بیماری دریچه ای قلب

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

علایم‌ شایع‌:
۱. گاهی‌ بدون‌ علامت‌
۲. خستگی‌ و ضعف‌
۳. منگی‌ یا غش‌
۴. درد قفسه‌ سینه‌
۵. تنگی‌ تنفس‌، كه‌ گاهی‌ فرد را از خواب‌ بیدار می‌كند.
۶. احتقان‌ ریه‌
۷. نامنظمی‌های‌ ضرباهنگ‌ قلب‌
۸. بالا یا پایین‌ بودن‌ فشارخون‌
۹. وجود صداهای‌ غیرطبیعی‌ در قلب‌ كه‌ پزشك‌ به‌ كمك‌ گوشی‌ می‌تواند آنها را بشوند.

[pejuhesh234]

اصطلاحات بیماری:
بیماری دریچه ای قلب-heart valve disease

آناتومي:
قلب ما يك پمپ عضلاني به ا ندازه تقريبي مشت گره كرده فرد بزرگسال است كه كار اصلي آن هدايت خون به همه اعضاء بدن است .
قلب چهار حفره داردكه دو حفره آن در قسمت فوقاني قرار داردو خون از طريق وريدها به آنها تخليه مي شوند كه به آنها دهليز گفته مي شود . خون موجود در د هليزها به داخل دو حفره تحتاني خود وارد مي شوند كه اصطلاحاً بطن ناميده مي شوند . و اين بطن ها هستند كه خون را از طريق را ههاي شرياني به همه بدن پمپ مي كنند .
براي اينكه خون بطور منظم و با زمان بندي دقيق در مسيرهاي صحيح خود به اعضاء مختلف بدن هدايت شود دريچه هايي در مسيرهاي ورودي و خروجي بطن ها وجود دارند. از نظر فيزيولوژيك قلب ما به صورت قلب را ست و قلب چپ تقسيم مي شود .
در قلب راست خون برگشتي از همه اعضاء بدن كه خون كم اكسيژنه است ( خون كثيف )وارد دهليز را ست مي شود. سپس خون از وراي دريچه تريكوسپيد ( سه لتي) كه بين دهليز راست و بطن راست قرار دارد وارد بطن راست مي گردد.سپس با انقباض بطن راست اين خون از داخل دريچه ريوي كه بين بطن راست و شريان ريوي قرار دارد عبور كرده وارد ريه هاي ما مي شود تا تبادل اكسيژن صورت بگيرد و خون اكسيژن دار يا خون تميز به وجود آيد.
در مرحله بعدي اين خون تميز از طريق وريد هاي ريوي وارد د هليز چپ مي شود و با عبور خون از وراي دريچه ميترال كه بين دهليز چپ و بطن چپ قرار دارد خون تميز داخل حفره بطن چپ مي شود و از اين جا ست كه با ا نقباض عضله بطن چپ خون به تمامي بدن ما پمپ مي شود . اين توالي به طور مرتب و بدون وقفه حدود 80-60 بار در دقيقه ، در تمامي عمر ما تكرار مي شود.

مكانيسم بروز بيماريهاي دريچه اي قلب:
در حالت طبيعي هر يك از چهار دريچه قلب ما بصورت دريچه هاي يكطرفه عمل مي كنند يعني فقط اجازه عبور خون را در يك جهت مي دهند . دريچه هاي ما اجزاء مختلفي دارد كه مهترين آن لت ها است .
لتها يك سري بافتهاي نازك ولي قوي هستند كه مانند لنگه هاي يك در فقط در يك جهت باز مي شوند طوريكه در ابتداي انقباض ماهيچه قلب لتهاي دريچه از همديگر جدا مي شوند تا خون بدون مقاومت از داخل دريچه عبور كند و در ا نتهاي اين انقباض لتها بسته شده و در مقابل هم قرار مي گيرند تا مانع پس زدن و برگشت خون شوند.

برخي بيماريها سبب مي شود تا لتهاي يك دريچه پس از عبور خون به خوبي بسته نشده و با همديگر چفت نشوند. اين حالت كه سبب پس زدن قسمتي از خون رد شده از لابلاي دريچه مي شود را " نارسايي دريچه" مي ناميم .
بر عكس برخي از بيماريها سبب مي شود كه دهانه دريچه ها تنگ شوند و يا مانع باز شدن كامل دريچه گردند و لذا مقاومتي در برابر عبور خون از لابلاي دريچه بوجود مي آيد و حجم خون عبوري كم مي گردد. به اين دسته از بيماريها " تنگي دريچه" مي گوئيم .

