یکی از بهترین درمان کننده های نقرس شناخته شده است. سیب دارای اسید مالیک می باشد که باعث خنثی کردن اثر اسید اوریک می گردد. پیشنهاد شده که بعد از هر وعده غذا، 1 عدد سیب مصرف شود.

5) درمان با موز
مصرف موز 3 تا 4 عدد در روز برای درمان نقرس پیشنهاد شده است.

6) درمان با لیموترش
ویتامین C به عنوان درمانی برای مفصل دردناک شناخته شده است. نصف لیمو ترش را در 1 لیوان آب بریزید و 3 بار در هفته میل کنید.

7) درمان با میوه
3 تا 4 عدد میوه در روز مصرف کنید.

8) درمان با غذاهای طبیعی
میوه و سبزیجات و دانه ها و یا جوانه ها برای درمان نقرس بسیار مفید می باشد.

9) درمان با آب ولرم

10) درمان با حمام نمک
دو بار در روز پای خود را در آب و نمک بگذارید. برای این کار 250 تا 500 میلی گرم نمک را در آب داغ حل کنید.

11) درمان با هوای تازه، ورزش کردن و کم کردن استرس

غذاهایی که فاقد پورین می باشند:

گیلاس، توت فرنگی و آلبالوی تازه (به میزان 250 گرم در روز مجاز شناخته شده است)
موز
گوجه فرنگی
کرفس،بامیه، کلم
جعفری
سبزیجات برگ سبز
آناناس
غذاهای دارای ویتامین C مانند: کلم قرمز، فلفل قرمز، نارنگی، پرتقال و دیگر مرکبات و سیب زمینی
آب میوه و آب
لبنیات کم چرب
کربوهیدرات های پیچیده از قبیل: نان، ماکارونی، برنج، غلات، میوه ها و سبزیجات
شکلات
نوشیدن قهوه یا چای
نوشیدن نوشابه های گازدار
مصرف اسیدهای چرب ضروری از قبیل: تن، ماهی سالمون، آجیل و دانه ها
مصرف سویا به جای گوشت قرمز
کره و یا مارگارین کم چرب
تخم مرغ

غذاهای پورین داری که باعث بروز نقرس نمی شوند، عبارتند از:
گل کلم، مارچوبه، قارچ ، نخود، اسفناج ، نان های سبوس دار ، مرغ، بوقلمون و لوبیا (این غذاها بهتر است هفته ای 1 بار مصرف شوند، نه بیشتر!)

غذاهای دارای پورین کم:
گوشت گوسفند ، گوشت گوساله، جگر، قلوه، سالمون، بوقلمون، ماهی قزل آلا و اردک.

غذاهای دارای پورین زیاد:
قلب(دل گوسفند)، شاه ماهی، مخمر، ساردین و نان های شیرین

توصیه های تغذیه ای:
- از زیاد مصرف کردن ویتامین C بپرهیزید، زیرا این ویتامین افزایش دهنده تولید اسید اوریک می باشد.
- از زیاد مصرف کردن ویتامین B3 بپرهیزید (بیشتر از 50 میلی گرم در روز) . زیادی نیاسین جلوی خروج اسید اوریک را از بدن می گیرد.
- از مصرف کردن مکمل های آهن جدا بپرهیزید. زیادی آهن در خون باعث ورود اسید اوریک در مفاصل می باشد.

[pejuhesh234]

روش تشخیص نقرس:

زمانی که بیمار با شکایت از دردهای تکراری ناشی از آرتروز به خصوص در ناحیه شست پا، قوزک پا و زانو مراجعه می کند، مورد آزمایش نقرس قرار می گیرد.
مستند ترین آزمایش برای تشخیص نقرس بررسی بلور اسید اوریک در مایع مفاصل است که از طریق نمونه برداری توسط سرنگ انجام می شود.
البته این کار با بی حسی موضعی صورت می گیرد. زمانیکه مایع مفاصل گرفته شد، از نظر عفونت و بلو راسید اوریک مورد تجزیه و تحلیل قرار می گیرد. همچنین ممکن است آزمایش خون برای اندازه گیری اسید اوریک خون تجویز شود.

پیشگیری از حمله نقرس
نوشیدن کافی از مایعات مانع از بروز حملات نقرس و کاهش تولید سنگ کلیه در افراد مبتلا به نقرس می شود. تغییر در رژیم غذایی نیز کمک موثری به کاهش اسید اوریک خون کند. بدلیل اینکه ماده شیمیایی پورین در بدن تولید اسید اوریک می کند بهتر است از خوردن غذاهای غنی از پورین نظیر گوشت اندام ها(جگر، قلوه و مغز) ، جانوران سخت پوست دریایی اجتناب کنید. خوردن گوشت و غذاهای دریایی خطر حملات نقرس را افزایش می دهد. در حالیکه لبنیات احتمال ابتلا به نقرس را کاهش می دهد. کاهش وزن نیز می تواند خطر برگشت مجدد نقرس را کمتر کند.

