استئو پروز(پوكي استخوان)

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

علامت و نشانه ها
در مراحل اوليه کاهش توده استخواني معمولاً هيچ درد و علامت و نشانه اي وجود ندارد اما ممکن است علائم آن شامل موارد زير باشد :
درد ناحيه پشت و کمر
کاهش طول قد و همراه با خميدگي و تغيير وضعيت ايستادن
شکستگي مهره ها ، مچ ، هيپ ( لگن ) ، يا استخوان ها

[pejuhesh234]

استخوان يك بافت زنده مي‏باشد كه از دو لايه تشكيل شده است، لايه خارجي ضخميم و لايه داخلي شبكه‏هايي محكم و سفت است كه شبيه لانه زنبور مي‏باشد.
پوكي استخوان چيست؟
وقتي سوراخ‏هاي ما بين شبكه‏ها (لايه داخلي) بعلت تخريب بافت بزرگ شوند به آن پوكي استخوان مي‏گويند. در اثر چنين تغييري استخوان ضعيف شده و با كوچكترين ضربه دچار شكستگي مي‏شود. از دست‏دادن استخوان‏ها به طور خاموش و بي‏سر و صدا اتفاق مي‏افتد و اغلب هيچ علامتي تا زمان رخ دادن شكستگي وجود ندارد.
پوکی استخوان (Osteoprosis)یک بیماری شایع متابولیک استخوان بوده و در آن کاهش عمومی و شدید در توده استخوانی (پوک شدن استخوان) بوجود می‌آید. که در آن عناصر تشکیل دهنده استخوان از نظر کیفیت تغییر نمی‌کند، ولی از نظر کمیت کاهش می‌یابد. در این بیماری به فعالیت استئوکلاسته افزوده می‌شود. استئوپورزپیری ، پدیده فیزیولوژیکی نزد افراد مسن محسوب می‌شود. این بیماری وقتی بروز می‌کند که کاهش توده استخوان بیش از حد سریع باشد. در ضمن خانمها بسیار بیشتر از آقایان دچار پوکی استخوان می‌شوند. و همینطور با افزایش سن احتمال بروز پوکی استخوان بیشتر می‌شود.
علل ابتلا به پوکی استخوان
آسیب شناسی دقیق استئوپورز ناشناخته است. عوامل مستعد کننده عبارتند از:
کاهش و از بین بردن فعالیت عضو به علت حرکت طولانی مدت.
رژیمهای غذایی با کمبود مواد پروتئین ، دریافت ناکافی کلسیم ، کمبود ویتامین D و مصرف زیاد کافئین.

شروع یائسگی: استروژن هورمون زنانه‌ای که از کاهش توده استخوان جلوگیری می‌کند. تولید استروژن در تخمدانها بعد از یائسگی متوقف می‌شود، ‌در نتیجه از دست رفتن توده استخوان تسریع می‌شود. زنانی که یائسگی زودرس دارند (قبل از 45 سالگی)، مانند بانوانی که تخمدانهای آنها با جراحی از بدن خارج شده است، بیشتر در معرض ابتلاء به پوکی استخوان هستند.

سابقه خانوادگی: وراثت بر میزان استخوانهای شما و سرعت از دست رفتن آنها تاثیر دارند.
استخوانهای کوچک: بانوانی که دارای استخوانهایی کوچک بوده یا کوتاه قد و یا لاغر هستند به خاطر وجود توده استخوانی کمتر، ‌به بروز پوکی استخوان مستعد‌ترند.
پیشنیه قومی: بانوان اروپای شمالی یا آسیایی تبار بیشتر در معرض ابتلاء به پوکی استخوان هستند.
بعضی بیماریها: بیماریهایی نظیر تیروئید، کلیه و برخی سرطانها ممکن است به پوکی استخوان منتهی شوند.
تجویز بعضی داروها به مدت طولانی مثل کورتیکواستروئیدها و هپارین.
علایم بالینی
توده استخوانی هر فرد معمولا در 30 تا 35 سالگی به بیشترین میزان خود می‌رسد. پس از این سن ، کاهش توده استخوان به صورت یک روند طبیعی پیری آغاز می‌شود. 50 درصد افراد بیش از 65 درصد سال سفید پوست استئوپروز داشته و فقط در 20 درصد از این افراد علایم بالینی وجود دارد. 30 درصد افرادی که به سن 75 سالگی رسیده‌اند، دچار شکستگی ناشی از استئوپروز می‌شوند. شایعترین علل این شکستگیها عبارتند از: جسم مهره‌ها ، لگن ، گردن ، استخوان ران ، انتهای فوقانی بازو و انتهای تحتانی ساعد ، علاوه بر شکستگیهای این بیماران از درد کمر ، پشت و قوز‌دار شدن پشت شکایت دارند. ولی برخلاف استئومالاسی ، مبتلایان از ضعف عمومی و ضعف عضلانی شکایتی ندارند.