براي اينكه به شگفتي و عظمت خالق خود بيشتر واقف باشيم كافي است بدانيم كه هر چهار دريچه قلب ما در هر دقيقه بيش از 70 بار و در هر روز از عمرمان بيش از 000/100 بار باز و بسته مي شوند بدون اينكه مانع عبور خون گردند يا اجازه برگشت خون در جهت معكوس را بدهند.
انواع بيماريهاي دريچه اي قلب:
دو دسته كلي از بيماريهاي دريچه يعني تنگي و يا نارسائي دريچه در اثر زمينه هاي بيماري مختلفي ايجاد مي شوند كه عبارتند از :

الف) رو ماتيسم قلبي:
شايعترين علت درگيري دريچه هاي قلبي در كشور ما وبسياري از كشورهاي در حال توسعه بيماري رو ماتيسم قلبي است . اين بيماري مزمن قلبي سبب مي شود كه لتها و ساير اجزاء يك دريچه قلبي ضخيم ، سفت، غير قابل انعطاف و بد شكل شوند و سبب تنگي دهانه دريچه و ايجاد تنگي ميترال، تنگي آئورت و تنگي تريكوسپيد وخيلي به ندرتً تنگي دريچه ريوي شود.
در اين نوع از گرفتاري دريچه اي علاوه بر تنگي دريچه ، درجاتي از نارسائي دريچه هم رخ مي دهد. براي فهم بهتر بيماري تصور كنيد كه يك در با دو لنگه چوبي در اثر تماس با باد و باران كج و معوج شده و چار چوب در هم پوسيده باشد در اين حالت لنگه هاي در نه تنها بطور كامل باز نمي شوند بلكه براحتي بسته هم نمي شوند و به اصطلاح با همديگر چفت نمي شود و لذا هواي بيرون دائماً به داخل خانه پس مي زند.

ب) بيماريهاي استحاله اي يا دژنراتيو قلبي:
در اين دسته از بيماريها، لتهاي دريچه هاي نازك ، ضعيف و شل شده و سطح دريچه گشادتر مي شود. اين بيماريها عمدتاً بصورت نارسائي دريچه اي تظاهر پيدا مي كنندولي در برخي از انواع به خصوص در بيماران كهنسال بصورت تنگي دريچه آئورت هم تظاهر مي يابد.

ج) بيماريهاي عفوني:
گاهي در جريان يك آلودگي ميكروبي در بدن ، دريچه هاي قلبي بطور مستقيم درگير عفونت مي شوند و دچار تخريب دريچه مي شوند و دريچه كارايي خود را از دست داده و بيمار بطور حاد يا تدريجي دچار نارسائي دريچه مي شود.

د) بيماريهاي مادرزادي:
تمام دريچه هاي قلبي ممكن است بصورت مادرزادي دچار تنگي يا نارسائي باشند. همچنين درگيري دريچه هاي قلبي ممكن است جزئي از يك ناهنجاري قلبي مادرزادي پيچيده باشد.

ه) گاهي در اثر ضربات وارده مستقيم و غير مستقيم به قلب پارگي هايي در دريچه ايجاد شده و سبب نارسائي دريچه اي مي شوند.

بيماريهاي دريچه اي قلب چه علائمي ايجاد مي كنند؟
اگر چه علائم درگيري هر يك از دريچه هاي قلبي كمي متفاوت است ولي شايعترين و مهترين علامت عمومي بيماري دريچه اي بروز تنگي نفس حين فعاليت بدني است. بنابرين وقتي حين بالا رفتن از پله ، دويدن ، راه رفتن در سر بالايي و يا ورزش احساس كنيم نفس كم مي آوريم و ناخودآگاه تند تند نفس مي كشيم بايستي موضوع را با پزشك خود در ميان بگذاريم. اين احساس تنگي نفس بخصوص زماني اهميت بيشتري دارد كه جديداً ايجاد شده باشد. و يا با انجام فعاليتهاي سبك تري كه قبلاً به راحتي و بدون مشكل انجام مي داديم ايجاد گردد.
البته يادمان باشد كه بيماري هاي دريچه اي قلب تنها يكي از علل مختلف تنگي نفس هستند و نبايستي نگراني بي مورد در اين زمينه داشته باشيم.
يكي ديگر از علائم مهم اين دسته از بيماري هاي قلبي احساس خستگي زودرس ، احساس ضعف و ناتواني بدني است.
بسته به محل و نوع درگيري دريچه قلبي برخي بيماران از دردهاي مهم قفسه سينه ،ورم پاها، احساس خفگي و تنگي نفس در حالت درازكش و طاق باز و يا طپش قلب شكايت مي كنند . علايم اختصاصي تر بيماري هاي دريچه هاي مختلف قلب در مباحث مربوط به خود ذكر شده است.