درمان دارویی
برای درمان نقرس سه نوع دارو تجویز خواهد شد.
1- داروهای مسکن مثل استامینوفن(تیلنول) وسا یر داروهای دردکش برای کنترل درد
2- تجویز داروهای ضد التهاب مثل کلشی سین، کورتیکواستروئید و ....
3- داروهایی برای کاهش اسید اوریک خون

[pejuhesh234]

پیش آگهی:

بیماری نقرس درمان قطعی و کامل ندارد اما قابل کنترل و مهار شدن می باشد

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

عوارض استامينوفن:
زردي پوست يا چشمها، اسهال، بي‌اشتهايي، تهوع، يا استفراغ ، دردمعده ، درد، تورم يا حساسيت در بالاي شکم، مدفوع سياه و قيري شکل، ادرار خوني يا کدر، کاهش ناگهاني ادرار، کبود شدگي يا خونريزي غيرعادي، بثوارت جلدي، زخمهاي دهاني، يا تب يا گلودردي که پيش از درمان وجود نداشته و ناشي از بيماري اي که بخاطرش تحت درمان قرار گرفته‌ايد، نباشد.

ضمناْ استامينوفن پس از ورود به آبهاي حاوي کلر واکنش مي دهد و حداقل 11 ماده جديد توليد مي کند که 2 ماده آن بسيار سمي است. استامينوفن از پرمصرف ترين داروهاي جهان است و هر روز مقادير زيادي از اين ماده وارد محيط زيست مي شود.

عوارض جانبي: COLCHICINE
نوريت محيطي،پورپورا،ميوپاتي ،كنفوزيون،كاهش رفلكس تاندون عمقي،استفراغ،اسهال،درد شكمي،تهوع،هپاتوتوكسيسيتي،پانكراتيت،ايلئوس،
سوزش ادرار،تكررادرار،دپرسيون مغز استخوان همراه با انمي اپلاستيك،اگرانولو سيتوز،ترومبوسيتوپني،الوپسي،ازوتمي،درماتوز،افزايش حساسيت

عوارض جانبی کورتیکواستروئید
وقتی بیماران کورتیکواستروئید استفاده می‌کنند غده‌های فوق کلیوی (غدد آدرِنال) میزان ترشح کورتیزول طبیعی خود را کم و یا قطع می‌کنند. داروهای کورتیکواستروئید (کورتون) عواض جانبی زیادی دارند مانند تجمع آب و الکترولیت در بدن (ایجاد ظاهر پف آلود و شبه چاق در بیماران)، اختلال در عملکرد غدد فوق کلیوی، ناراحتی‌های گوارشی به ویژه زخم معده، بروز پوکی استخوان، آکنه و پرمویی، آب مروارید چشمی، افزایش فشار خون، تغییرات خلقی، افزایش احتمال عفونت و....
به دلیل عوارض جانبی یادشده تلاش می‌شود از کورتیکواستروئیدها تنها در درمان موارد حاد بیماری‌ها و برای کوتاه‌مدت استفاده کرد و از مصرف درازمدت آنها به‌ویژه به شیوه سیستمیک خودداری کرد. مثلا برای بیماران آسمی امروزه به جای کورتون خوراکی از اسپری استنشاقی استفاده می‌شود تا کورتیکواستروئید موضعی فقط در درمان بیماری موثر باشد و به صورت عمومی در بدن عوارض جانبی ایجاد نکند.

عوارض جانبي داروهاي ضددرد (داروهاي ضد التهاب غير استروئيدي)
1-تحريك گوارشي: تهوع، استفراغ، سوء هاضمه، زخم و خونريزي معده، اسهال و يبوست.
2-آسيب به كليه ها: احتباس مايع و نمك،افزايش فشار خون،نارسايي كليه ها(چنانچه بصورت بي رويه و ياهمراه با داروهاي ضد فشارخون و ادرار آورها مصرف گردند)
3-افزايش حساسيت به نور: آفتاب سوختگي افزايش مي يابد (به ويژه ديكلوفناك و پيروكسيكام)
4-آسيب به جنين و نوزاد: نبايد در دوران باداري و شيردهي مصرف گردند. (به استثناي استامينوفن)
5-واكنش حساسيتي:بثورات جلدي، تنگي نفس و شوك حساسيتي.
6-ساير عوارض: سردرد، سر گيجه، كاهش اشتها، خواب آلودگي و افزايش آنزيم هاي كبدي.
7-داروهاي ضد التهاب غير استروئيدي (به ويژه آسپرين) از تجمع پلاكت ها و انعقاد خون جلوگيري ميكنند. بنابراين افرادي كه دچار احتلالات خوني ميباشند و يا از داروهاي ضد انعقادي استفاده ميكنند بايد از مصرف آنها خودداري كنند.
8-مصرف آسپرين علام آسم را تشديد ميكند. نكته:افرادي كه الكل مصرف ميكنند، عوارض ناشي از مصرف در آنها افزايش مي يابد.
نكته: عوارض در افراد سالخورده ممكن است شديد ترباشد. در افراد مسن گيجي، ورم صورت و پاها و كاهش ناگهاني ادرار ميتواند روي دهد.
نكته:چنانچه ازاينگونه داروها براي كنترل درد استفاده ميگيردد، نبايد بيش از 7-10 روزازآنها استفاده شود.
نكته:آسپرين روكشدار داراي روكش انتريك(ENTERIC) ميباشد. روكش باعث ميگردد آسپرين بدون تغييراز معده عبوركرده و درروده كوچك حل گرديد. بنابراين از تحريك گوارشي در معده جلوگيري ميگردد.اما روكش شروع اثر آسپرين را به تاخير مي اندازد.
ضد نقرس
كاهش اسيد اوريك خون: Allopurinol-PD
عوارض جانبي:سردرد،نوروپاتي محيطي ،نوريت،پارستزي،بي خوابي،
راش،سندرم استيون-جانسون، نكلرو ليزتوكسيك اپيدرمال،الوپسي،اريتم مولتي فرم،ايكتيوز،ضايعات پورپوريك،ليكن پلان،انكوليز،خارش،كهير،درماتيت اگزمايي،درماتيت تاولي،كاتاركت،رتينوپاتي،فرونك لشديددربيني،تهوع،استفراغ،اسهال،دردهاي شكمي متناوب،گاستريت،سوءهاضمه،مزه فلزي در دهان،كاهش حس چشايي،نارسايي كليه،اورمي،اگرانوسيتوز،انمي ،انمي اپلاستيك،دپرسيون مغز استخوان،لكوپني،پان سيتوپني،ترومبوسيتوپني، اكيموز،نكروز كبدي،حملا حاد نقرس،تب،ميوپاتي،اپيستاكي،افزايش حساسيت(تب،لرز،لكوپني،لكوسيتوز، ائو زينوفيلي، تهوع،استفراغ،

