شقاق مقعدی

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

* علایم‌ شایع‌
*درد شدید به‌ هنگام‌ عبور مدفوع‌ سخت‌ یا حجیم‌. امکان‌ دارد تا یک‌ ساعت‌ نیز طول‌ بکشد. درد دوباره‌ با اجابت‌ مزاج‌ بعدی‌ بر می‌گردد.
*درد به‌ هنگام‌ نشستن‌ روی‌ یک‌ جسم‌ سخت‌
*وجود رگه‌هایی‌ از خون‌ روی‌ کاغذ توالت‌، لباس‌ زیر، یا پوشک‌ بچه‌
*خارش‌ اطراف‌ مقعد
*کودکان‌ مبتلا ممکن‌ است‌ از اجابت‌ مزاج‌ امتناع‌ کنند.
*وجود خون بر سطح مدفوع یا روی دستمال توالت و ندرتا چکیدن خون روی کاسه توالت
*درد یا اسپاسم دور مقعد، تا چند ساعت پس از اجابت مزاج

[pejuhesh234]

اصطلاحات بیماری:
انگلیسی=Anal Fissure

شقاق‌ مقعد عبارت‌ است‌ از پارگی‌ یا شکاف‌ در ناحیه‌ مقعد. این‌ بیماری‌ در تمام‌ سنین‌ و حتی‌ در شیرخواران‌ نیز رخ‌ می‌دهد. شقاق معمولا بدنبال یبوست و دفع یک مدفوع قطور و سفت و گاهی بدنبال اسهال شدید رخ می دهد . بندرت دخول از راه مقعد و یا بیماری کرون باعث شقاق می شود . شقاق توسط معاینه بالینی پزشک و مشاهده مقعد تشخیص داده می شود . بعد از بهبود از مرحله دردناک شدید دیدن روده بزرگ با کولونوسکوپی خصوصا در افراد بالای پنجاه سال و درمواردی که خونریزی داشته اند توصیه می شود .

شقاق اگربیشتر از شش هفته طول بکشد فرم مزمن نامیده می شود . شقاق باعث اسپاسم عضله اسفنکترمقعد می شود که علاوه برایجاد درد هنگام دفع کردن به علت تماس با مدفوع ، باعث کندی بهبود شقاق نیز می شود . دریک چهارم افراد درطول زندگی شقاق ایجاد می شود. شقاق ممکن است با درد ، خونریزی و احساس سوزش بعد از دفع مدفوع باشد . درد ممکن است چند دقیقه تاچند ساعت طول کشیده و علایم بعد از هر بار دفع تکرار شوند . در موارد مزمن خونریزی کم بوده یا متوقف می شود ولی درد ادامه دارد . ممکن است خارش یا سوزش مقعد نیز وجود داشته با شد .

• علل:
• عبور مدفوع سفت ( یبوست )
• اسهال طول کشیده
• زور زدن هنگام دفع مدفوع
• افزایش فشار اسفکتر داخلی مقعد

• عوامل افزايش دهنده خطر :
. يبوست‌
. بارداري‌هاي‌ متعدد
. سرطان‌ خون‌
. بيماري‌ كُرون‌
. بيماري‌هاي‌ نقص‌ ايمني‌
. رابطه جنسی از راه مقعد
. سوء استفاده جنسی

• پیشگیری‌
جلوی‌ بروز یبوست‌ را با اقدامات‌ زیر بگیرید: ـ روزانه‌ حداقل‌ ۸ لیوان‌ آب‌ بنوشید. ـ غذای‌ پرفیبر مصرف‌ نمایید. ـ در صورت‌ لزوم‌، از داروهای‌ شل‌کننده‌ مدفوع‌ یا مسهل‌ها استفاده‌ نمایید.
به‌ هنگام‌ اجابت‌ مزاج‌، فشار بیش‌ از اندازه‌ وارد نیاورید عواقب‌ مورد انتظار

اغلب‌ بزرگسالان‌ در عرض‌ ۶-۴ هفته‌ با درمان‌ خوب‌ می‌شوند، به‌ نحوی‌ که‌ دیگر به‌ جراحی‌ نیازی‌ نخواهد بود. اغلب‌ شیرخواران‌ و کودکان‌ کم‌ سن‌، بعد از شل‌ کردن‌ مدفوع‌ بهبود می‌یابند.

