واریس

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

علائم واریس

وریدهاى تارعنکبوتى بیشتر به لحاظ زیبایى ناراحت کننده هستند، حال آن که وریدهاى واریسى علاوه بر ظاهر طناب مانند، مشکلات متعدد دیگرى نیز به همراه دارند. در صورتى که مبتلا به ورید واریسى هستید، پس از ایستادن یا نشستن طولانى، در ساق پاهایتان احساس درد مبهم، سنگینى، سوزش، فشار و یا ضعف خواهید کرد. معمولاً بالا نگاه داشتن ساق هاى پا به بهبود این مشکل کمک مى کند. ممکن است شب ها گرفتگی دردناک عضلات پشت ساق پا را تجربه کنید.

پاها و مچ پاهایتان ورم مى کند و ممکن است پوست اطراف ناحیه واریس دچار خارش و خشکى شده و یا بر روى آن بثوراتى پیدا شود و یا رنگ آن به قهوه اى یا آبى تغییر کند. ورید هاى واریسى بزرگ تر لزوماً علائم شدیدترى ندارند. در واقع، بسیارى از مردم مدت ها قبل از بروز تغییرات قابل رویت در ورید هایشان، سایر علائم را تجربه مى کنند.

اگر ورید هاى واریسى درمان نشوند، علائم بدتر شده و گاه عوارضى چون پارگى، زخم پوستى و ترومبوفلبیت(thrombophlebitis یا التهاب وریدى همراه با لخته شدن خون) پیدا مى شود.

[pejuhesh234]

اصطلاحات بیماری: پاغره
واریس

واریس، شایعترین بیماری عروقی انسان است که حدود ۲۰-۱۰% جمعیت را مبتلا می کند. وریدهای واریسی به صورت عروق طویل، متسع و پر پیچ و خم و غالباً در سطوح داخلی اندام تحتانی دیده می شوند.

اتساع غیر عادی وریدها می تواند در مکان های متفاوتی از بدن شامل طناب اسپرماتیک ( واریکوسل )، مری ( واریس مری ) و آنورکتوم ( هموروئید ) رخ دهد. توصیف اولیۀ واریس و نیز کشف ارتباط آن با بارداری، ضربه و ایستادن طولانی مدت به قرن ها قبل بر می گردد.

مطالعات جدید، همه تأیید کنندۀ نقش جنس مؤنث، بارداری، سابقۀ خانوادگی، سرپا ایستادن طولانی و سابقۀ فلبیت به عنوان ریسک فاکتورهای مرتبط با آن هستند. بیشترین میزان شیوع واریس در زنان بین سن ۴۹-۴۰ سالگی برآورد شده است.

آناتومی وریدی اندام تحتانی :

وریدهای اندام تحتانی، شامل سه گروه هستند:

۱- سیستم وریدی سطحی ( ورید صافن بزرگ و کوچک )

۲- سیستم وریدی عمقی

۳- سیستم وریدی رابط و سوراخ کننده ( پرفوران ) که ارتباط بین این دو سیستم را برقرار می سازد.

وریدهای صافن بزرگ و کوچک که وریدهای سطحی حاوی دریچه های متعدد هستند، ضمن دریافت خون وریدی نواحی سطحی پا و ساق، از مجاورت قوزک ها به سمت بالا صعود کرده و در نهایت به وریدهای خلف زانو و ران می پیوندند. وریدهای سوراخ کننده در اندام تحتانی، از خلال فشیای عضلانی عبور نموده و به عنوان رابط بین سیستم وریدی سطحی و عمقی عمل می کنند. وریدهای رابط نیز خود وریدهای سیستم سطحی یا عمقی را به یکدیگر ارتباط می دهند. به طور کلی در هر اندام تحتانی حدود ۲۰۰ ورید سوراخ کننده وجود دارد.

وریدها در مقایسه با شریان ها، نازکتر بوده و عضلات صاف و بافت الاستیک کمتری دارند. حجم خون موجود در اندام تحتانی با تغییر وضعیت شخص از حالت دراز کشیده به ایستاده، به حدود نیم لیتر می رسد. افزایش حجم خون، منجر به بالا رفتن گنجایش وریدی شده که توسط انقباض عضلات صاف موجود در دیوارۀ ورید، تنظیم می گردد. وضعیت ایستاده، تشکیل ستون عمودی از خون را به دنبال دارد که فشار هیدروستاتیکی معادل با فاصلۀ انگشت شست پا تا دهلیز راست قلب، ( ۱۲۰-۱۰۰ میلیمتر جیوه ) اعمال می کند. برای جلوگیری از تجمع خون در پاها و امکان پذیر گشتن حرکت آن به سمت قلب، باید بر این فشار هیدروستاتیک غلبه شود.