در بعضی از موارد استئوپروز و استئومالاسی تواما وجود دارد. دفورمیتی قفسه سینه به صورت کوتاهی قامت ، مشکل دولاشدن (خم شدن به سمت جلو) ، کیفوز مشخص ستون مهره‌ای سینه‌ای که ممکن است در پشت ایجاد شود. بدشکلی ستون مهره‌ای و فضای دنده‌ای ممکن است باعث نارسایی تنفسی شود.به علت ناتوانی در بهبودی از آسیب‌های وارده ممکن است دچار پوکی استخوان شوید، بدون آنکه از بیماری خود اطلاع داشته باشید به همین دلیل است که پوکی استخوان بیماری بی‌سر و صدا نامیده می‌شود.


در مراحل اولیه بروز پوکی استخوان،‌ علایم به ندرت ظاهر می‌شود، که این امر تشخیص بیماری را دشوار می‌کند. پوکی استخوان در مراحل بعدی موجب بروز مشکلات ذیل می‌شود. شکستگی مفاصل‌ ران ، کمر و ستون مهره‌ها که غالبا این اولین علامت است. کمردرد شدیدی در یک نقطه خاص که نشانه یک شکستگی می‌باشد. قوز کردن پشت که موجب انحنای پشت یا قوز درآوردن می‌شود. کوتاه شدن قد در اثر پوکی استخوان در طی سالهای متمادی ایجاد می‌شود.

عوامل خطری قابل کنترل
وزن: وزن کم بانوان بسیار لاغر که عادت ماهانه آنها را مختل کند، این خانمها در معرض خطر پوکی استخوان قرار می‌گیرند، (زنانی که دارای اضافه وزن هستند معمولا در معرض خطر نیستند ولی احتمال ابتلاء به ناراحتیهای دیگر در آنها زیادتر است).
ورزش نکردن: نداشتن فعالیت، کاهش توده استخوان را تسریع می‌کند. ورزش مناسب به افزایش مقدار استخوان و سلامتی بیشتر شما کمک می‌کند. مصرف مشروب و یا نوشابه‌های کافئین‌دار این مواد در استفاده بدن شما از کلیسم اختلال ایجاد می‌کنند. همچنین افرادی که مشروب مصرف می‌کنند غالبا برنامه غذایی نامناسبی داشته و کم ورزش می‌کنند.

کمبود کلسیم در برنامه غذایی: کلسیم استخوانها را قدرتمند می‌کند. اگر به قدر کافی کلسیم مصرف نمی‌کنید بدن شما سلولهای استخوانی را تخریب می‌کند تا کلسیم مورد نیاز خود را به دست آورد.
سیگار کشیدن: زنانی که سیگار می‌کشند بیشتر از خانمهایی که سیگار نمی‌کشند دچار پوکی استخوان (و سایر بیماریها) می‌شوند.

بعضی داروهای تجویزی نظیر کورتیکواستروئیدهای خوراکی که معمولا برای درمان آسم و آرتروز مصرف می‌شود.
برنامه غذایی پروتئین - کمبود ویتامین D (ویتامین D به بدن شما کمک می‌کند تا از کلسیم برای ساختن استخوانهای محکم استفاده کنید).