• تشخیص :
اقدامات تشخیصی کاملتر در مواردی لازم است که علل دیگری مانند کرون یا سوء استفاده جنسی برای ایجاد شقاق مطرح باشد و انجام این اقدامات بر حسب مورد ، توسط پزشک معالج طراحی می شود .

شقاق های معمولی عموما در پایین یابالای ( ساعت ۱۲ و ۶ ) سوراخ مقعد بوده و اگر شقاق در جای دیگری دیده شود باید به فکر علل غیر معمول مانند کرون یا سوء استفاده جنسی بود .

مصرف پمادهای مسکن ، ضد التهاب ، استروئیدها (مانند هیدروکورتیزون و بتامتازون ) و پمادهای ضد بواسیر ( آنتی همورئیدها ) در بهبود شقاق نقش ندارد .

درکودکان مبتلا به نوع مزمن شقاق که بادرمانهای طبی بهبود نیافته است شل و گشادکردن عضله اسفنکتری مقعد توسط والدین به طور روزانه و به روشی که پزشک آموزش می دهد معمولا باعث بهبود شقاق شده و نیاز به جراحی را مرتفع می سازد .

• عوارض احتمالي
تشكيل جوشگاه در محل زخم به نحوي كه دفع مدفوع را با مشكل روبرو كند.

• نکاتی در درمان داروئی و غیر جراحی:
اساس درمان طبی, کم کردن قوام مدفوع است. این کار از طریق تغییرات رژِم غذائی و عوامل هیدروفیل افزایش دهنده حجم انجام شده و مصرف آب باید افزایش یابد.

استفاده از ترکیبات موضعی از قبیل ایکتامول۱۰% یا هیدروکوتیزون ۱% بوسیله یک لوله باریک به داخل کانال آنال میتواند مفید باشد.

نشستن در آب گرم پس از یک اجابت مزاج دردناک ممکن است باعث کاهش علائم و تخفیف اسپاسم شود. شیاف ها هیچ ارزشی ندارند.

• فعالیت‌
هیچ‌ محدودیتی‌ برای‌ آن‌ وجود ندارد. فعالیت‌ بدنی‌ خود احتمال‌ یبوست‌ را کاهش‌ می‌دهد.

• رژیم‌ غذایی‌
ترجیحاً باید غذای‌ پرفیبر و مایعات‌ به‌ مقدار فراوان‌ در رژیم‌ گنجانده‌ شود تا از یبوست‌ جلوگیری‌ شود.

• دستورات دارویی و مراقبتی فیشر :
۱- رژیم پر فیبر : مصرف نان سبوسدار ، میوه جات و سبزیجات از قبیل کاهو ، آلو ، گلابی ، انجیر به میزان کافی در روز .

۲- شستشوی کافی با اب گرم پس از اجابت مزاج .

۳- نشستن در لگن آب گرم به مدت ۲۰- ۱۵ دقیقه حداقل ۳ مرتبه در روز ، البته بر حسب شدت درد و بیماری می تواند افزایش یابد .

۴- خودداری از نشستن طولانی در دستشویی موقع اجابت مزاج .

۵- استفاده از پماد بی حس کننده ( از قبیل لیدوکائین ، بنزوکائین و … ) طبق دستور پزشک بخصوص ۱۵ دقیقه قبل از اجابت مزاج و یا ۴-۳ مرتبه در روز .

۶-استفاده از پودر پسیلیوم یا دانه اسفرزه ( یک قاشق داخل لیوان آب +شکر و آب لیمو ) ۳-۲ مرتبه در روز جهت نرم شدن مدفوع .

