ترومبوسیتوپنی

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

علایم‌ شایع‌
•پتشی‌ (لکه‌های‌ کوچک‌، گرد، بدون‌ برجستگی‌ و به‌ رنگ‌ قرمز مایل‌ به‌ ارغوانی‌ در پوست‌)
•تمایل‌ به‌ کبودشدگی‌
•خونریزی‌ در دهان‌
•خون‌ دماغ‌
•قاعدگی‌های‌ شدید یا طولانی‌
•وجود خون‌ در ادرار

[pejuhesh234]

اصطلاحات بیماری:کاهش تعداد پلاکت ها در خون
thrombocytopenia)

شرح بیماری
ترومبوسیتوپنی‌ عبارت‌ است‌ از کاهش‌ تعداد پلاکتها در گردش‌ خون‌. پلاکت‌ها با بستن‌ هر شکاف‌ کوچکی‌ که‌ در جدار عروقی‌ خونی‌ ایجاد گردد، نقشی‌ حیاتی‌ در کنترل‌ خونریزی‌ ایفا می‌کنند. در ترومبوسیتوپنی‌ تمایل‌ به‌ خونریزی‌ به‌ ویژه‌ از عروق‌ خونی‌ کوچک‌تر وجود دارد. این‌ امر باعث‌ خونریزی‌ غیرطبیعی‌ در پوست‌ و سایر قسمت‌های‌ بدن‌ می‌گردد. چند نوع‌ ترومبوسیتوپنی‌ از جمله‌ پورپورای‌ ترومبوسیتوپنیک‌ ایدیوپاتیک‌ و پورپورای‌ ترومبوسیتوپنیک‌ ترومبوتیک‌ وجود دارد.

علل‌
•مادرزادی‌
•تولید کم‌ یا ناقص‌ پلاکت‌ها در مغز استخوانی‌
•گاهی‌ علت‌ ناشناخته‌ است‌ ( ایدیوپاتیک‌»

عوامل تشدید کننده بیماری
•عفونت‌ حاد
•عفونت‌ با ویروس‌ نقص‌ ایمنی‌ انسانی‌ ( ایدز )
•مصرف‌ آسپیرین‌ یا سایر داروهای‌ ضد التهاب‌ غیراستروییدی‌
•مصرف‌ داروهایی‌ چون‌ کینیدین‌، داروهای‌ گوگردار، داروهای‌ ضد دیابتی‌ خوراکی‌، نمک‌های‌ طلا، ریفامپین‌ و غیره‌
•بزرگی‌ طحال‌ (هیپراسپلنیسم‌)
•کاهش‌ درجه‌ حرارت‌ بدن‌
•انتقال‌ خون‌
•مصرف‌ الکل‌
•پره‌اکلامپسی‌
•بیماری‌های‌ دیگر از جمله‌ لوپوس‌ اریتماتوی‌ سیستمیک‌، کم‌خونی‌، لوسمی‌، سیروز و غیره‌
•مواجهه‌ با اشعه‌ ایکس

پیشگیری‌
•اجتناب‌ تا حد ممکن‌ از داروهایی‌ که‌ عامل‌ خطرزا هستند.
•در مورد بیماران‌ مبتلا به‌ ترومبوسیتوپنی‌ از آسیب‌ بپرهیزید و در صورت‌ وقوع‌، دنبال‌ درمان‌ باشید.

عوارض‌ احتمالی‌
•سکته‌ مغزی‌ (خونریزی‌ مغزی‌)
•از دست‌ دادن‌ شدید خون‌
•عوارض‌ جانبی‌ دارو درمانی‌

فعالیت در زمان ابتلا به این بیماری
•استراحت‌ در بستر در طی‌ مرحله‌ حاد
•حداقل‌ فعالیت در زمان ابتلا به این بیماری برای‌ پیشگیری‌ از آسیب‌
•پرهیز از ورزش‌های‌ تماسی‌

رژیم‌ غذایی‌
رژیم‌ غذایی‌ خاصی‌ ندارد.

درچه شرایطی باید به پزشک مراجعه نمود؟
•اگر علایم‌ در طی‌ درمان‌ بدتر شوند. از دست‌رفتن‌ شدید خون‌ در یک‌ وضعیت‌ اورژانس‌
•اگر علایم‌ جدید یا غیرقابل‌ توجیه‌. داروهای‌ مورد استفاده‌ در درمان‌ ممکن‌ است‌ عوارض‌ جانبی‌ ایجادکننده‌ به‌ ویژه‌ کورتیکواستروئیدها عوارض‌ جانبی‌ و واکنش‌های‌ زیانبار بسیاری‌ دارند که‌ مستلزم‌ پیگیری‌ هستند.

[pejuhesh234]

درمان‌

اصول‌ کلی‌
•تشخیص‌ با توجه‌ به‌ علایم‌ بیمار و نتیجه‌ آزمایش‌ خون‌ که‌ نشانگر تعداد پلاکت‌ها است‌ گذاشته‌ می‌شود.
•در بعضی‌ موارد درمانی‌ لازم‌ نیست‌ و اجازه‌ داده‌ می‌شود تا ترومبوسیتوپنی‌ سیر خود را طی‌ کند.
•سایر برنامه‌های‌ درمانی‌ بسته‌ به‌ علت‌ زمینه‌ای‌ فرق‌ می‌کنند.
•قطع‌ داروی‌ مضر در ترومبوسیتوپنی‌ ناشی‌ از دارو
•جراحی‌ برای‌ برداشتن‌ طحال‌ ( اسپلنکتومی ‌) در موارد دایمی‌
•انتقال‌ پلاکت‌ برای‌ بیماران‌ مبتلا به‌ ترومبوسیتوپنی‌ مزمن‌

داروها
•ممکن‌ است‌ در زمان‌ تشخیص‌ و در موارد عودکننده‌، کورتیکواستروییدها تجویز شوند.
•در طی‌ مرحله‌ حاد یک‌ حمله‌ شدید ممکن‌ است‌ گاماگلوبین‌ تجویز گردد.
•در موارد دایمی‌ ممکن‌ است‌ درمان‌ سرکوبگر ایمنی‌ تجویز شود.