عوامل تشديد كننده بيماري

جراحي‌ برداشت‌ تخمدان‌ها
اشعه‌درماني‌ براي‌ سرطان‌ تخمدان‌
فقر تغذيه‌اي‌، به‌ خصوص‌ كمبود كلسيم‌ و پروتئين‌ رژيم‌ غذايي‌
نوع‌ ساختار بدن‌. خانم‌هاي‌ لاغر با استخوانبندي‌ كوچك‌ نسبت‌ به‌ اين‌ عارضه‌ مستعدترند.
سابقه‌ خانوادگي‌ پوكي‌ استخوان‌
استعمال‌ دخانيات‌
مصرف‌ الكل‌
مصرف‌ داروهاي‌ تيروييد

عوارض‌ احتمالي‌
افتادن‌ كه‌ باعث‌ شكستگي‌، به‌ خصوص‌ شكستگي‌ استخوان‌ ران‌ يا ستون‌ فقرات‌، مي‌گردد. گاهي‌ شكستگي‌ به‌ طور خودبه‌خود و بدون‌ ضربه‌ يا افتادن‌ اتفاق‌ مي‌افتد.
درد شديد و ناتوان‌كننده

عوامل خطر
تشخيص زودرس بسيار با اهميت است شما ممکن است قادر به کاهش سير بيماري باشيد و يا اگر در معرض آن هستيد پيشگيري نمائيد . عوامل خطر به قرار زير مي باشند .
۱ - جنس : شکستگيهاي ناشي از پوکي استخوان در زنان دو برابر مردان است زيرا زنان توده استخواني کمتري در آغاز دارند و يا عمر طولاني تري هم دارند و همچنين آنها يک کاهش ناگهاني در استروژن را نيز در سن يائسگي تجربه مي کنند که سرعت کاهش استخوان را تسريع مي کند خانم هاي باريک و ظريف در معرض خطر بيشتري هستند . مرداني که هورمونهاي مردانه ( تستوسترون ) در آنها پائين است نيز در معرض خطر بيشتري هستند .
۲ - سن : هر چه سن بالاتر مي رود خطر پوکي استخوان نيز افزايش مي يابد . مرداني که بيشتر عمر مي کنند خطر بيماري بيشتري نيز دارند .
۳ - نژاد : شما اگر از نژاد سفيد يا جنوب شرقي آسيا باشيد در معرض بيشترين خطر ابتلا قرار داريد . نژاد سياه کمترين خطر ابتلا را دارند .
۴- تاريخچه خانوادگي : داشتن مادر و يا خواهر مبتلا به پوکي استخوان خطر ابتلا در شما را بالا مي برد .
۵ - استفاده از تنباکو يا سيگار : نقش آن به درستي دانسته نشده است اما محققين دانسته اند که تنباکو در ضعيف کردن استخوان نقش دارد .
۶ - مدت زماني از طول عمر که يک زن مي تواند استروژن توليد کند .
هر چه اين مدت زمان طولاني تر باشد خطر پوکي استخوان کمتر است بعنوان مثال اگر شخصي ديرتر از معمول به يائسگي برسد شانس کمتري براي پوکي استخوان دارد و برعکس هر چه سن يائسگي کمتر باشد ( کمتر از ۴۰ سالگي ) در معرض خطر بيشتري قرار دارند .
۷ - داروها :
استفاده طولاني مدت از کورتون ها مثل پردنيزولون - کورتيزون - دگزامتازون - پردنيزون به استخوان صدمه مي زند اين داروها معمولاً در درمان آسم و روماتوئيد آرتريت و پسوريازيس بکار مي رود .
بالا بودن هورمونهاي تيروئيد نيز مي تواند باعث کاهش توده استخواني شود اين شرايط زماني که شما هيپرتيروئيدي ( پرکار تيروئيد ) داريد و يا هورمونهاي تيروئيدي جهت کم کاري تيروئيد مصرف مي کنيد فراهم مي شود که با انجام آزمايش مقدارTSH مي توان در دوره درماني مقدار هورمونها را کنترل کرد بعضي از ديورتيکها ( داروهاي مدر و ادرار آورد ) مانند فورسمايد ( لازيکس ) بومتائيد ، اتاکرينيک اسيد و ... که باعث آزاد شدن کلسيم از کليه به داخل ادرار و دفع آن مي شوند به استخوانها صدمه مي زنند اگر شما در حال حاضر از اين داروها استفاده مي کنيد به پزشک خود مراجعه کرده و از او بخواهيد داروهاي شما را تغيير دهد .
