استئو آرتريت

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

علائم شايع
-تغییر وضعیت عناصرمفصلی همانند التهاب تاندون ها و بورس ها, ضخیم شدن پرده سینوویال و درگیرشدن استخوان های زیرغضروف که از عوامل مهم ایجاد درد مفصل زانو می باشند
-خشکی صبحگاهی
-کاهش دامنه حرکتی مفصل که در مراحل پیشرفته بیماری ایجاد می شود
-ضعف و آتروفی عضلات اطراف مفصل که در موارد کاهش دامنه حرکتی بوجود می آید
-دفورمیتی یا تغییرشکل درمفصل که درارتباط با آرتروززانو بیشتر به صورت پای پرانتزی(Genu Varum) است
-احتمال ایجاد کیست در ناحیه پشت مفصل که به کیست بیکر( Baker Cyst ) معروف است
درد ممکن است در آغاز خفیف باشد، ولی می‌تواند به قدری شدید گردد که زندگی و خواب بیمار را دچار اختلال کند.درد مفاصل موجب عدم تحرک کافی بیمار می‌شود که این خود باعث لنگیدن، تحلیل رفتن و ضعیف شدن عضلات اطراف مفصل مبتلا و شلی لیگامانها می‌گردد. تغییرات مفصلی دایمی هستند و بیماری ماهیت پیشرونده دارد.

در درگیری مفاصل انگشتان دست ما تورم استخوان را داریم که در مفاصل انتهایی انگشتان گرههای (Heberden's nodes) و در مفاصل میانی (Bouchard's nodes) نامیده می‌شوند.

[pejuhesh234]

استئوآرتریت،آرتروز
به انگلیسی: Osteoarthritis)
بیماری بسیار شایعی است که در تمام مناطق جغرافیایی دیده می شود.نام دیگر این بیماری آرتروز است و بعضی دیگر معتقدند که استئوآرتروز نام بهتری برای این بیماری است. استئوآرتریت یک بیماری تخریبی در مفصل است(تخریب غضروف مفصل)که پیشرونده بوده ولی برخلاف نام آن یک بیماری التهابی(عکس آرتریت روماتویید)نیست.چون التهاب در این بیماری یک عارضه ثانویه است.