عوامل متعددی از جمله دریچه های وریدی که جریان خون را به صورت یکطرفه از وریدهای سطحی به عمقی و سپس از عمق پا به سمت قلب هدایت میکنند، در این امر دخیل می باشند. شریانها فاقد چنین دریچه هایی هستند. وریدهای واریسی به دو گروه اولیه و ثانویه، تقسیم بندی می شوند. وریدهای واریسی اولیه، ناشی از نقائص ژنتیکی یا تکاملی در دیوارۀ ورید هستند که با کاهش خاصیت ارتجاعی آن، موجب نارسایی دریچه ای می گردند. بیشتر موارد عدم کفایتوریدهای واریسی، اولیه هستند.

نوع ثانویه، از تخریب یا عدم عملکرد دریچه ها به دنبال تروما، ترومبوز در وریدهای عمقی، وجود فیستول بین شریان و ورید و یا انسداد قسمت فوقانی ورید (توسط تومور لگنی یا بارداری) و… ناشی می شود. زمانی که دریچه های وریدهای عمقی و پرفوران آسیب می بینند، استاز مزمن وریدی می تواند به تغییرات مزمن پوستی و التهاب وریدهای واریسی سطحی منجر شود که ایجاد عفونت را به دنبال دارد.

در مورد علت تشکیل وریدهای واریسی و پیشرفت آنها، چند فاکتور مهم مطرح شده اند :
ارث به عنوان مهمترین علت زمینه ای واریسی شدن وریدها، شناخته شده است. هورمون های زنانه در جنس مؤنث با تاثیر بر عروق سطحی اندام تحتانی از عوامل مهم ایجاد واریس هستند. بنابراین واریس در بین خانم ها نسبت به آقایان شیوع بیشتری دارد.

هورمون پروژسترون، انقباض عضلات صاف جدار عروق را مهار کرده و بدین ترتیب باعث اتساع و گشاد شدن آنها می گردد. افزایش این هورمون ها در دوران بارداری، واریس را به یکی از شکایات شایع این دوره، به ویژه در سه ماهۀ اول ( ۸۰-۷۰% ) تبدیل می سازد. ضمن اینکه حاملگی، با اثر فشاری بر قسمت های فوقانی وریدهای اندام تحتانی، برگشت خون به سمت بالا را دچار اختلال می نماید.

نیروی جاذبه از دیگر فاکتورهای مهم است. هنگامیکه به مرور زمان و به دنبال ایستادن های مکرر و طولانی مدت، خون در عروق اندام تحتانی تجمع می یابد، به دلیل فشار ناشی از وزن این ستون خون، اتساع وریدی و به مرور زمان نارسایی دریچه های مسئول یکطرفه نمودن جریان خون رخ داده که خود سیکل معیوبی را به سمت اتساع و استاز بیشتر وریدی موجب می شود و بدین ترتیب واریس تشدید می گردد.

علل‌
وريدهاي‌ پاها در هر چند سانتيمتر دريچه‌هايي‌ يك‌طرفه‌ دارند كه‌ به‌ بازگشت‌ خون‌ به‌ قلب‌ برخلاف‌ نيروي‌ جاذبه‌ كمك‌ مي‌كنند. اگر دريچه‌ها نشت‌ كنند، فشار خون‌ در وريدها مانع‌ از تخليه‌ مناسب‌ خون‌ مي‌گردد. دريچه‌ها ممكن‌ است‌ به‌ خاطر سابقه‌ بيماري‌ وريدي‌ مثل‌ ترومبوفلبيت‌، ايستادن‌ طولاني‌ يا فشار بر روي‌ وريدهاي‌ لگن‌ در اثر بارداري‌، تومورها يا مايعات‌ شكم‌ از كار بيفتند.