[pejuhesh234]

* درمان‌
برای‌ رد سایر علل‌ خونریزی‌ مقعدی‌ یا خونریزی‌ از راست‌ روده‌، مقعد و راست‌ روده‌ با وسایل‌ مخصوص‌ (آنوسکپ‌، سیگموییدوسکپ‌) بررسی‌ می‌شوند.
پس‌ از اجابت‌ مزاج‌، باید مقعد به‌ آرامی‌ با صابون‌ شسته‌ شود.
برای‌ برطرف‌ کردن‌ اسپاسم‌ عظلانی‌ و درد در اطراف‌ مقعد، باید حوله‌ گرم‌ روی‌ محل‌ گذاشته‌ شود.
نشستن‌ در لگن‌ حاوی‌ آب‌ گرم‌ نیز درد را تخفیف‌ می‌دهد. ارتقاع‌ آب‌ در لگن‌ باید حدود ۲۰ سانتیمتر باشد. روزانه‌ ۳-۲ بار و هر بار برای‌ ۲۰-۱۰ دقیقه‌ از این‌ روش‌ استفاده‌ می‌شود.
اگر درمان‌های‌ فوق‌ مؤثر نبود، امکان‌ دارد نیاز به‌ جراحی‌ باشد. در جراحی‌، یا زخم‌ به‌ طور کلی‌ برداشته‌ می‌شود، یا اینکه‌ در عضلاتی‌ که‌ با انقباض‌ خود باعث‌ عدم‌ بهبود زخم‌ می‌شوند تغییراتی‌ داده‌ می‌شود.

* داروها
برای‌ درد خفیف‌، از داروهایی‌ مثل‌ استامینوفن‌ یا بی‌حس‌کننده‌های‌ مالیدنی‌ استفاده‌ کنید.
مالیدن‌ پماد زینک‌ اکسید یا وازلین‌ به‌ ناحیه‌ شاید باعث‌ جلوگیری‌ از احساس‌ سوزش‌ شود.
نرم‌کننده‌های‌ مدفوع‌ نیز ممکن‌ است‌ به‌ جلوگیری‌ از بروز درد به‌ هنگام‌ اجابت‌ مزاج‌ کمک‌ کنند.
امکان‌ دارد پماد لیدوکایین‌ توصیه‌ شود.

درصورت بهبود یبوست و رفع اسپاسم عضله اسفنکتر شقاق عموما بهبود می یابد . درمان اولیه متوجه بهبود یبوست و نرم کردن مدفوع و رفع اسپاسم است که بااین تمهیدات در ۹۵ درصد موارد شقاق خوب می شود .

اگر شقاق خوب نشد یا مرتبا عود کند نیاز به جراحی دارد . برای بهبود یبوست مصرف فراوان غذاهای حاوی فیبر مانند میوه جات و سبزیجات توصیه می شود . پسیلیوم و سلولز حاوی فیبر فراوان هستند که با جذب آب باعث نرم کردن مدفوع می شوند .

در کودکان مصرف روغن های معدنی مانند پارافین و نرم کننده های مدفوع نیز توصیه می شود . نشستن در وان آب گرم دوتاسه بار در روز و هر بار بمدت ۱۵-۱۰ دقیقه باعث بهبود خونرسانی و شل شدن عضله اسفنکتر شده و به ترمیم آن کمک می کند . اضافه کردن صابون مایع و شامپو توصیه نمی شود .

پمادهای نیتروگلیسرین باعث شل شدن اسفنکتر شده و با گشادکردن عروق خونرسانی رانیز بهتر می کنندو به ترمیم زخم کمک می کنند . این پمادها روزانه ۳-۲ بار به میزان یک نخود به اطراف سوراخ مقعد مالیده شده و قبل و بعد از مدفوع کردن نیز تکرار می شود . در موارد مزمن تزریق سم بوتولیسم به داخل اسفنکتر با فلج موقت آن بمدت ۳ ماه باعث شل شدن عضله می شود . تزریق آن توسط پزشک در مطب و بدون بی هوشی امکانپذیر است .