[pejuhesh234]

عواقب‌ مورد انتظار
•در موارد حاد به‌ خصوص‌ در کودکان‌، اکثراً ظرف‌ 2 ماه‌ بهبود می‌یابند.
•در موارد مزمن‌ ممکن‌ است‌ فروکش‌ و عود وجود داشته‌ باشد. بعضی‌ خود به‌ خود بهبود می‌یابند.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

عوارض جانبی داروهای کورتیکواستروئیدی
وقتی بیماران کورتیکواستروئید استفاده می‌کنند غده‌های فوق کلیوی (غدد آدرِنال) میزان ترشح کورتیزول طبیعی خود را کم و یا قطع می‌کنند. داروهای کورتیکواستروئید (کورتون) عواض جانبی زیادی دارند مانند تجمع آب و الکترولیت در بدن (ایجاد ظاهر پف آلود و شبه چاق در بیماران)، اختلال در عملکرد غدد فوق کلیوی، ناراحتی‌های گوارشی به ویژه زخم معده، بروز پوکی استخوان، آکنه و پرمویی، آب مروارید چشمی، افزایش فشار خون، تغییرات خلقی، افزایش احتمال عفونت و....
به دلیل عوارض جانبی یادشده تلاش می‌شود از کورتیکواستروئیدها تنها در درمان موارد حاد بیماری‌ها و برای کوتاه‌مدت استفاده کرد و از مصرف درازمدت آنها به‌ویژه به شیوه سیستمیک خودداری کرد. مثلا برای بیماران آسمی امروزه به جای کورتون خوراکی از اسپری استنشاقی استفاده می‌شود تا کورتیکواستروئید موضعی فقط در درمان بیماری موثر باشد و به صورت عمومی در بدن عوارض جانبی ایجاد نکند.
عوارض داروهاي سركوب گر ايمني:
AZATHIOPRINE:
تهوع، استفراغ، بي‌اشتهايي، اسهال، زخمهاي مخاط دهان، ازوفاژيت.
لكوپني، آنمي ماكروسيتيك، پان‌سيتوپني، ترومبوسيتوپني، دپرسيون مغز استخوان
يرقان، استاز صفراوي.
راش جلدي، ريزش مو، تب دارويي، آرترالژي، افزايش ريسك عفونت و بدخيمي.
توجه: درصورت ايجاد علايم افزايش‌حساسيت، لكوپني، پان‌سيتوپني، ‌ترومبوسيتوپني، يرقان و يا كاهش تعداد لكوسيتها به كمتر از 3000/mm^3 مصرف دارو بايد متوقف شود.
CICLOSPORIN:
ترمور، تشنج، سردرد، پارستزي، آتاكسي، افسردگي.
هيپوتانسيون، درد قفسة سينه.
آكنه، هيرسوتيسم، پوست چرب، ناخنهاي شكننده.
هيپرپلازي لثه، برفك دهاني، زخمهاي دهاني، اختلالات بينايي، گلودرد.
تهوع، استفراغ، اسهال، بي‌اشتهايي، اشكال در بلع، يبوست، هپاتوتوكسيسيتي.
نفروتوكسيسيتي، افزايش BUN و كراتينين سرم.
لكوپني، ترومبوسيتوپني، آنمي.
آنافيلاكسي (فقط در تزريق وريدي)، برافروختگي، تعريق شبانه، ژنيكوماستي، درد مفاصل.
توجه: درصورت بروز واكنش افزايش‌حساسيت مصرف دارو بايد متوقف شود.
TACROLIMUS :
سردرد، ترمور، بي‌خوابي، پارستزي.
هيپرتانسيون، ادم محيطي.
خارش، بثورات جلدي.
اسهال، تهوع، يبوست، اختلال در آزمايشات عملكرد كبد، بي‌اشتهايي، استفراغ، درد شكم.
اختلال عملكرد كليه، افزايش سطح BUN و كراتي‌نين، عفونت دستگاه ادراري، اليگوري.
آنمي، لكوسيتوز، ترومبوسيتوپني.
هيپركالمي، هيپوكالمي، هيپرگليسمي، هيپومنيزيمي.
پلورال افيوژن، آتلكتازي، تنگي‌نفس.
درد، تب، كمردرد، آسيت، آنافيلاكسي.
MYCOPHENOLATE MOFETIL:
ترمور، بي‌خوابي، سرگيجه، سردرد.
درد قفسة سينه، هيپرتانسيون، ادم.
آكنه، بثورات جلدي.
اسهال، يبوست، تهوع، سوءهاضمه، استفراغ، مونيلياز دهاني،‌ درد شكم.
عفونت دستگاه ادراري، هماچوري، نكروز توبولار.
آنمي، لكوپني، ترومبوسيتوپني، آنمي هيپوكروم، لكوسيتوز.
هيپركلسترولمي، هيپوفسفاتمي، هيپوكالمي، هيپركالمي، هيپرگليسمي.
تنگي‌نفس، سرفه، فارنژيت، برونشيت، پنوموني.
درد، تب، سپسيس، درد پشت، عفونت‌هاي ناشي‌از مهار سيستم ايمني، لنفوم.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

.