پنوموتوراکس

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

علايم شايع
شدت علايم زير برحسب ميزان رويهم افتادگي ريه و گستردگي بيماري زمينه اي ريه متغيير است . هنگامي كه پنوموتوراكس به آهستگي ايجاد شده باشد علايم ممكن است كمتر حاد باشد:
. درد خنجري قفسه سينه ، اين درد ممكن است به شانه يا سراسر قفسه سينه يا شكم انتشار يابد.
. كوتاهي نفس .
. سرفه خشك و تك تك (گاهي )

[pejuhesh234]

اصطلاحات بیماری روی هم افتادگی ریه ها
انگلیسی=Pneumothorax

رويهم افتادگي قسمتي از يك ريه يا همه آن در اثر نفوذ هواي آزاد بين دو لايه جنب (غشاي نازك پوشاننده ريه ها). درد ناشي از اين عارضه گاهي با درد حمله قلبي اشتباه مي شود. اين عارضه در همه سنين ديده مي شود ولي در مردان فعال (بين 40-20 سال ) شايع تر است .

علل
پنوموتوراكس خود به خودي :
پاره شدن كيسه هاي هوايي كوچك در ريه در اثر آسم ، آبسه يا آمپيم ريه ، يا فعاليت فيزيكي ، نظير غواصي ، پرواز در ارتفاعات بالا يا كشش بدني . موارد مرتبط با فعاليت اكثراً در افراد سالم رخ مي دهد.
گاهي علت مشخصي ندارد.

پنوموتوراكس ناشي از ضربه :
زخم هاي نافذ قفسه سينه كه اجازه ورود هواي آزاد به فضاي جنب را داده و از اين طريق باعث رويهم افتادگي ريه مي شوند.
عارضه كشيدن مايع از ريه (توراسنتز)
عوامل افزايش دهنده خطر
آسيب قفسه سينه
بيماري هاي مزمن ريه
استعمال دخانيات
ورزش ، كشش هاي فيزيكي
غواصي
پرواز در ارتفاعات بالا
سرطان

يافته‌هاى بالينى
اصول تشخيصى عبارتند از درد قفسه سينه که به شانه يا بازوى طرف مبتلا انتشار پيدا مى‌کند، تنگى‌نفس، هيپررزونانس، کاهش حرکت ديوارهٔ قفسه‌ٔ سينه، کاهش صداهاى تنفسى و کلامى در سمت درگير، جا به‌جائى مدياستن به‌طرف مقابل در پنوموتوراکس فشارى و يک عکس راديوگرافى از قفسه سينه که رتراکسيون ريه از پلور جدارى را نشان مى‌دهد.

اقداماتى که غالباً با عارضهٔ پنوموتوراکس همراه هستند عبارتند از:
توراکوسنتز؛ نصب کاتتر وريدى از راه پوست (ساب‌کلاوين، ژوگولار داخلي) به‌منظور کنترل فشار وريدى مرکزى يا تغذيهٔ فشردهٔ وريدي؛ اعمال جراحى بر روى ديوارهٔ قفسه سينه، گردن، پشت يا قسمت فوقانى شکم؛ بيوپسى از ريه يا پلور؛ بلوک شبکهٔ براکيال؛ آرتريوگرافي؛ و بلوک عصب بين‌دنده‌اي. گاه پنوموتوراکس عمدى هدف تشخيصى يا درمانى دارد.

پنوموتوراکس خود به‌خودى در هر گروه سنى ممکن است رخ دهد ولى در مردان بين ۱۵ تا ۳۵ سال از همه شايع‌تر است. ميزان بروز آن در مبتلايان به سندرم مارفان بيشتر است. در نوزادان تازه متولدشده ممکن است پنوموتوراکس خود به‌خودى علامت‌دار باشد و به‌صورت اتفاقى در راديوگرافى قفسه‌سينه يافت شود و يا باعث ديسترس تنفسى شود. در بالغين جوان، پنوموتوراکس خود به‌خودى بدون علت مشخص در حباب‌هاى آميزماتو موضعى نزديک به رأس لوب فوقانى يا در امتداد لبهٔ فوقانى لوب تحتانى رخ مى‌دهد. در بيماران مسن، آمفيزم ژنراليزه، آمفيزم بولوز يا نوعى علت مستعد‌کنندهٔ ديگر از علل شايع پنوموتوراکس خود به‌خودى هستند. ميزان شيوع آن در ريه‌هاى راست و چپ تقريباً برابر است. درگيرى دوطرفه و پنوموتوراکس فشاري، هر دو ناشايع هستند. نسبت مردان به زنان مبتلا ۱۰ به ۱ است. در ۱۰% از موارد افيوژن حاوى خون همراه با آن ديده مى‌شود.

