بیرون امدن بندها از جای خویش

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

بيرون آمدن (1) بندها از جاي خويش
هرگه كه از اين نوع آفتي رسد، در حال، فصد كنند، اگر مانعي نباشد، و اگر مانعي باشد، محجمه بربرابر آن موضع نهند و خون را به ديگر جانب كشد ، و طبع را به حقنه نرم كند يا به آب ميوه ها ، و مثروديطوس دهند، يا ريوندجيني اندر جلاب حل كنند ، و غذا، كشكاب و اسفاناخ و ماش مقشر، به روغن بادام. اما اگر"الم" به معده رسد، سكنگبين ساده دهند با كهربا و بسد (2)(×سداب) از هر يك، نيم مثقال ، و بگيرند: سيب پاك كرده و به گلاب پخته پنجاه درم، گل سرخ ده درم، مصطكي و آقاقيا و برگ مورد و سنبل از هر يك پنج درم، كوزسروو زعفران و صبر از هر يكي يك درم، به آب لسان الحمل بسرشند و برنهندو ببندند. و اگر الم رسيده باشد، بگيرند: ريوندجيني ده درم، روناس ده درم، لك (3) مغسول و طباشير از هر يك پنج درم بكوبند و ببيزند، شربت يك درم (×دو درم) با سكنگبين ، و بگيرند: صندل سپيد و گل سرخ و بنفشه خشك از هر يكي پنج درم، آرد جو سه درم، زعفران يك درم، كافور نيم درم، به گلاب و روغن گل بسرشند و بر جگر نهند. واگر حرارت كمتر باشد، بگيرند: گل سرخ پنج درم، مصطكي و سنبل و دارجيني از هر يكي دو درم، برگ مورد سه درم، لادن دو درم، لادن به روغن خيري (4) حل كنند يا به روغن ياسمن و ديگر داروها بدان بسرشند و بكار دارند ، و ضمادي بكنندبدين صفت: اگر عضوي آزرده شده باشد بگيرند: حضض و مر و زعفران از هريكي دو مثقال، گل ارمني سه مثقال، ماش مقشر بيست مثقال، جمله را خردبكوبند و ببيزند. و از اين جمله، ده مثقال بگيرند و با آب برگ سروبسرشند و ضماد كنند و بر كوپاره (5) كهنه ببندند، تا خشك شود، نافع بود. وهواعلم.

1 ـ بيرون آمدن بندها از جاي خويش = خلع مفصل Dislocation = 0
2 ـ بسد[به ضم با و شدسين ] = مرجان و بيخ مرجان (ناظم الاطباء) Red coral =
3 ـ لك = لاك) Gomme laque = ج 2 تاريخ طب در ايران( به فارسي رنگ لاك نامند. صمغ نباتي است شبيه به مر (مكي) ، ساق گياه او پر شاخ و گلش زرد و تخمش قريب به قرطم (تخم كافيشه) 0 ميگويند شبنمي است كه بر نبات مي نشيند (تحفه) (از زير نويس ج 2 ، تاريخ طب در ايران، صفحه 436).
4 ـ خيري = خيرو = هيري = گل شب بو = گل هميشه بهار معين) 0 خيري اصفر = شب بوي زرد = ـ Yellow - Flower, Bleeding heart, Yellow gil liflower ـ خيري البر = اسطوخودوس حقيقي000 Truelavender شب بوي انگليسي Bitter - Cress = 0 شب بو (Gilliflower = واژه نامه گياهي) 0 خيري، خيري خطائي (سياه) ، خيري ميرديني (بنفش) خيري هفت رنگ ، خيري خزاي، خيرشيرازي (گل هميشه بهار) (ناظم الاطباء) 0 خيري = شب بوي زرد (شرح اسماء العقار) 0

5 ـ " كوپاره كهنه" ؟ كوپار و كوپاره: رمه و گله گاو و خر و گوسفندو ديگر چار پايان (ناظم الاطباء) 0 كوپاره، كوپوره، گوپاره: آرايش گل خرماست كه به شكل گل آذين خوشه يي است و بوسيله برگ قيفي شكل غلاف مانندي احاطه شده و بفرانسه اين نوع آرايش را رژيم (Regime) نامند، جفري، گوپرا، گوپارا، كافوري، كوپاره، گوپاره معين) 0 در ساير نسخه ها، از كلمات " كوپاره كهنه" اثري نيست.