ـ علل‌ بیماری:
بیماری‌ دریچه‌ای‌ قلب‌ اساساً به‌ دو نوع‌ تقسیم‌ می‌شود: تنگ‌ شدن‌ دریچه‌ كه‌ جلوی‌ جریان‌ طبیعی‌ خون‌ را می‌گیرد، یا گشادشدن‌ دریچه‌ كه‌ باعث‌ برگشت‌ خون‌ به‌ عقب‌ و به‌ درون‌ قلب‌ می‌شود.

اختلال‌ دریچه‌ای‌ ممكن‌ است‌ ارثی‌ باشد یا توسط‌ یكی‌ از موارد زیر به‌ وجود آید:
۱. تب‌ روماتیسمی‌
۲. عارضه‌ای‌ از گلودرد استرپتوككی‌
۳. آترواسكلروز (تصلب‌ شرایین‌)
۴. بالا بودن‌ فشارخون‌
۵. نقایص‌ مادرزادی‌ قلب‌
۶. آندوكاردیت‌ و تزریق‌ موادمخدر در رگ‌
۷. ندرتاً سیفلیس‌
۸. تزریق‌ موادمخدر در رگ‌ یك‌ خطر عمده‌ است‌.
ـ عوامل‌ افزایش‌ دهنده‌ خطر:
۱. افراد بالای‌ 60 سال‌
۲. سابقه‌ خانوادگی‌ بیماری‌ دریچه‌ای‌ قلب‌
۳. حاملگی‌
۴. خستگی‌ یا كار زیاد
۵. نشانگان‌ مارفان‌

ـ یشگیری‌:
۱. برای‌ پیشگیری‌ از تب‌ روماتیسمی‌، باید برای‌ عفونت‌های‌ استرپتوككی‌ آنتی‌بیوتیك‌ مصرف‌ شود.
۲. اگر سابقه‌ خانوادگی‌ بیماری‌ مادرزادی‌ قلب‌ را دارید، پیش‌ از تشكیل‌ خانواده‌، برای‌ مشاوره‌ ژنتیكی‌ مراجعه‌ كنید.
۳. در صورت‌ وجود بیماری‌هایی‌ كه‌ باعث‌ آسیب‌ به‌ دریچه‌ قلب‌ می‌شوند، برای‌ درمان‌ به‌ پزشك‌ مراجعه‌ كنید (مثلاً در مورد بالا بودن‌ فشارخون‌، آندوكاردیت‌، و سیفلیس‌).

ـ عوارض‌ احتمالی‌:
عفونت‌ دریچه‌ها، نارسایی‌ احتقانی‌ قلب‌.

ـ فعالیت‌:
تا حدی‌ كه‌ می‌توانید تحمل‌ كنید. در بعضی‌ از انواع‌ بیماری‌ دریچه‌ قلب‌ نیازی‌ به‌ محدود كردن‌ فعالیت‌ نیست‌.

ـ رژیم‌ غذائی‌:
رژیم‌ غذایی‌ كم‌ چرب‌ و كم‌ نمك‌

ـ در این‌ شرایط‌ به‌ پزشك‌ خود مراجعه‌ نمائید:
اگر شما یا یكی‌ از اعضای‌ خانواده‌تان‌ علایم‌ بیماری‌ دریچه‌ای‌ قلب‌ را دارید.
اگر به‌ هنگام‌ درمان‌، علایم‌ عفونت‌ ظاهر شوند، مثل‌ تب‌، لرز، دردهای‌ عضلانی‌، سردرد، خستگی‌ و احساس‌ كسالت‌

[pejuhesh234]