عوامل‌ افزايش‌دهنده‌ خطر
بارداري‌
چرخه‌ قاعدگي‌. علايم‌ قبل‌ و در حين‌ قاعدگي‌ بدتر مي‌شوند.
سابقه‌ خانوادگي‌ وريدهاي‌ واريسي‌
شغل‌هاي‌ مستلزم‌ ايستادن‌ طولاني‌

پيشگيري‌

ورزش‌ منظم‌ به‌ويژه‌ پياده‌روي‌، شنا يا دوچرخه‌سواري‌ براي‌ حفظ‌ سلامت‌ گردش‌ خون‌

عوارض‌ احتمالي‌
زخم‌ نزديك‌ مچ‌ پا در اثر خونرساني‌ نامناسب‌ به‌ پوست‌. ممكن‌ است‌ بهبودي‌ آن‌ كند باشد.
لخته‌ خوني‌ وريد عمقي‌
خونريزي‌ زير پوست‌ يا خونريزي‌ خارجي‌
مشكلات‌ پوست‌ مجاور وريدهاي‌ واريسي‌ كه‌ شبيه‌ اگزما هستند.

فعاليت‌
از ايستادن‌ به‌ مدت‌ طولاني‌ بپرهيزيد.
يك‌ برنامه‌ ورزشي‌ مناسب‌ روزمره‌ را به‌عنوان‌ بخشي‌ از درمان‌ محافظه‌كارانه‌ اختيار كند.
برنامه‌ پياده‌روي‌ بعد از اسكلروتراپي‌ براي‌ كمك‌ به‌ پيشبرد بهبودي‌، مهم‌ است‌.
قبل‌ از پايين‌ آوردن‌ پا از تخت‌، جوراب‌هاي‌ كشي‌ (در صورت‌ استفاده‌) را بپوشيد.

چه غذاهایی مفید هستند؟
برطرف كردن یبوست گام نخست در بهبود این بیماری است. یبوست فشار وارده بر سیاه‌رگ‌های ساق پا را افزایش می‌دهد و منجر به تشكیل واریس می‌شود. رژیم غذایی غنی از فیبر، سبب كاهش یبوست و پیش‌گیری از بروز واریس می‌شود.

ـ برای حجیم كردن مدفوع و پیش‌گیری از یبوست، مصرف غلات سبوس دار، نان سبوس‌دار، ماکارونی و برنج توصیه می‌شود. غلات غنی از فیبر نامحلول، مدفوع را حجیم كرده و آب را در خود نگه می‌دارند، در نتیجه مدفوع حاصل، نرم‌تر و بزرگ‌تر بوده و آسان‌تر از دستگاه گوارش عبور می‌كند. بدین ترتیب فشار كمتری به وریدهای پا وارد می‌شود. این نكته حائز اهمیت است كه افزایش دریافت فیبر در رژیم غذایی باید همراه با افزایش دریافت آب، حداقل به میزان 6 لیوان در روز باشد.

ـ سبزیجات دارای برگ سبز و انواع كلم به وسیله تامین فیبر نامحلول به ویژه در طول دوران بارداری اهمیت دارد. چرا كه در این زمان، سطوح بالای هورمون پروژسترون، سبب آهسته كردن انقباضات روده بزرگ می‌شود و احتمال بروز یبوست را افزایش می‌دهد.

در صورتي‌ كه‌ چاقي‌ يك‌ مشكل‌ باشد، كاهش‌ وزن‌ توصيه‌ مي‌گردد.

موارد زير را نيز به خاطر داشته باشيد و در صورت بروز آنها حتما به پزشک مراجعه کنيد:

اگر تورم بيش از حد يا وقتي پوست روي وريدهاي واريسي پوسته پوسته شد، زخمي شده تغيير رنگ داد يا مستعد خونريزي شد احتمال ابتلا به درماتيت (التهاب پوست) ناشي از توقف خون در رگ وجود دارد.

ممکن است در اين صورت براي اجتناب از گرفتاري بيشتر و پيشگيري از مشکلات جدي در گردش خون جراح ، ناچار به برداشتن وريدهاي مبتلا شود.

اگر وريدهاي واريسي قرمزرنگ هستند بايد به پزشک مراجعه شود زيرا احتمال دارد به فلبيت (التهاب رگ) مبتلا باشيد.

اگر بر اثر حادثه اي وريدهاي واريسي پاره يا بريده شوند براي کنترل خونريزي و پيشگيري از عوارض بايد به پزشک مراجعه شود.