استفاده طولاني مدت از هپارين ، متوتروکسات ، بعضي داروهاي ضد صرع و داروهاي ضد اسيد معده حاوي آلومينيوم نيز باعث کاهش توده استخواني مي شوند .
۸ - کاهش کلسيم دريافتي در طول زندگي و يا شرايطي که باعث کاهش جذب کلسيم شود . اين شرايط شامل جراحي معده ، يا بيماريهاي دستگاه گوارش مانند بيماري کرون ، بيماري کوشينگ و آنورکسيانوروزا ) نيز به استخوان صدمه مي زنند .
۹ - شيوه زندگي بدون تحرک
بهداشت و سلامت استخوان از سن کودکي تضمين مي شود . بررسي ها نشان داده اند بچه هائي که فعاليتهاي فيزيکي بيشتري داشته اند دانسيته استخواني بالائي هم دارند .
۱۰ الکليسم مزمن :
براي مردان الکليسم بيشترين عامل خطر شناخته شده است .
۱۱ - افسردگي :
مطالعات جديد نشان داده است زناني که يک دوره افسردگي را تجربه کرده اند خطر بيشتري براي ابتلا به پوکي استخوان دارند .
چه قسمت‏هايي از بدن دچار شكستگي مي‏شوند؟
ستون فقرات
ران
لگن
مچ دست
قسمت فوقاني بازو
پيشگيري
۱ - مصرف مقدار کافي ويتامين D و کلسيم
زنان در مرحله قبل از يائسگي و در مرحله يائسگي که HRT مصرف مي کنند به ۱۲۰۰ ميلي گرم کلسيم و ۴۰۰ واحد ويتامين D روزانه نياز دارند . زناني که در سن بعد از يائسگي هستند و HRT مصرف نمي کنند و آنهائي که استروئيد مصرف مي کنند و پوکي استخوان آنها بخاطر اين دارو است به ۱۵۰۰ ميلي گرم کلسيم و ۸۰۰ واحد ويتامين D نياز دارند . مردان بالاي ۶۵ سال ۱۵۰۰ ميلي گرم کلسيم نياز دارند و مردان زير ۶۵ سال به ۱۰۰۰ ميلي گرم کلسيم نياز دارند .
بعضي مواقع مصرف کلسيم حمايتي باعث يبوست مي شود که در اين موارد مصرف زياد مايعات ( آب ) و فيبرهاي غذائي کمک کننده است . بعلاوه بايد نوع کلسيمي که مصرف مي کنيم بررسي شود . فسفات کلسيم و سيترات کلسيم کمتر باعث يبوست مي شود منابع غذائي غني از کلسيم شامل شيرکم چربي ، ماست کم چربي ، بروکلي ، آب پرتقال ، سرشير ، کنسروماهي ، پنير مي باشد .
۲- ورزش : ورزش باعث استحکام هر چه بيشتر استخوانها و کاهش سرعت تحليل آن مي شود ترکيب ورزشهاي کششي و ورزشهاي سنگين کمک کننده است .
۳ - نکشيدن سيگار : سيگار کشيدن سرعت تحليل استخوان را افزايش مي دهد . اين مکانيسم شايد بعلت ايجاد کاهش استروژن در زنان و کاهش جذب کلسيم از روده ها صورت بگيرد .
۴- هورمون درماني : که در سنين يائسگي مؤثر است .
۵- دوري کردن از الکل
۶ - محدود کردن مصرف کافئين : دو تا سه فنجان قهوه در روز صدمه اي به ما نمي زند بشرطي که از کلسيم لازم استفاده کنيم
مراقبت هاي شخصي
۱- حفظ صحيح وضعيت بدني : بايد در ايستادن و راه رفتن دقت کرد . سر را بالا نگهداشت و پشت را صاف کرد (از خم شدن و قوز کردن بپرهيزيد ) سينه را به جلو بدهيد و ... اين امر سبب مي شود تا از وارد کردن ضربه و صدمه به ستون مهره ها جلوگيري شود هنگامي که مي نشينيد يا رانندگي مي کنيد يک بالشتک کوچک در پشت خود قرار دهيد از خم شدن بيش از حد هنگام نوشتن يا خواندن پرهيز کنيد .
هنگام خم شدن زانوي خود را خم کنيد نه مچ را و ستون مهره هاي خود را در حالت صاف و مستقيم قرار دهيد .
۲- از زمين خوردن پرهيز کنيم ( کفش پاشنه کوتاه بپوشيم و پشت کفش خود را نخوابانيم . کفپوش مناسب براي منزل تهيه کنيم تا باعث زمين خوردن نشود ) .
۳- هنگام ايجاد درد حتماً به پزشک مراجعه کنيم .