درمان‌:
۱. وارد كردن‌ كاتتر به‌ قلب‌
۲. بررسی‌های‌ تشخیصی‌ ممكن‌ است‌ شامل‌ آزمایش‌ خون‌، نوار قلب‌، اكوكاردیوگرافی‌، عكسبرداری‌ از قلب‌ و ریه‌ها با اشعه‌ ایكس‌، و آنژیوگرافی‌ باشد.
۳. امكان‌ دارد برای‌ تصحیح‌ نقص‌ دریچه‌ای‌ یا درآوردن‌ دریچه‌ بیمار یا آسیب‌ دیده‌ و جایگزنی‌ كردن‌ آن‌ (با دریچه‌ مصنوعی‌ یا دریچه‌ ساخته‌ شده‌ از بافت‌ انسانی‌ یا گاوی‌، یا دریچه‌ انسانی‌ از یك‌ فرد فوت‌ شده‌) جراحی‌ انجام‌ شود.
۴. در مراجعه‌ به‌ هر پزشك‌، دندانپزشك‌، یا به‌ متخصص‌ بیهوشی‌، بیماری‌ خود را اطلاع‌ دهید. حتی‌ اگر فكر می‌كنید كه‌ آنها جزئیات‌ پرونده‌ پزشكی‌ شما را می‌دانند نیز این‌ نكته‌ را یادآوری‌ كنید.

ـ داروها:
۱. داروی‌ دیژیتال‌ برای‌ تقویت‌ یا تنظیم‌ ضربان‌ قلب‌
۲. در بعضی‌ از موارد، داروهای‌ ضد انعقاد پس‌ از عمل‌ جراحی‌
۳. آنتی‌بیوتیك‌ها برای‌ درمان‌ یا پیشگیری‌ از عفونت‌ باكتریایی‌ دریچه‌ قلب‌
۴. داروهای‌ ضد نامنظمی‌ ضرباهنگ‌ قلب‌ برای‌ پایدار كردن‌ این‌ نوع‌ نامنظمی‌ها

[pejuhesh234]

عواقب‌ مورد انتظار:
به‌ بیماری‌ زمینه‌ساز بستگی‌ دارد. بسیاری‌ از عوراض‌ بیماری‌های‌ دریچه‌ای‌ را می‌توان‌ با دارو كنترل‌ یا با جراحی‌ معالجه‌ نمود.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

عوارض نامطلوب ديگوكسين DIGOXIN
عوارض جانبي ديگوكسين از مقدار زياد اين دارو در خون ناشي ميشود. تاري ديد،تهوع ،استفراغ،اسهال، فتوفوبي ،دو بيني،خستگي، ضعف عمومي،اژيتاسيون،توهم،سردرد،بي حالي،ورتيگو،استوپور،پارستزي،افزايش شدت نارسايي احتقاني قلب،دريسريتمي قلبي(اختلالات هدايتي قلب)هيپو تانسيون
توجه:در صورت ايجاد مسموميت با ديژيتال مصرف دارو قطع گردد.

دارو هاي ضد انعقادي ،(HEPARIN Sodium ،liquaemin Sodium Coumadin(WARFARIN Sodium
عوارض جانبي HEPARIN Sodium:تحريك بافتي درد خفيف خارش اكيموز سندرم لخته سفيد(يك نوع از ترومبوز شرياني) واكنش افزايش حساسيت
توجه: در صورت ايجاد علايم خونريزي و يا تشكيل ترومبوز جديد مصرف دارو قطع گردد.
عوارض جانبي
WARFARIN Sodium
:درماتيت،كهير،راش،نكروز،پتشي،الو پسي،اكيموز،ايلئوس پاراليتيك،انسداد روده،اسهال،استفراغ،كرامپ،تهوع،ملنا،هماتمز،افزايش خونريزي رحيم،خونريزي با دوز هاي بالا،لكوپني،تب،هموپتيزي،احساس سوزش در پاها،