در استئوآرتریت تحلیل غضروف مفصلی و درگیری استخوان زیر غضروفی داریم که باعث التهاب بافت‌های اطراف می‌گردد. این عارضه ممکن است هر یک از مفاصل را درگیر سازد ولی شایع‌ترین مفاصل درگیر عبارتند از مفاصل دست، پا، زانو، ران و ستون فقرات. این بیماری بسیار شایع است و در ۲۵٪ ویزیتهای پزشکان عمومی و ۸۰٪ رادیوگرافی افراد بالای ۶۵ سال دیده می‌شود (البته فقط ۶۰٪ آنان علامت دارند).
بیماریزایی
استئوآرتریت بیماریی مفصلی است که ابتدا غضروف مفصل را درگیر مینماید. غضروف بافتی لغزنده‌است که انتهاهای استخوانها را در یک مفصل میپوشاند. استخوانها داشتن حرکتی آسان بر روی یکدیگر را مدیون غضروفهای سالم هستند. وظیفه دیگر غضروفها جذب شوک در طی حرکات فیزیکی می‌باشد (Shock Absorption). در بیماری استئوآرتریت غضروفها نازک شده و بتدریج در برخی نواحی از بین میرود که باعث می‌شود استخوانهای زیر غضروفها به همدیگر ساییده شوند. نهایتا درد، التهاب و کاهش حرکت در مفصل به وجود آید. به مرور زمان مفصل شکل طبیعی خودش را از دست می‌دهد. همچنین استئوفیتها (زوائدی استخوانی که در لبه‌های مفصل رشد میکنند)تشکیل می‌شوند که خود باعث درد و ناراحتی بیشتر می‌شوند. برعکس سایر آرتریت‌ها مانند آرتریت روماتوئید استئوآرتریت تنها مفاصل را درگیر مینماید و به سایر اندامها کاری ندارد. آرتریت روماتوئید افراد جوانتری را مبتلا می‌کند و ممکن است علاوه بر درگیری مفصل فرد احساس مریضی، خستگی و یا تب نماید.
علل
علت دقیق این اختلال ناشناخته‌است. به نظر می‌رسد نتیجه ترکیب یا تعامل عوامل مکانیکی با سایر عوامل در افرادی با زمینه ارثی باشد. عوامل افزایش دهنده خطر چاقی، بالارفتن سن و فعالیت‌هایی که با فشار به مفاصل (میکروتروما) همراهند نظیر رقص، فوتبال، موسیقی یا قالی بافی، دیابت، سندرم مارفان، بیماری ویلسون و آلکاپتونوری می‌باشند. تقریباً اغلب افراد بالای ۵۰ سال به درجاتی به استئوآرتریت مبتلا هستند.
سن : با افزایش سن، بروز استئو آرتریت نیز افزایش می یابد. هر چه فرد مسن تر باشد، مدت زمان بیشتری از مفاصل خود استفاده کرده است و شانس ابتلا بیشتر خواهد بود. اگر چه سن فاکتور مهمی است اما به معنای اجتناب ناپذیر بودن آن نیست.
چاقی : این بیماری یک بیماری جهانی است و هرکسی در ارتباط با مضرات این بیماری اطلاعاتی دارد. افزایش وزن بدن از جمله عوامل مهم بروز استئوآرتریت بخصوص در زانو به حساب می آید. از آنجایی که افزایش وزن و فشار برروی مفاصل به تدریج ایجاد می شود. افزایش وزنی که لااقل یک دهه قبل از بروز علائم استئو آرتریت ایجاد شده باشد. بخصوص در میانسالی نقش مهمی در تعیین ابتلا به این بیماری ایفا می کند.
صدمات استفاده بیش از حد و نادرست از مفاصل : کسانیکه در شغلشان نیاز به استفاده مکرر از مفاصل خود دارند و ورزشکاران دارای شانس بیشتری جهت ابتلا به این بیماری
می باشند . در نتیجه چنین اشخاصی باید یاد بگیرند که چگونه می توان از بروز صدمات بی مورد به مفاصل و بروز این بیماری می توان جلوگیری نمود. در نتیجه فعالیتهای این افراد باید به نحوی تعدیل شود. در ضمن به خاطر داشته باشید که تعدیل فعالیتها به معنای عدم انجام آنها بطور کامل نمی باشد.
مسائل ارثی و ژنتیکی : نقش ژنتیک نیز دربروز این بیماری بخصوص در مفاصل دست روشن و آشکارتر شده است. اختلالات ارثی که بر روی شکل استخوانها و پایداری مفاصل اثر
می گذارد، می تواند در بروز این بیماری نقش مؤثری داشته باشد. البته لازم به ذکر است که وجود اختلالات ارثی تنها به معنای ابتلای قطعی به این بیماری نخواهد بود. بلکه به معنای آن است که فرد باید تحت نظارت و معاینات دقیقتری جهت ارزیابی بروز این بیماری قرار گیرد.
ضعف عضلات : مطالعات نشان می دهد که ضعف عضلات اطراف ران سبب افزایش استعداد ابتلا به این بیماری در این مفصل می شود. به گونه ای که تقویت این عضلات با تمرینات خاص نقش مؤثری در کاهش ابتلا به این بیماری خواهد داشت.
سایر بیماریها و اختلالات التهاب مفصل : افراد مبتلا به روماتیسم مفصلی دارای شانس بیشتری جهت ابتلا به استئوآرتریت می باشند. به علاوه تجمع بیش از حد آهن در بدن نیز
(هموکروماتوزیس) می تواند سبب تخریب غضروف مفصلی شود و شانس ابتلا را افزایش
می دهد. ترشح بیش از حد هورمون رشد (آکرومگالی) نیز می تواند بر روی مفاصل و استخوانها اثرات سویی گذاشته و منجر به بروز استئوآرتریت شود.