[pejuhesh234]

آزمايشات تشخيصي
به طور معمول، پزشکان استئوپروز را به وسيله اندازه گيري چگالي استخوان، تشخيص مي دهند.
اندازه گيري جذب اشعه x
بهترين تست براي شناسايي، تست اندازه گيري جذب اشعه ايکس(DXAE)، مي باشد. اين يک روش سريع و ساده و با نتايج دقيق است که چگالي استخوان را در ستون فقرات، لگن و کمر(ناحيه هايي از بدن که بيشتر تحت تاثير استئوپروز هستند)، اندازه گيري مي کند و براي پيگيري دقيق تغييرات استخواني در طول زمان استفاده مي شود.
آزمايشات ديگري که مي توانند چگالي استخوان را به طور دقيق اندازه گيري کنند شامل موارد زير است:
* اولتراسوند
* سي تي اسکن
* و اندازه گيري جذب فوتون هاي تک
درمان
دارودرماني
برخي از درمان هاي دارويي به منظور کمک به کند کردن از دست دهي بافت استخوان و حفظ توده استخواني وجود دارند که شامل موارد زير است:
* بيس فسفونات ها
مشابه استروژن، اين گروه از داروها از شکستن استخوان جلوگيري کرده، نگهدارنده توده استخواني هستند و حتي چگالي استخوان در ستون فقرات و لگن را افزايش داده و خطر شکستگي ها را کاهش مي دهند. برخي ازداروهاي اين گروه شامل آلندرونات(fosamax)، ايباندرونات(boniva)، ريزدرونات(actonel) و اسيد زولدرونيک(reclast) است.
بيس فسفونات ها به ويژه براي مردان، بزرگسالان جوان و افراد داراي استئوپروز ناشي ازاستروئيد مفيد هستند. هم چنين به منظور پيشگيري از استئوپروز در افرادي که نياز به دوره طولاني درمان هاي استروئيدي براي بيماري هاي مثل آسم و آرتريت دارند، استفاده مي شوند.
عوارض جانبي که مي تواند شديد باشد شامل حالت تهوع، درد شکمي، سختي بلع و خطر التهاب مري يا سرطان هاي مري مي باشند. بيس فسفونات هايي که يک بار در هفته يا يک بار در ماه مصرف مي شوند مشکلات معدي کمتري ايجاد مي کنند. چنان چه قادر به تحمل بيس فسفونات خوراکي نباشيد، پزشک مي تواند تزريق دوره اي وريدي بيس فسفونات را به شما توصيه کند.
هم چنين عوارض جانبي جدي با مصرف بيس فسفونات ها مثل تحليل بافت استخواني فک، ضربان قلب نامنظم و اختلالات بينايي گزارش شده است. در مورد عوارض و فوايد اين دارو با پزشک خود مشورت کرده و براي جراحي دندان، دندان پزشک تان را در مورد داروهايي که قبلا استفاده مي کرديد مطلع کنيد.
* رالوکسيفن(evista)