[pejuhesh234]

درمان‌

اصول‌ كلي‌

روش‌هاي‌ محافظه‌كارانه‌: دوره‌هاي‌ استراحت‌ زياد با بلند كردن‌ پا، جوراب‌ فشاري‌ كشي‌ و سبك‌ (بهتر است‌ قبل‌ از بيرون‌ آمدن‌ از بستر پوشيده‌ شود)، اجتناب‌ از كمربند و ساير لباس‌هاي‌ تنگ‌، استفاده‌ از لباس‌ گرم‌ و مرطوب‌ در صورت‌ ايجاد خارش‌
روش‌هاي‌ جراحي‌ و غيره‌ (در صورت‌ وجود درد، فلبيت‌ عودكننده‌، تغييرات‌ پوستي‌ يا براي‌ زيبايي‌): بستن‌ و بريدن‌ وريد صافن‌، تزريق‌ محلول‌ اسكلروزدهنده‌، فلبكتومي‌ (برداشتن‌ وريد با چاقو (اقدامي‌ جديدتر با زمان‌ بهبودي‌ كوتاه‌تر). ممكن‌ است‌ براي‌ جوشگاه‌ها، برداشت‌ تمام‌ ناحيه‌ و سپس‌ پيوند (گرافت‌) پوست‌ لازم‌ باشد.
وريدهاي‌ عنكبوتي‌ (تلانژكتازي‌ ايديوپاتيك‌) كه‌ ممكن‌ است‌ وسيع‌ و بدمنظره‌ باشند: تزريق‌ داخل‌ مويرگي‌ محلول‌ 1% سديم‌ تترادسيل‌ سولفات‌ (يا محلول‌ نمكي‌ هيپرتونيك‌ 4/23%) با استفاده‌ از يك‌ سوزن‌ ظريف‌. تا به‌ دست‌ آوردن‌ نتايج‌ بهينه‌، ممكن‌ است‌ درمان‌هاي‌ ديگري‌ لازم‌ باشند.


* درمان تزريقى(اسكلروتراپى):



اين رايج ترين روش درمانى براى وريدهاى تار عنكبوتى است. در يك معاينه سرپايى، پزشك مقادير اندكى از يك ماده شيميايى محرك را به درون وريدها تزريق مى كند كه سبب تورم ديواره هاي وريد و چسبيدن آنها به يكديگر مى شود و بدين ترتيب وريد براى هميشه بسته مى شود(تصوير بالا).

در هر جلسه چندين تزريق انجام مى شود تا اين كه همه وريدها درمان شوند. پس از هر جلسه بايد از جوراب هاى ساق بلند فشار دهنده براى يك يا دو هفته استفاده كرد تا وريدها بسته شده و دردناكى و كوفتگى به حداقل برسد.

عوارض احتمالى شامل واكنش حساسيتى به ماده شيميايى، سوزش در محل تزريق، ورم و جراحت پوستى است. با قطع جريان خون وريدى، بافت ترميمى ايجاد شده و وريد به تدريج ناپديد مى شود. ممكن است در ناحيه درمان شده خطوط قهوه اى ايجاد شوند كه معمولاً به تدريج ناپديد مى شوند.

اسكلروتراپى عموماً فقط براى وريدهاى تارعنكبوتى يا وريدهاى واريسى بسيار كوچك به كار مى رود. در اين شيوه درمانى بيمار مى تواند انتظار بهبود 50 تا90 درصدى در وريدهاى تارعنكبوتى داشته باشد، اما ممكن است وريدهاى جديد در همان محل ايجاد شوند.

* ليزر براى وريدهاى تارعنكبوتى:



وريدهاى تارعنكبوتى با عبور دادن ليزر از سطح پوست نيز، قابل درمان هستند. اشعه ليزر وريدها را منقبض و چروكيده كرده و استفاده از يخ و يك بى حس كننده موضعى به حفاظت از پوست و كاهش درد كمك مى كند.

درمان با ليزر معمولاً در دو يا سه جلسه به صورت سرپايى انجام شده و تنها براى وريدهاى بسيار ظريف مناسب است. ممكن است قرمزى يا تورم زودگذري پس از كاربرد اين روش ايجاد شود. درمان با ليزر همانند اسكلروتراپى از بروز وريدهاى تارعنكبوتى جديد در نزديكى محل درمان جلوگيرى نمى كند.