حدود ۳۰% از بيماران مبتلا به پنوموتوراکس خود به‌خودى دچار بيمارى مزمن ريوى هستند که معمولاً عبارت است از برونشيت مزمن يا آمفيزم. سابقهٔ مصرف سيگار، پنوموني، عفونت اخير دستگاه تنفسى فوقانى يا آسم نيز در اغلب موارد وجود دارد. پنوموتوراکس خود به‌خودى ثانويه (پنوموتوراکس مربوط به بيمارى فعال) ممکن است در پنومونى استافيلوکوکي، آبسهٔ ريه يا تعدادى از بيمارى‌هاى ناشايع‌تر ريوى نظير سارکوئيدوز، اندومتريوز و کارسينوم برونکوژنيک ديده شود.

ماهيت پنوموتوراکس نکته‌اى اساسى در درمان قطعى آن محسوب مى‌شود. در صورتى‌که پنوموتوراکس ساده باشد، اگر فقط هوا به درون فضاى قفسه سينه راه يافته و تنگى‌نفس وجود نداشته باشد، زير نظر گرفتن بيمار و درمان علامتى کافى است. اگر پنوموتوراکس ساده ثانويه به پارگى ريه، به‌ علل اياتروژنيک يا پارگى حباب هوائى ايجاد شده، در مورد نياز بيمار به درناژ براساس شدت علائم - درد قفسه سينه، تنگى‌نفس، تهوع، استفراغ، سنکوپ و شوک - تصميم‌گيرى مى‌شود.

اگر اندازهٔ پنوموتوراکس در بيمار تحت نظر افزايش پيدا کند، بايد يک لولهٔ توراکوستومى کار گذاشته شود.

يافته‌هاى راديوگرافى وسعت پنوموتوراکس را مشخص مى‌کنند. بيمارى‌هاى عمده‌اى که بايد از پنوموتوراکس فشارى افتراق داده شوند عبارتند از: تامپوناد قلبى و نارسائى احتقانى حاد قلب. در تصوير راديوگرافى يک کيست بزرگ ريوى به يک رودهٔ متسع در توراکس که به دليل پارگى ديافراگم به قفسه سينه راه پيدا کرده شباهت دارد و بايد از آن افتراق داده شود. قرار دادن يک لولهٔ نازوگاستريک در مورد اخير، يک اقدام تشخيصى محسوب مى‌شود.

پيشگيري
اقدام به درمان طبي براي اختلالات ريوي نظير آسم يا آمفيزم
خودداري از استعمال دخانيات

عوارض احتمالي
ادم ريه (احتباس مايع در ريه )
عفونت ريه
پنوموتوراكس مكرر كه نيازمند دخالت جراحي است .

فعاليت
تا حد توان به فعاليت هاي خود ادامه دهد. به طور مكرر در بين فعاليت ها استراحت كنيد. هرچه سريعتر با بهبود علايم فعاليت هاي طبيعي خود را از سر بگيريد. براي بهبود اين عارضه حدود دو هفته زمان در نظر بگيريد.

رژيم غذايي
رژيم خاصي نياز نيست .

در اين شرايط به پزشك خود مراجعه نماييد
اگر شما يا يكي از اعضاي خانواده تان داراي علايم پنوموتوراكس باشيد.
بروز موارد زير در طي درمان :
ـ افزايش درجه حرارت تا 3/38 درجه سانتيگراد
ـ تشديد درد سينه يا كوتاهي نفس
ـ شروع سرفه دردناك ناتوان كننده يا توليد خلط

[pejuhesh234]

درمان
اصول كلي
- عكس ساده قفسه سينه به اثبات اين تشخيص و تعيين اندازه پنوموتوراكس كمك مي كند.
- نوع درمان به اندازه پنوموتوراكس و وضعيت زمينه اي ريه بستگي دارد. اين عارضه ممكن است خودبه خود بهبود يابد، ولي ممكن است براي دفع هواي تجمع يافته ، بستري در بيمارستان و اقدام به درمان لازم باشد.
- خودداري از استعمال دخانيات ؛ تلاش براي سرفه نكردن ، اجتناب از بلند صحبت كردن ، خنديدن يا آواز خواندن .
- استراحت در حالت نشسته ممكن است براي بيمار راحت تر باشد.
- در صورتي كه مراقبت در منزل انجام مي شود، اندازه گيري مرتب فشار خون ، تعداد ضربان قلب و تنفس ضروري است .

داروها
براي اين اختلال معمولاً دارويي نياز نيست . ولي براي تسكين درد خفيف از داروهاي بدون نسخه نظير استامينوفن و براي درد شديد از مسكن هاي قويتر ممكن است استفاده شود.