اين دارو به گروهي از داروها که تعديل کننده هاي انتخابي رسپتور استروژن(SERMs) ناميده مي شوند تعلق دارند. Raloxifene همان تاثيرات مفيد استروژن بر چگالي استخوان در زنان بعد از يائسگي را بدون برخي خطرات مرتبط با استروژن مثل افزايش خطر سرطان رحم و احتمالا سرطان پستان دارد.
سرخي صورت يکي از عوارض جانبي اين دارو است و چنان چه شما سابقه لختگي خون داشته باشيد بايد از مصرف اين دارو اجتناب کنيد.
اين دارو به طور معمول در مردان توصيه نمي شود، تنها يک مطالعه کوچک نشان داده است که اين دارو ممکن است براي حفظ چگالي استخواني در مردان نيز مفيد باشد.
* کلسيتونين
کلسيتونين هورموني که به وسيله غده تيروئيد ساخته مي شود، بازجذب استخوان را کاهش داده و از دست دهي بافت استخواني را کند مي کند.
هم چنين از شکستگي هاي ستون فقرات جلوگيري کرده و حتي ممکن است باعث تسکين دردهاي ناشي از تراکم شکستگي ها گردد.
اين دارو معمولا به شکل اسپري بيني استفاده مي شود و ممکن است در برخي افراد باعث سوزش و ناراحتي بيني گردد، اما هم چنين به فرم داروي تزريقي نيز موجود است.
از آن جا که کلسيتونين به اندازه بيس فسفونات ها قوي نيست، معمولا براي افرادي که قادر به مصرف داروي ديگري نيستند کنار گذاشته مي شود.
* تري پاراتيد (forteo )
اين داروي قوي يک آنالوگ پاراتيروئيد هورمون است که براي درمان استئوپروز در زنان بعد از يائسگي و مردان با خطر بالاي شکستگي استفاده مي شود.
اين دارو با تحريک رشد بافت استخواني نو عمل مي کند، در حالي که ديگر داروها از طريق ممانعت از از دست دهي بافت استخوان اثرگذار هستند.
تري پاراتيد به صورت يک بار تزريق زير جلدي در روز در ناحيه شکم يا ران تجويز مي شود. اثرات طولاني مدت آن بايد مطالعه شود، بنابراين اين دارو براي کمتر از 2 سال توصيه شده است.
هورمون درماني
اگر چه هورمون درماني مي تواند خطر لخته شدن خون، سرطان رحم، سرطان پستان و احتمال ناراحتي هاي قلبي را افزايش دهد با اين حال استروژن به خصوص اگر بلافاصله بعد از يائسگي شروع شود، مي تواند به حفظ دانسيته استخواني کمک کند.
به علت نگراني هاي موجود در مورد بي خطر بودن اين روش و نيز به علت در دسترس بودن درمان هاي ديگر، معمولا هورمون درماني اولين انتخاب براي درمان نمي باشد.
درمان فيزيکي
علاوه بر درمان هاي دارويي و هورموني، برنامه درماني فيزيکي به استحکام استخوان ها کمک کرده و با بهبود بخشيدن به وضعيت اندامي، تعادل و قدرت ماهيچه ها، احتمال رخ دادن شکستگي را کاهش مي دهد.