* درمان جراحی :
درمان جراحی باید فقط در مواردی که شقاق بعد از سه ماه مصرف درمانهای طبی بهبود نیافته باشد انجام شود . ندرتا جراحی شقاق باعث بی اختیاری در کنترل مدفوع و یا دفع گاز می شود که معمولا موقت است .

در صورت بروز شقاق مقعد ابتدا فیبر غذایی و مصرف میوه ها و سبزیجات و گاهی روغن های معدنی و مسهل داده می شود . اگر بعد از یکماه شقاق خوب نشد از داروهای جلدی ( پماد نیتروگلیسیرن ) یا تزریقی ( سم بوتولیسم ) استفاده می شود .

جراحی در صورت ادامه شقاق بعد از سه ماه درمان طبی و یا در مواردی که شقاق راجعه است انجام می شود . اگر فیبر غذای روزانه کافی نباشد پسیلیوم که حاوی فیبر زیادی است تجویز می شود . درمان طبی با نشستن روزانه در آب گرم تکمیل می شود .

روش های غیر داروئی که برای زخم ناحیه مقعد پیشنهاد میشه از این قرار است:

بهترین روش عمل برای بیمارانی که دچار زخم مقعد شدن عمل جراحی sphincterotomy هست.. برای اینکه میزان موفقیت درمان در بهترین شرایط ۹۰% هست.روش جراحب فوق الذکر باعث بهبودی سریع زخم شده و با کمترین عارضه همراه است و حتی آن را بصورت سرپائی نیز میتوان انجام داد…

گاهی جراح ترجیح میده که از روش دیلا تاسیون یا گشاد کردن با دست استفاده کنه.. که میزان موفقیتش ۴۰% هست و ممکنه باعث بی اختیاری بیمار میشه

عفونت در کریپت های مجاور باعث ایجاد التهاب مزمن شده و ادم پاپیلای آنال در مجاورت کریپت سبب بزرگی و فیبروز پاپیلا می شود, طوری که ممکن است بصورت یک ساختمان محکم سفید و پلی پوئید در آمده و در این صورت پاپیلای بزرگ شده نامیده میشود.

پاپیلاهای بزرگ شده سرطانی نبوده ولی اغلب با پولیپ های آدنوماتو انتهای روده بزرگ اشتباه میشوند. پوست مجاور در قسمت خارجی زخم آنال نیز دچار تغییرات مزمن التهابی و اختلال جریان لنفاوی میشود. یک زائده فیبروزه ممکن است در دهانه مقعد ایجاد شود که زائده پیشاهنگ (sentinel pile) نامیده میشود. زیرا مانند یک پیشاهنگ درست در قسمت تحتانی زخم قرار دارد.

[pejuhesh234]

• عواقب مورد انتظار
اغلب بزرگسالان در عرض 6-4 هفته با درمان خوب مي شوند، به نحوي كه ديگر به جراحي نيازي نخواهد بود. اغلب شيرخواران و كودكان كم سن ، بعد از شل كردن مدفوع بهبود مي يابند.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

داروهاي ملين:
اين دارو ها به چند شكل ميباشند:
قرص
كپسول
شربت
پودرها(به صورت محلول در آب يا آب ميوه)
انما و شياف

انواع دارو هاي ملين:

ملين هاي حجيم كننده

اين ملين هاحجم مدفوع را افزايش داده و مدفوع را نرم مي كنند . با مصرف چند روز از اين داروها يبوست بر طرف مي شود . متاموسيل و سيتروسل دارو هاي ملين حجم دهنده مي باشندو استفاده طولاني مدت از آنها بي خطر است.

دارو هاي ملين حجم دهنده بايستي به صورت خشك بلعيده نشوند و با مايع مخلوط شوند .

براي اينكه داروهاي ملين به طور صحيح عمل كنندو روده دچارانسداد نشود، بايستي مقدار كافي مايع مصرف شود .