عوامل زمینه ساز بیماری آرتروز:
1-تروما (ضربه)
2-پارگی عناصر مفصل زانو (مثلا منیسک ها, رباط ها و کپسول مفصلی)
3-بیماری کندرومالاسی پاتلا(نرم شدن غضروف زیر کشکک) و موارد دررفتگی مکرر آن
4-شکستگی ها ی درون مفصلی و دررفتگی ها
5-وجود بیماری های مفصلی(همانند آرتریت روماتوئید یا بیماری عفونی)
6-دفورمیتی ها(تغییر شکل های مفصلی)ی مفصل زانو
7-عدم کنترل فعالیت های روزمره که منجر به استرس بیش از اندازه به ناحیه زانو می گردد(مواردی چون چهارزانو نشستن, دوزانو نشستن, توالت طولانی مدت غیرفرنگی و بالا و پایین رفتن از پله ها به دفعات متوالی به خصوص پله هایی که شیب تند دارند)
8-شغل و حرفه ای که باعث فشار بیش ازحد به زانو می شود به ویژه افرادی که درطول فعالیت های کاری سخت, هیچگونه استراحتی به مفاصل جهت ترمیم و احیائ مجدد نمی دهند
پیشگیری و تشخیص
حفظ وزن در حد مناسب، داشتن فعالیت فیزیکی مناسب، تغذیه مناسب تشخیص اصولا بالینی است. بررسی‌های تشخیصی ممکن است شامل بررسی آزمایشگاهی مایع مفصل (برای ردکردن احتمال آرتریت التهابی) باشد. رادیوگرافی مفاصل درگیر، میزان کاهش فاصله مفصلی، اسکلروز و گاه کیست زیر غضروفی را نشان می‌دهد..

[pejuhesh234]

درمان
تشخيص
یافته های شایع رادیولوژیک:
-کاهش فضای مفصلی به خصوص در سمت داخل زانو.با توجه به وضعیت مفصل زانو(سطوح مفصلی کوندیل های داخلی-خارجی فمور با سطوح کوندیل های داخلی-خارجی تیبیا) سطوح داخلی مفصل بیشترازسطوح خارجی درگیرمی شود. غضروف در عکس رادیولوژی مشخص نمی باشد و ازطریق فضاهای مفصلی است که متوجه میزان آسیب می شویم
-وجود اسکلروز زیر غضروف
-ایجاد زواید استخوانی به نام استئوفیت در حاشیه استخوان های مفصل
درد مفاصل، محدودیت حرکت و کاهش انعطاف پذیری مفاصل، التهاب و تورم مفصل، معمولاً همراه نبودن گرما یا تب همراه درگیری مفاصل، افیوژن مفصل و صدای ترق و تروق یا صدای ساییده شدن با حرکت مفصل مبتلا (گاهی)
-درمان دارویی طبق نظر پزشک متخصص مربوطه
-کاهش وزن درصورت وجود چاقی
-کنترل فعالیت های روزمره(پرهیزازچهار زانو نشستن, پرهیزاز دو زانو نشستن, کاهش شیب پله های منزل, بالا و پایین رفتن از پله ها به صورت یک پله-یک پله که مستلزم صبر و حوصله می باشد, پرهیزاز وضعیت های ثابت که زانو در یک حالت به مدت طولانی قرار می گیرد و درنهایت عدم انجام حرکات جهشی-چرخشی و تند)
-تقویت عضلات اطراف مفصل زانو.با تقویت عضلات میزان فشار روی مفاصل کاهش می یابد که نوع تمرین و شدت آن ازطریق فیزیوتراپیست تنظیم می شود
-تحرک مفصل به صورت کنترل شده.با توجه به اینکه غضروف فاقد عروق خونی است, حرکات طبیعی نقش بسزایی در تغذیه غضروف دارد
-حرکات و فعالیت هایی که باعث تشدید درد می شوند حتما ترک شود
-تنظیم یک برنامه درمانی برای بیمار توسط فیزیوتراپیست به خصوص در مواردی که بیماری شدت یافته و احتمال زمین گیر شدن وجود دارد.بهتر است در موارد شدید بیماری تنظیم برنامه درمانی در ارتباط با محیط فرد صورت گیرد,مسائلی ازقبیل استفاده از تخت, تنظیم ارتفاع تخت با توجه به قد فرد و به ویژه آموزش استفاده از وسایل کمکی همانند عصا و واکر.مثلا تنظیم ارتفاع واکر با توجه به قد فرد در بسیاری از موارد,راه رفتن بیمار را تسهیل می کند.
-استفاده از زانوبند طبق نظر متخصص مربوطه یا مشاوره با فیزیوتراپیست