[pejuhesh234]

عواقب‌ مورد انتظار

با رژيم‌ غذايي‌ مناسب‌، مكمل‌هاي‌ كلسيم‌ و فلوريد، ويتامين‌ ـ د، ورزش‌ و استروژن‌ مي‌توان‌ سير پوكي‌ استخوان‌ را متوقف‌ كرده‌ و احتمالاً روند آن‌ را در جهت‌ رسيدن‌ به‌ حالت‌ طبيعي‌ معكوس‌ كرد. شكستگي‌هاي‌ عارض‌ شده‌، با درمان‌ قابل‌ علاج‌ است

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

عوارض جانبي: CALCITONIN
سردرد،خستگي،سرگيجه،پارستزي،برافرو ختگي صورت،بثورات جلدي،خارش،سوزش در محل تزريق،دردچشم،احتقان بيني،تهوع گذرا،طعم غير عادي،اسهال،بي اشتهايي،استفراغ،ناراحتي اپي گاستر،دردشكم،تكرر ادرار،ناكچوري، واكنش انا فيلاكسي، ادم پاها،لرز،فشار روي قفسه سينه،كوتاهي دامنه تنفس
عوارض جانبي: ALENDRONATE
سردرد،تهوع،سوئ هاضمه،يبوست،اسهال،نفخ،رگورژيتاسيون اسيد،زخم مري،استفراغ،اشكال در بلع،اتساع شكم،گاستريت،هيپو كلسمي،هيپو فسفاتمي،درد عضلاني، استخواني،طعم غير عادي در دهان
عوارض جانبي: RALOXIFENE Hydrochloride
افسردگي،بي خوابي،گرگرفتگي،درد قفسه سينه،ميگرن،سينوزيت،فانژيت،لارنژيت،تهوع، سو هاضمه،استفراغ،اختلالات گوارشي،گاستروانتريت،واژينيت،عفونت دستگاه ادراري،سيستيت،لكوره،اختلالات واژينال،درد پستان،افزايش وزن،ارترالژي،ميالژي،ارتريت،سرفه،پنوموني،بثورات جلدي،تعريق،عفونت،علايم انولوانزا،تب،ادم محيطي،
عوارض جانبي : Forteo
ضعف ،افسردگي،سرگيجه،سردرد،بي خوابي،سنكوپ،ورتيگو، انژين صدري،هيرتانسيون،هيپو تانسيون،ارتوستاتيك،فارنژيت،رينيت،يبوست،اسهال،سو هاضمه،تهوع،استفراغ،هيپر كلسمي،ارترالژي،كرامپ اندان تحتاني،تنگي نفس،سرفه،پنوموني ،بثورات جلدي،تعريق،دردگردن.
هورمون درماني
هورمون مردانه
عوارض جانبي TESTOSTERONE Enantate
در زنان:كلفت شدن صدا،بزرگي كليتوريس، تغيير در ليبيدو،
در مردان قبل از بلوغ:بسته شدن زودرس اپي فيز،پرياپيسم،بزرگي الت
در مردان بعد از بلوغ:اتروفي بيضه،او ليگواسپرمي،كاهش حجم انزال،پارستزي عمومي،
ادم،اكنه،چربي پوست،هيرسوتيسم،برافرو ختگي،تعريق،ريزش موي تيپ مردانه،گاستروانتريت،تهوع،استفراغ،اسهال،يبوست،تغيير در اشتها،افزايش وزن،تحريك پذيري مثانه،واژينيت،نامنظمي قاعدگي،
پلي سيتمي،مهار فاكتورهاي انعقادي 2-5-7-10،هپاتيت كلستاتيك،يرقان،درد در محل تزريق،هيپركلسمي،سرطان هپاتوسلولار
هورمون زنانه:
عوارض جانبي PROGESTERONE
سرگيجه،سردرد،لتارژي،افسردگي،خستگي،ترومبوفلبيت،امبولي ريه، ادم،ملاسما،راش ،كهير،ريزش مو،ديس منوره،امنوره،اروزيون سرويكس،ترشحات غير طبيعي،يرقان كلستاتيك،درد در محل تزريق،هيپرگليسمي،كاهش ليبدو

عوارض اولترا سوند:
اثرات بيولوژيك
در شدت هاي زياد و زمان هاي پرتودهي طولاني ، ماوراصوت قادر به ايجاد ضايعات بيولوژيك در بافت‌ها است.اين ضايعات بسته به ميزان پرتودهي مي تواند ناشي از افزايش دما يا اثر مستقيم پرتو روي بافت ها باشد.اين ضايعات به سه دسته تقسيم مي شوند :
1) ضايعات حرارتي: دراثر عبور صوت از بافت ، ذرات بافت شروع به ارتعاش حول وضعيت تعادل خود مي كنند.دامنه اين ارتعاشات ، به دليل اصطكاك كاهش يافته و در نتيجه انرژي صوت از اين طريق به گرما تبديل مي شود.مقدار اين حرارت بستگي به توان ماوراصوت دارد.براي پرتوهاي با توان كم ، اين حرارت ناچيز بوده و معمولا توسط سيستم گردش خون از بافت دور مي شود. بنابراين در دستگاه هاي سونوگرافي تشخيصي ، امكان آسيب ديدن بافت ها از نظر حرارتي وجود ندارد.ولي دستگاه هاي ماوراصوتي درماني با شدت پيوسته حدود 2mW/cm 1000 قادرند حرارت زيادي تاحد سوختگي شديد در بافت ايجاد كنند.