دارو هاي تنظيم كننده ضربان قلب: VERAPAMIL HCl،calan،isoptin
عوارض جانبي VERAPAMIL HCl: سرگيجه، سر درد،ضعف ،خستگي، براديكاردي ،هيپو تانسيون، ادم ،بلوك قلبي ، نارسايي احتقاني قلب،آسيستول يبوست تهوع درد شكمي، ادم ريوي
توجه:در صورتي كه فشار سيستوليك به كمتر از 90 ميلي متر جيوه برسد ويادر صورتي كه ديس ريتمي براديكاردي شديد و يا بلو ك قلبي در جه 3 ايجاد شود مصرف دارو قطع شود.
عوارض جانبی آنتی بيوتيکها:
عمدتاً شامل ناراحتی های ملايم گوارشی ٬ تهوع ٬ اسهال يا مدفوع نرم است. بعضی آنتی بيوتيکها ممکن است باعث حساسيت به نور آفتاب شوند کاهش بازده قلب , کاهش فشار خون , کاهش نسبی ضربان قلب , تضعيف عضله قلب . به همين دليل توصيه می شود که از مصرف خود سرانه داروها اجتناب نماييد .
واکنش های حساسيتی:
بعضی افراد به بعضی گروههای آنتی بيوتيکها (عمدتاً گروه پنی سيلين ها) حساسيت دارند علائم حساسيت شامل جوشهای ريز قرمز ، خارش ، کهير ٬ ورم لب ٬ صورت و زبان و موارد شديدتر مثل سختی در تنفس و کاهش فشار خون می باشد.
در خانمها ٬ علاوه بر موارد فوق بايد به نکات زير توجه شود:
1- ممکن است مصرف آنتی بيوتيک منجر به عفونت قارچی واژن شود ٬ علت اين مساله اين است که در اثر مصرف اين داروها ٬ باکتريهای معمول که در واژن زندگی می کنند ٬ کشته ميشوند و در نتيجه قارچ بسرعت رشد ميکند. علائم ٬ شامل يکی يا بيشتر از اين حالتهاست: خارش ٬ سوزش ٬ درد در زمان نزديکی و ترشحات واژن
2- آنتی بيوتيک ممکن است باعث شود تاثير قرصهای خوراکی جلوگيری از بارداری کم شود ٬ چه بسا در طول دوره درمان با آنتی بيوتيک استفاده ازروشهای ديگر ضد بارداری لازم باشد که در اين موارد بايد از داروساز يا پزشک مشاوره بگيريد.
3 - درخانمهای باردار ٬ بعضی آنتی بيوتيکها ميتوانند از جفت عبور کنند و به جنين صدمه برسانند.
درصورت داشتن عوارض زير با پزشک تماس بگيريد:
استفراغ ، اسهال آبکی شديد، دردهای شکمی شديد، پلاکهای سفيد بر روی زبان ، وجود ترشح يا خارش واژن ( ناحيه تناسلی خانمها)
عوارض جانبي دارو هاي ضددرد:
1-تحريك گوارشي: تهوع، استفراغ، سوء هاضمه، زخم و خونريزي معده، اسهال و يبوست.
2-آسيب به كليه ها: احتباس مايع و نمك،افزايش فشار خون،نارسايي كليه ها(چنانچه بصورت بي رويه و ياهمراه با داروهاي ضد فشارخون و ادرار آورها مصرف گردند)
3-افزايش حساسيت به نور: آفتاب سوختگي افزايش مي يابد (به ويژه ديكلوفناك و پيروكسيكام)
4-آسيب به جنين و نوزاد: نبايد در دوران باداري و شيردهي مصرف گردند. (به استثناي استامينوفن)
5-واكنش حساسيتي:بثورات جلدي، تنگي نفس و شوك حساسيتي.
6-ساير عوارض: سردرد، سر گيجه، كاهش اشتها، خواب آلودگي و افزايش آنزيم هاي كبدي.
7-داروهاي ضد التهاب غير استروئيدي (به ويژه آسپرين) از تجمع پلاكت ها و انعقاد خون جلوگيري ميكنند. بنابراين افرادي كه دچار احتلالات خوني ميباشند و يا از داروهاي ضد انعقادي استفاده ميكنند بايد از مصرف آنها خودداري كنند.
8-مصرف آسپرين علام آسم را تشديد ميكند. نكته:افرادي كه الكل مصرف ميكنند، عوارض ناشي از مصرف در آنها افزايش مي يابد.
نكته: عوارض در افراد سالخورده ممكن است شديد ترباشد. در افراد مسن گيجي، ورم صورت و پاها و كاهش ناگهاني ادرار ميتواند روي دهد.
نكته:چنانچه ازاينگونه داروها براي كنترل درد استفاده ميگيردد، نبايد بيش از 7-10 روزازآنها استفاده شود.
نكته:آسپرين روكشدار داراي روكش انتريك(ENTERIC) ميباشد. روكش باعث ميگردد آسپرين بدون تغييراز معده عبوركرده و درروده كوچك حل گرديد. بنابراين از تحريك گوارشي در معده جلوگيري ميگردد.اما روكش شروع اثر آسپرين را به تاخير مي اندازد.
عوارض ناخواسته بیهوش کننده‌های استنشاقی
بیهوش کننده های استنشاقی می‌توانند سبب ایجاد عوارض ناخواسته زیر شوند:
هذیان، استفراغ، افزایش سرعت تپش قلب(با بعضی از آنها ایجاد شده و توسط هالوتان ایجاد نمی‌شود)، اختلال در ضربان قلب (آریتمی)، ضعف تنفسی، کاهش برگشت پذیر ادرار، ازدیاد بدخیم درجه حرارت بدن (در بیمارانی که به طور ژنتیک حساسند) و سایر عوارض.
عوارض ناخواسته بیهوش کننده های وریدی
عوارض ناخواسته‌ای که توسط این ترکیبات ایجاد می‌شود شامل ضعف تنفسی، تپش نامنظم قلب، سرفه، اسپاسم برونش، اسپاسم حنجره، کاهش فشار خون، حرکات عضلات غیر ارادی و تهوع و استفراغ پس از جراحی می‌باشد.
عوارض جانبي عمده اكوكاردیوگرافی‌:
عوارض جدي، شامل مرگ، تاکي‌کاردي بطني پايدار و آنژين شديد در کمتر از يک به 5000 مورد TEE ديده مي‌شود. همچنين خطر پارگي مري نيز پايين است. از سويي TEE به ندرت با باکتريمي همراه است؛ به طوري‌که دستورالعمل‌هاي فعلي، پروفيلاکسي آنتي‌بيوتيکي را در اين بيماران توصيه نمي‌کنند. از سويي، عوارض جانبي با اهميت کمتر از يک مورد به ازاي انجام 500 مورد TEE ديده مي‌شود که شامل برونکواسپاسم، هيپوکسي گذرا، تاکي‌کاردي بطني غيرپايدار، فيبريلاسيون دهليزي گذرا، هموپتزي کم و ناچيز، استفراغ يا هماتوم فارنژيال است.