-درمان با عمل جراحی.زمانیکه درد و مشکلات مفصل خیلی شدید است,عمل جراحی طبق نظر پزشک متخصص جراحی ارتوپد ضرورت می یابد که درقسمت ذیل به مهمترین عمل های جراحی اشاره می شود.
عمل های جراحی در موارد آرتروز مفصل زانو:

-تعویض مفصل زانو(آرتروپلاستی)

-برداشتن پاتلا(کشکک) در مواردی که مفصل پاتلوفمورال شدیدا درگیراست(پاتلکتومی)
-تنظیم سطوح و عناصر مفصلی درگیر.شامل برداشتن استئوفیت ها, سینوکتومی(به هنگام افزایش ضخامت غشای سینویال) و برداشت اجسام آزاد(loose body) در مفصل
-استئوتومی.زمانیکه دفورمیتی یا تغییرشکل در زانو وجود دارد(مثلا به هنگام ایجاد ژنوواروم و ...)

حركاتي براي تقويت زانو

حركت اول: به سمت پايي كه سالم است روي زمين دراز بكشيد. عضلات ران پاي آسيبديده را منقبض كرده و پا را به اندازه-2/5 2 سانتيمتر از روي پاي ديگر بلند كنيد. پا را مستقيم نگه داشته و سپس به آرامي به جاي اول برگردانيد. اين حركت را 10 بار و 3 نوبت در روز تكرار كنيد.
حركت دوم: پاها را به حالت ضربدري قرار دهيد و در جهت مخالف پاي جلوتر خم شويد. دستي را كه همجهت با پاي عقبي است از روي سر عبور داده و بكشيد. 15-30 ثانيه در همين موقعيت بمانيد، سپس به حالت شروع برگرديد. اين حركت را 3 بار تكرار كنيد. سپس پاهايتان را جابهجا و اين تمرين را دوباره تكرار كنيد.
حركت سوم: روي پاي سالم دراز بكشيد و مفاصل ران و زانوي خود را خم كنيد و مچ پاها را در كنار هم قرار دهيد. در حالي كه پاشنه پاها را به هم چسباندهايد به آرامي پاي بالايي را به سمت بالا حركت دهيد. 2 ثانيه در همين وضعيت بمانيد و به آرامي پا را پايين بياوريد. اين حركت را 10 بار و 3 نوبت در روز تكرار كنيد.
ساييده شدن اين نوار به قسمت برجسته تحتاني استخوان ران باعث التهاب و درد در سمت خارجي زانو ميشود. اين اتفاق بيشتر اوقات هنگام دويدن رخ ميدهد. سفت بودن اين نوار، سفت بودن ماهيچههاي ران و لگن، متفاوت بودن اندازه پاها و دويدن روي سطوح شيبدار نيز باعث بروز اين حالت ميشود. حركات زير به برطرف شدن اين حالت كمك ميكند.