درمان پنوموتوراکس عبارت است از باز کردن مجدد ريه. در يک پنوموتوراکس ساده، پايدار و کوچک، در صورت بازجذب هوا، ريه مجدداً باز مى‌شود. درناژ با لولهٔ بسته بهترين درمان است. لوله از قدام و از طريق دومين فضاى بين‌دنده‌اى وارد رأس فضاى پلور مى‌شود. نشت هوا که به مدت ۵ تا ۷ روز ادامه پيدا کند و پنوموتوراکس عودکننده معمولاً با توراکوتومى درمان مى‌شود. حباب‌هاى آپيکال برداشته مى‌شوند و فضاى پلور با ايجاد اسکار در پلور، پلورکتومى يا تزريق مواد آزاردهنده در پلور، بسته مى‌شود.

[pejuhesh234]

عواقب مورد انتظار
يك پنوموتوراكس كوچك نياز به توجه خاصي نداشته و خودبه خود بهبود مي يابد. ولي اگر رويهم افتادگي وسيع بوده و در افراد ميانسال يا سالمندي كه دچار آسيب هاي ريوي ناشي از آسم ، برونشيت مزمن يا آميفزم نيز هستند رخ دهد، مي تواند منجر به نارسايي تنفسي و يك شرايط بحراني گردد.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

عوارض استامينوفن:
زردي پوست يا چشمها، اسهال، بي‌اشتهايي، تهوع، يا استفراغ ، دردمعده ، درد، تورم يا حساسيت در بالاي شکم، مدفوع سياه و قيري شکل، ادرار خوني يا کدر، کاهش ناگهاني ادرار، کبود شدگي يا خونريزي غيرعادي، بثوارت جلدي، زخمهاي دهاني، يا تب يا گلودردي که پيش از درمان وجود نداشته و ناشي از بيماري اي که بخاطرش تحت درمان قرار گرفته‌ايد، نباشد.

ضمناْ استامينوفن پس از ورود به آبهاي حاوي کلر واکنش مي دهد و حداقل 11 ماده جديد توليد مي کند که 2 ماده آن بسيار سمي است. استامينوفن از پرمصرف ترين داروهاي جهان است و هر روز مقادير زيادي از اين ماده وارد محيط زيست مي شود.
عوارض جانبي داروهاي ضددرد (داروهاي ضد التهاب غير استروئيدي)
1-تحريك گوارشي: تهوع، استفراغ، سوء هاضمه، زخم و خونريزي معده، اسهال و يبوست.
2-آسيب به كليه ها: احتباس مايع و نمك،افزايش فشار خون،نارسايي كليه ها(چنانچه بصورت بي رويه و ياهمراه با داروهاي ضد فشارخون و ادرار آورها مصرف گردند)
3-افزايش حساسيت به نور: آفتاب سوختگي افزايش مي يابد (به ويژه ديكلوفناك و پيروكسيكام)
4-آسيب به جنين و نوزاد: نبايد در دوران باداري و شيردهي مصرف گردند. (به استثناي استامينوفن)
5-واكنش حساسيتي:بثورات جلدي، تنگي نفس و شوك حساسيتي.
6-ساير عوارض: سردرد، سر گيجه، كاهش اشتها، خواب آلودگي و افزايش آنزيم هاي كبدي.
7-داروهاي ضد التهاب غير استروئيدي (به ويژه آسپرين) از تجمع پلاكت ها و انعقاد خون جلوگيري ميكنند. بنابراين افرادي كه دچار احتلالات خوني ميباشند و يا از داروهاي ضد انعقادي استفاده ميكنند بايد از مصرف آنها خودداري كنند.
8-مصرف آسپرين علام آسم را تشديد ميكند. نكته:افرادي كه الكل مصرف ميكنند، عوارض ناشي از مصرف در آنها افزايش مي يابد.
نكته: عوارض در افراد سالخورده ممكن است شديد ترباشد. در افراد مسن گيجي، ورم صورت و پاها و كاهش ناگهاني ادرار ميتواند روي دهد.
نكته:چنانچه ازاينگونه داروها براي كنترل درد استفاده ميگيردد، نبايد بيش از 7-10 روزازآنها استفاده شود.
نكته:آسپرين روكشدار داراي روكش انتريك(ENTERIC) ميباشد. روكش باعث ميگردد آسپرين بدون تغييراز معده عبوركرده و درروده كوچك حل گرديد. بنابراين از تحريك گوارشي در معده جلوگيري ميگردد.اما روكش شروع اثر آسپرين را به تاخير مي اندازد.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

.