* ليزر براى وريدهاى واريسى:
انرژى ليزر را مى توان با روشى به نام ليزر درمانى درون وريدى (EVLT) در داخل وريد به كار برد. پزشك با هدايت سوند، وريد را سوراخ كرده و يك سيم راهنما را به درون نقطه اى كه خون از آنجا شروع به پس زدن مى كند، مى فرستد. سپس يك فيبر ليزرى به درون آن فرستاده مى شود و اشعه ليزر تابانيده مى شود تا وريد را از درون گرم كند. التهاب حاصله سبب به هم چسبيدن ديواره هاى وريد مي گردد و در نهايت بافت ترميمى ايجاد مى شود(تصوير بالا).

درمان 40 سانتيمتر وريد واريسي، زير بى حسى موضعى و در مطب پزشك سه دقيقه به طول مى انجامد. شما مى توانيد به سرعت به فعاليت عادى بازگرديد، اگرچه ناچار هستيد براى چندين روز جوراب هاى ساق بلند فشارنده بپوشيد. علائم ممكن است به دليل كاهش فشار بر روى وريدها طى يك يا دو هفته بهبود پيدا كنند اما تغييرات ظاهرى نياز به زمان بيشترى دارند. دو يا سه ماه بعد پزشك ساق پاهايتان را دوباره بررسى مى كند تا ببيند كه آيا وريدها ناپديد شده اند يا نه.

با قطع جريان غيرطبيعى خون، وريدهاى واريسى باقيمانده در صورتى كه كوچك باشند با اسكلروتراپى و اگر بزرگ باشند با فلبكتومى (خارج كردن وريد با جراحى) قابل درمان هستند.

* راديو فركانس حرارتى داخل وريدى (VNUS) :
اين روش به پزشك امكان مى دهد كه به جاى ليزر با امواج راديويى، داخل وريدهاى واريسى را گرم كند. اين روش نيز همانند EVLT در مطب پزشك و زير بى حسى موضعى انجام مى شود، اما به زمان بيشترى در حدود 20 دقيقه نياز دارد. پس از آن بيمار ممكن است تورم و درد را تجربه كند و شانس عود 10 درصد است.

* جراحى :
در سال 1980 تنها درمانِِِ وريدهاى واريسى كه با مشكلات جدى همراه بود، جراحى براى خارج كردن وريد صافن بزرگ بود. اين روش در زير بيهوشى عمومى انجام مى شود.

برش هايى در وريدهاى واريسى پشت ساق پا و ران داده مي شود و انتهاى آنها را مي بندند. بيمار مى بايست براى چند هفته اى از بانداژها يا جوراب هاى ساق بلند فشارنده استفاده كند. با رواج درمان هاي آسان تر(که در بالا ذکر شد)، در بيشتر موارد، ديگر جراحى وريدهاى واريسى، درمان استاندارد به شمار نمى آيند.

اگر پزشك شما جراحى را توصيه مى كند، با پزشكى كه در درمان وريدهاى واريسى تجربه داشته و با انواع انتخاب ها آشنا است، مشورت كنيد.

فلبكتومى (phlebectomy) :
فلبكتومي روشي جديدتر با زمان‌ بهبودي‌ كوتاه‌تر است.

فلبكتومي سرپايى يك روش درماني ساده است كه در زير بى حسى موضعى انجام مى شود. برش هاى كوچكى در طول وريد واريسي داده مى شود و وريد، قطعه قطعه از بدن خارج مى شود.

داروها
براي‌ اين‌ اختلال‌ معمولاً دارو لازم‌ نيست‌. البته‌ ممكن‌ است‌ يك‌ پزشك‌ يك‌ ماده‌ شيميايي‌ را در وريدهاي‌ واريسي‌ تزريق‌ كند تا آنها را لخته‌ كند و جوش‌ بزند (گاهي‌). ساير وريدها گردش‌ خون‌ ناحيه‌ را به‌ عهده‌ خواهند گرفت‌.

[pejuhesh234]

عواقب‌ مورد انتظار

با درمان‌ قابل‌ كنترل‌ و با جراحي‌ قابل‌ علاج‌ است‌.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

.