حركت اول: پاهاي خود را به حالت ضربدري قرار داده و خم شويد و سعي كنيد انگشتان پاي خود را لمس كنيد. 30 ـ 15 ثانيه در همين وضعيت بمانيد و بعد به حالت ايستاده باز گرديد. 3 بار اين حركت را تكرار كرده و بعد جاي پاهايتان را عوض كرده و مجدد اين كار را تكرار كنيد.
حركت دوم: در كنار ديوار به پهلو بايستيد و يك دست را به ديوار تكيه دهيد پايي را كه دورتر ازديوار قرار گرفته است از مقابل پاي ديگر به حالت ضربدري عبور دهيد. دقت كنيد كه كف هر دو پاي شما روي زمين قرار گيرند. مفصل ران خود را به سمت ديوار خم كنيد. 15 ثانيه اين كشش را حفظ كنيد. پس از اين كه اين حركت را 3 بار تكرار كرديد جاي پاها را عوض كرده و حركت را مجدد تكرار نماييد.
حركت سوم: رو به ديوار ايستاده و هر دو دست خود را همسطح چشمانتان روي ديوار قرار دهيد. يك پا را عقبتر قرار دهيد و پاشنه آن را به زمين بچسبانيد. پاي عقبتر را به سمت داخل بچرخانيد و به آرامي به سمت ديوار خم شويد تا در پشت ران كشش را احساس كنيد. 30 ـ 15 ثانيه در همين حال بمانيد. اين حركت را 3 بار در هر پا تكرار كنيد.

مفصل زانو كه وزن بدن را نيز تحمل ميكند بيشتر از ديگر مفاصل در معرض آسيب قرار دارد. بافت همبند نواري شكلي از قسمت خارجي مفصل ران منشا ميگيرد و پس از عبور از روي سمت خارجي زانو به درشت ني منتهي ميشود. ساييده شدن اين نوار ـ كه نوار ايلئو تيبيال نام دارد ـ به قسمت برجسته تحتاني استخوان ران باعث التهاب و درد در سمت خارجي زانو ميشود.
اين اتفاق بيشتر هنگام دويدن رخ ميدهد. سختي اين نوار، سفت بودن ماهيچههاي ران و لگن، تفاوت در اندازه پاها و دويدن روي سطوح شيبدار نيز باعث بروز چنين حالتي ميشود. حركات زير به رهايي از اين درد و التهاب كمك ميكند:
حركت اول: به پشت بخوابيد طوري كه باسن شما در نزديكي در قرار گيرد و پاهاي خود را مستقيم دراز كنيد. حال يك پاي خود را بلند كرده و روي ديوار مجاور قرار دهيد. پاي ديگر شما بايد در همان وضعيت قبلي بماند. شما بايد بتوانيد كشش را در پشت ران پايي كه روي ديوار قرار دادهايد، حس كنيد. 30ـ15 ثانيه در همين حالت بمانيد. اين حركت را 3 بار تكرار كنيد و سپس براي پاي ديگر نيز انجام دهيد.
حركت دوم: به اندازه يك دست از ديوار فاصله بگيريد طوري كه پاي آسيبديده شما دورتر از ديوار باشد. به روبهرو نگاه كنيد و يك دست خود را به ديوار تكيه دهيد. با دست ديگر مچ پاي آسيبديده را گرفته و به سمت باسن خود نزديك كنيد، دقت كنيد كه نبايد كمر خود را خم كرده يا بچرخانيد و زانوهايتان را در كنار هم حفظ كنيد و حدود 30ـ15 ثانيه در اين وضعيت بمانيد. اين حركت را 3 بار براي هر پا تكرار كنيد.
حركت سوم: كمر، شانهها و سرتان را به ديوار چسبانده و به رو به رو نگاه كنيد. شانهها را در حال استراحت حفظ كنيد و پاهايتان را نيم متر با ديوار فاصله دهيد و به اندازه عرض شانهها باز كنيد. يك توپ به اندازه توپ فوتبال را پشت كمر قرار دهيد. در حالي كه كمرتان را صاف نگه داشتهايد به آرامي به سمت پايين حركت كنيد تا جايي كه رانهاي شما با ديوار زاويه 45 درجه بسازند. 10 ثانيه در همين موقعيت بمانيد و بعد به آرامي سرجايتان برگرديد. اين حركت را 10 بار تكرار كنيد.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

.