2) ضايعات مكانيكي: تمام مايعات شامل مقدار زيادي حباب‌هاي گازي محلول در خود هستند. هنگام عبور پرتوهاي ماوراصوتي با شدت زياد(حدود 2w/cm 1) از مايع ارتعاشات مكانيكي در آن ايجاد و اين خود موجب توليد نواحي با فشار كم و زياد در مايع مي كند.حباب هاي گازي محلول درمايع تحت چنين شرايطي بين نواحي فشار كم و زياد شروع به نوسان مي‌كنند.اين پديده حفره‌سازي ناميده مي‌شود. چون حباب‌هاي حفره‌اي همزمان با نوسانات صوت متراكم و منبسط مي شوند(هم فازند) ، بنابراين حفره سازي هنگامي كه اندازه حباب ها قابل مقايسه با اندازه طول موج ماورا صوت شود تشديد شده و دامنه نوسانات حباب ها بسيار زياد (چندين مرتبه بزرگ تر از دامنه نوسانات پرتو ماورا صوت) مي شود. حباب هاي حفره اي با چنين دامنه‌هاي ارتعاشي مي‌توانند موجب فروريختگي در ساختارهاي بيولوژيك مايع شوند. در شدت‌هاي نه چندان زياد حفره سازي قادر است تنش هايي را به غشا ياخته‌ها وساختارهاي بيولوژيك بزرگ وارد كند.در شدت‌هاي بالاتر اين فروريختگي مي تواند موجب نابودي غشا ياخته‌ها يا كروموزوم‌ها شود. اين اثرات تاكنون در سونوگرافي تشخيصي گزارش نشده‌اند. ضايعات مكانيكي مي تواند به طور مستقيم و بدون اثر حفره ايجاد شوند.در اين حالت بافت در اثر برخورد مستقيم پرتو از مكان اوليه خود ، شديدا جا به جا شده و شتاب مي گيرد.اين اثر مي تواند باعث ضايعات بيولوژيك شود.

3) ضايعات شيميايي: پرتو هاي ماورا صوتي با شدت نسبتا زياد ممكن است از طريق واكنش‌هاي اكسيداسيون ، احيا و تجزيه در مولكول هاي بزرگ محلول در آب ، ايجاد ضايعات بيولوژيك كنند.اين ضايعات بيشتر ناشي از ايجاد عامل هاي HوOH است كه در صورت شكستن مولكول آب ايجاد شده و تشكيل ماده سمي 2O2H را مي دهند.وجود اين ماده مي تواند باعث شكستگي در دو بازوي DNA شود.چنين اثراتي كه در شدت هاي حدود 2w/cm 1 و فركانس هاي بينMHZ 4 - 25/0 مشاهده شده اند، ولي در سونوگرافي تشخيصي تاكنون مشاهده نشده‌اند. زيرا منشا واكنش‌هاي اكسيداسيون، احيا و تجزيه در مولكول هاي بزرگ ممكن است حفره سازي باشد، بنابراين ضايعات مكانيكي و شيميايي را ناشي از اثرات حفره سازي مي دانند.

عوارض سی تی اسکن:

تحقیقات اخیر نشان می دهد، قرار گرفتن در معرض اشعه سی تی اسکن می تواند خود سرطان زا باشد.
به گزارش ایسکانیوز به نقل از پایگاه اینترنتی سی ان ان، استفاده از فناوری سی تی اسکن در تشخیص بسیاری از بیماری ها از سرطان گرفته تا سنگ کلیه موثر عمل می کند.
این در حالی است که مطالعات اخیر دانشمندان از این امر حکایت دارد که این فناوری با وجود مزایای بسیاری که در تشخیص شمار زیادی از بیماری ها دارد، خود می تواند در ابتلا به سرطان نیز موثر عمل کند.
در حقیقت در هر بار استفاده از دستگاه سی تی اسکن، میزان اشعه ای معادل 500 برابر اشعه X معمولی را از بدن افراد عبور می دهند که این میزان اشعه خطرات بسیاری را برای فرد به همراه دارد.
دانشمندان پس از انجام مطالعاتی بسیار گسترده به این نتیجه رسیدند که عوارض سی تی اسکن در زمینه سازی بسیاری از بیماری ها مخصوصا انواع سرطان ها بیشتر از مزایای آن خواهد بود.
بر اساس این سری پژوهش ها محققان به پزشکان و بیماران توصیه می کنند تا حد امکان از انجام سی تی اسکن خودداری کنند.
نتایج کامل تر این سری تحقیقات در کنفرانس سالانه انجمن فوریت های پزشکی که در ماه می برگزار شد، مطرح شده و در اختیار جامعه پزشکان سرتاسر دنیا قرار گرفته است.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

.