آنژیوگرافی
رگ نگاری یا آنژیوگرافی پرتونگاری از رگهای خوني
angiography

انجام این بررسی نیاز به یک روز بستری شدن دارد ولی انجام آن دقایقی بیش به طول نمی‌انجامد و معمولاً بیمار بدون عارضه‌ای خاص از بیمارستان مرخص می‌شود. اگر در حین عبور کاتتر بیمار دچار مشکل شود معمولاً می‌توان به سرعت داروهای لازم را به طور مستقیم به داخل قلب تزریق کرد و مشکل را رفع نمود. اگرچه آنژیوگرافی قلب معمولاً روش بی‌خطری است، بصورت نادر ممکن است با عوارضی چون آسیب عروق، نارسایی کلیه (به علت ماده حاجب) سکته قلبی یا مغزی همراه باشد. معمولا در آنژيوپلاستي يکي از عوارض‌ نسبتا شايع اين است که اگر پزشک تبحر کافي نداشته باشد، طي فشاري که توسط بالون به رگ وارد مي ‌شود، رگ پاره مي‌ شود که البته در بيمارستان ‌هايي که آنژيوپلاستي انجام مي ‌شود دکتر بي‌ هوشي و جراح قلب آماده‌اند تا در صورت نياز به بيمار کمک کنند.
عوارض جراحي دريچه قلب:
اغلب بیماران احساسات غیر منتظره ای نظیر موارد زیر را بعد از عمل تجربه می کنند :