اثر اين نوع داروهاي ملين بعد از 12ساعت و در بعضي موارد بعد از 3-2 ساعت ديده مي شود .

ملين هاي محرك


اين نوع از ملين ها سرعت حركات روده را افزايش مي دهند .
اثر اين ملين ها درصورتي كه با غذا خورده شود كاهش مي يابد.
اين نوع ملين ها غالبا در موقع خواب مصرف مي شوند.

ملين هاي اسموتيك

اين ملين ها با كشيدن آب به داخل روده باعث مي شوندمدفوع نرم تر شده و به آساني عبور كند.

اين ملين ها به چند دسته تقسيم مي شوند:

نمك ها( نمك هاي منيزيوم،سديم، فسفات):اين ملين ها در درمان طولاني مدت يبوست استفاده نمي شوند .غالبا نيم تا 3 ساعت بعد از مصرف اثر دارو ظاهر مي شود. زماني كه مقادير زياد دارو با معده خالي مصرف مي شود، اثر دارو سريع تر مي باشد .
لاكتولوز:اين ملين ها براي درمان طولاني مدت يبوست استفاده ميشوند. .غالبا بعد از يك تا دو روز اثر دارو ظاهر مي شود.

عوارض جانبي ،نحوه عمل داروهاي ملين

نوع ملين

نفخ شكم- دردشكم- اسهال- تهوع- تجمع گاز- احساس تشنگي زياد- انسداد روده(براي جلوگيري از انسداد روده بايستي مقداري آب نوشيده شود ).

ازبافتهاي اطراف بدن آب را به داخل كولون مي كشد و باعث تسهيل عبور مدفوع
مي شود.

هپيراُسموتيك هاي خوراكي- شربت نمك هاي منيزيوم،شربت لاكتولوز،ماكروگل،انماي فسفات،سديم سيترات، سوربيتول، سي لاكس

نفخ شكم- درد شكم- افزايش يبوست ( اگر آب كافي همراه آن مصرف نشود).

جاذب آب اند و باعث تشكيل مدفوع نرم و حجيم مي شوند كه باعث انقباض طبيعي عضلات روده مي گردد.

حجم سازهاي خوراكي- پسيليوم-متاموسيل – موسيليوم- پلي كاربوفيل

تحريك گلو- درد معده و روده- دردهاي شكمي

افزايش رطوبت مدفوع كه باعث افزايش حركات روده بدون كشيدگي روده مي شوند.

نرم كننده هاي مدفوع خوراكي- سورفاك،كولاس مينرال اويل

آروغ زدن- تجمع گاز- درد شكم- اسهال- تهوع - تغيير رنگ ادرار- تحريك ركتوم (مقعد)- درد شكم

محرك انقباضات ريتميك عضلات روده براي دفع مدفوع

محرك هاي خوراكي-

سي لاكس ،بيزاكوديل،دوكوزات سديم،شياف هاي گليسرول،سنا ،شربت انجير

مصرف ملين هاي خوراكي موجب كاهش جذب برخي از داروها و مواد غذايي در بدن ميشوند ولي ملين هاي ركتال چنين عارضه اي را ندارند.

ملين هاي تركيبي :

بعضي محصولات تركيبي از انواع مختلف ملين ها نظير ملين هاي تحريك كننده و ملين هاي نرم كننده ساخته شده است ولي هيچ مزيتي نسبت به داروهاي انفرادي ندارند. علاوه بر اينكه ممكن است باعث بروز عوارض بيشتري بشوند. به دقت به برچسب داروها دقت كنيد تا بفهميد چند نوع ملين در يك محصول بكار رفته است.

مصرف دارو هاي ملين دركودكان:

دارو هاي ملين بايستي به كودكان زير 6سال بدون تجويز پزشك داده نشود(به دليل اينكه علائم خود را به صورت دقيق نمي توانند توضيح دهند)و ممكن است به درمانهاي ديگر نياز داشته باشند.