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

نقرس‏

ابو خلسا و نيز ضماداً. ابرون‏ ضماداً، مجرّب. ابن عرس‏ ضماداً، به غايت مفيد.

اخثاء البقر ضماداً. اسد پوستش، جلوساً، مجرب دانسته‏اند. اسطوخودوس‏ ضماداً.

اسيوس‏ ضماداً. اسقيل‏ طلاءً. اسارون‏ شرباً، نافع. اقليميا طلاءً، رافع آن. بابونج‏ روغنش.

باقلا ضماداً با پيه خوك، مجرّب دانسته‏اند. بقر خونش، مجرّب دانسته‏اند.

جمل‏ بولش، مجرّب. جوز تازه، طلاءً. حداة پرسوخته‏اش، شرباً مجرّب و بى عديل.

حلزون‏ گوشتش، ضماداً جهت ورم آن. خبّه‏ ضماداً. خردل‏ ضماداً. خزف‏ ضماداً.

خطمى‏ ضماداً. رامك‏ طلاءً، رافع آن. زعفران‏ طلاءً. سكبينج‏. شعير ضماداً، جهت حارّ آن. شلجم‏ طلاءً، جهت آن مفيد. شيلم‏ ضماداً. صندل‏ طلاءً، جهت آن نافع.

صوف‏ فرش آن، نافع. ضبع‏ جلوساً، جهت امثال آن نيز به غايت مفيد. طحلب‏ ضماداً، جهت آن نافع. غرب‏ نطولًا. فاوانيا ضماداً، نافع. فتايل الرّهبان‏ ضماداً، رافع آن.

قثاء الحمار و نيز بيخش، طلاءً رافع آن و همچنين بيخش به غايت مؤثر. قطن‏ برگش، ضماداً بى عديل. قفر اليهود ضماداً. كتان‏ تخمش، ضماداً جهت تسكين آن.

كرنب‏ ضماداً. لبن البقر طلاءً و نيز رافع درد حارّ آن. لوزالحلو روغنش، طلاءً مجرّب دانسته‏اند. ماهيزهرج‏ جهت آن نافع. ماميثا تخمش، طلاءً جهت درد آن بى‏عديل.

ماعز پيه و سرگينش، ضماداً مفيد. مغاث‏. مقل‏ شرباً. نرجس‏ بيخش، ضماداً. هندبا ضماداً، جهت حارّ آن بى‏عديل. هوفاريقون‏ بى‏عديل. يبروج الصنم‏ شرباً. ترياق (6).

ايارج لوغاذيا (1) جهت آن نافع. معجون سوسنبرى (5) مسكّن درد و نيز مقوّى عجيب. حبّ النفط (6) جهت بارد آن نافع. سفوف سورنجان صغير (19) مجرّب.

سفوف نقرس (38) جهت بارده آن مجرّب و بالكليه قطع مى‏كند. ورد مربّا عسلى (8). ماء الاصول (19) جهت بارد آن به غايت مجرّب.

دهن العقلم (3) عجيب و بى عديل. دهن المبارك (7) جهت آن نافع. ضماد مفاصل حارّه و نقرس (5) به غايت آزموده. ضماد نقرس (23) يسيرو به غايت مجرّب.

ضماد (39) جهت حارّ آن، در آخر مجرّب. ضماد (75) طلاءً، در تسكين آزموده. .تحفة المؤمنين ؛ ج‏2 ؛ ص504