احساس سرخوشی به مدت چند روز
بی اشتهائی و احساس بدمزگی غذا که بیش از یک ماه ادامه می یابد .
اختلال خواب به مدت چند هفته
اختلال بینایی (کره چشم بطور موقت آب را جذب می کند که در بینایی اثراتی گذاشته و موجب می شود که عینک نامناسب به نظر برسد) تورم پاها به مدت چند هفته
آگاهی از این موارد نگرانی شما را در مورد این که فقط شما چنین احساساتی دارید، کم می کند.
عوارض جانبي اشعه ايكس (راديو لوژي)
اثرات قطعي بدني يا جسماني : جزو آثار اوليه يا زودرس بوده كه وقوع آنها حتمي است . كه از سرخي پوست
« Erythema» تا نكروز سلولها و عقب افتادگي رشد زماني« كه حاصل تابش مناطق اپي فيزييال در كودكان است » متفاوت است .
آثار آماري بدن : همانطور كه از نام آنها پيداست آماري بوده كه از مهمترين آنها لوسمي « Leukemia » انواع سرطانها و كوتاهي عمر است . نام ديگر اين آثار ، آثار ديررسي است .
اثرات ژنتيكي : اثراتي كه در فرزندان و نسل هاي آينده افراد مورد تابش ظاهر مي شوند و ناشي از اثر پرتو بر روي DNA مي باشد .
اثر اشعه روي سلولها : به دو عامل مقدار اشعه و نوع سلول بستگي دارد . بطور كلي هر چه زمان تابش اشعه كمتر
باشد اثر آن زيادتر است زيرا در طي آن فرصت براي ترميم سلول وجود ندارد . اثر اشعه در قسمتهاي مختلف سلول و همينطور انواع سلول يكسان نمي باشد و همينطور اين اثرات در حالات مختلف يك سلول متفاوت مي باشد . طبق تجربه هسته سلول 25 بار حساس تر از سيتوپلاسم است از طرفي مي دانيم خاصيت توليد مثل مربوط به هسته بوده بنابراين ضايعات آن به مراتب وخيم تر مي باشد به علاوه تغييرات هسته برعكس سيتوپلاسم قابل ترميم نمي باشد . اگر چه همه سلولهاي زنده به اشعه X حساسند ولي اين حساسيت در آنها متفاوت است . طبق قانون برگوني و توبيوند هرچه فعاليت تقسيم سلولي زيادتر و فاصله آن از زمان تقسيم بعدي بيشتر و عمل فيزيولوژيكي آن نامشخص تر باشد حساسيت آن نسبت به اشعه X بيشتر خواهد بود . در بين موجودات تك سلولي معمولاً باكتريها حساسيت زيادي به اشعه ندارند اما با تابش پرتو X و ساير پرتوهاي يونساز مي توان كشت ميكروبي را استريل كرد و بطور كلي حساسيت ميكروبهاي بيماري زا خيلي كمتر از سلولهاي بدن است و از حساس ترين سلولهاي بدن به ترتيب نزولي WBC و RBC موجود در طحال و تيموس و مغز استخوان و سلولهاي سمينال و مولد اپيدرم است .بايد يادآوري كرد كه هر گاه بافتي به هر علت مثلاً آماس به حالت جنيني بازگشت كند حساسيت آن به اشعه زياد مي شود .
اثرات اشعه بر گلبولهاي خوني : خود گلبولها در برابر پرتو حساسيت زياد ندارند اما سلولهاي توليد كننده آنها در
غدد لنفاوي و طحال و مغز استخوان حساسيت بالايي دارند ودر بين آنها بافت لنفوئيد از بقيه حساستر بوده و بافت ميلوئيد كه شامل گلبولهاي سفيد چند هسته اي است حساسيت كمتري دارد به همين دليل لكوپني زودتر از آنمي ظاهر مي شود .
اثر اشعه بر ساير بافتها : بافت هاي همبند داراي حساسيت كم در برابر اشعه هستند و عوارض ايجادي در آنها در نهايت آماس است ، غدد مترشحه نسبت به اشعه حساسيت زياد داشته و منجر به اختلالاتي در ترشحات آنها مي شود صلبيه چشم بخصوص در دوره جنيني به اشعه حساس بوده و در افراد بالغ گاه پس از چند ماه منجر به كاتاراكت مي شود .
كم خوني پرنيشيوز ، در اثر تابش طولاني و مكرر اشعه به بدن ، مثلاً در پرتو كارها كه در معرض تابش مقادير كم پرتو بطور مداوم قرار مي گيرند اختلالاتي در فرمول خون آنها بروزمي كند كه گاهي علامت شروع لوسمي است .
اثر اشعه بر غدد تناسلي : اگر بيضه در معرض تابش قرار گيرد حجم كار آن كم شده و تعداد اسپرماتوزوئيدها نيز كم شده و سپس به كلي از بين مي رود اما فعاليت جنسي عادي است . عقيمي ممكن است موقتي يا دائمي باشد . مقادير كم اشعه كه هيچ گونه ضايعه پوستي در بيضه ايجاد نكند ممكن است منجر به عقيمي شود . پرتو X بر تخمدان نيز اثر داشته و منجر به عقيمي موقت يا دائمي مي شود ، هر چه فوليكولها به مرحله رسيدگي نزديكتر باشد به اشعه حساسترند كه اگر دوز اشعه كافي نباشد عقمي موقت ايجاد مي شود .

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

.