قرص هاي بيزاكوديل نبايد در بچه هاي زير 6 سال مصرف شوند بخاطر اينكه بچه ها ممكن است قرص بيزاكوديل را جويده و در معده ايجاد حساسيت كنند .


مصرف دارو هاي ملين درسالمندان:

در صورتي كه دارو هاي ملين تحريك كننده به طور مداوم مصرف شوند باعث بدتر شدن ضعف ،عدم تطابق ،سرگيجه و احساس سبكي سردر سالمندان مي شوند.

مصرف داروهاي ملين درحاملگي:


اكثر ملين هادر طول دوران بارداري قابل استفاده مي باشند.در حاملگي غالباملين هاي حجم دهنده ها و نرم كننده هاي مدفوع ترجيح داده مي شوند .در صورت مصرف داروهاي ملين در طول حاملگي بايستي به نكات زير توجه نمود:

بعضي ملين ها به ويژه ملين هاي حجم دهنده محتوي مقادير بالاي شكر و سديم مي باشندكه ممكن است به صورت ناخواسته باعث افزايش فشار خون يا احتباس مايع در بدن شوند.

بايستي از مصرف ملين هاي نمكي حاوي منيزيوم،پتاسيم و فسفات در نارسايي عمل كليه خودداري شود .

ملين هاي محرك در خانم هاي باردار ممكن است باعث بروز عوارض جانبي شوند .

روغن كرچك به علت احتمال بروز انقباضات رحمي در خانم هاي باردار نبايد مصرف شود .
عوارض استامينوفن:
زردي پوست يا چشمها، اسهال، بي‌اشتهايي، تهوع، يا استفراغ ، دردمعده ، درد، تورم يا حساسيت در بالاي شکم، مدفوع سياه و قيري شکل، ادرار خوني يا کدر، کاهش ناگهاني ادرار، کبود شدگي يا خونريزي غيرعادي، بثوارت جلدي، زخمهاي دهاني، يا تب يا گلودردي که پيش از درمان وجود نداشته و ناشي از بيماري اي که بخاطرش تحت درمان قرار گرفته‌ايد، نباشد.
ضمناْ استامينوفن پس از ورود به آبهاي حاوي کلر واکنش مي دهد و حداقل 11 ماده جديد توليد مي کند که 2 ماده آن بسيار سمي است. استامينوفن از پرمصرف ترين داروهاي جهان است و هر روز مقادير زيادي از اين ماده وارد محيط زيست مي شود

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

علاج آن
اگر سبب امتلاء رگها باشد، رگ باسليق يا صافن يا مابض بزنند يابر ميان هر دو " سرين" حجامت كنند. و اگر آماس و حرارتي باشد، سفيده خايه مرغ و روغن گل اندر " هاون سرب" بسايند، تا سياه شود (×و قدري سرب با آن بسايند تا سياه شود) و طلي كنند ، و مرهم كافوري طلي كنند. واگر حرارت قوي نباشد، مرهم مقل بكاردارند ، و مغز ساق گاو با خمير جوشانيده (×بسايند) مرهم كنند، خداوند مزاج خشك را سود دارد، و اگر بارزد (×بپرزد) با آن يار كند، هر سه راستا راست خداوند مزاج سرد را سود دارد.


شقاق مقعد

اثلق‏ طلاءً. افسنتين‏ به غايت مؤثر. اوّز پيه‏اش. بصل‏ ضماداً، مجرّب. ترمس‏ ضماداً. تيواج‏. خراطين‏ طلاءً، بى‏عديل. خيرى‏ بيخش، ضماداً. زفت رطب‏ ضماداً.


سرطان نهرى‏ ضماداً. سلخ الحيّه‏ طلاءً، مفيد. سلحفات‏ طلاءً. سمك‏ قديد نمكسودش، ضماداً. وسخ‏ طلاءً. ضماد تحفة المؤمنين ؛ ج‏2 ؛ ص471